Drainage Adits in Upper Silesia – Industrial Technology Heritage and Important Elements of the Hydrotechnical Infrastructure

Abstract

Adits played an important role in the hydrotechnical infrastructure for centuries. Initially, they were used mainly to drain wetland and supply water to the population. There were also inherent in the conduct of mining activities. They were used as exploratory, development and supply headings. Their usual function was to drain, ventilate and transport, and after the cessation of mining they became important elements of the hydrotechnical infrastructure in the transformed mining areas. The article presents issues related to the revitalization of the Main Key Hereditary Adit and Friedrich Adit as essential for the areas in which they are located. Both are hydraulic structures with the possibility of adaptation for tourism purposes. The need to consider some technical activities to be undertaken in this type of objects was pointed out, not only including aspects related to their proper protection so that they can continue to safely perform their function, but also to the preservation of their historical values. Due to their age and the method of drilling used in them, those headings are often included in the list of monuments and protected by law.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • [1] Chudek M., Janusz W., Zych J., Studium dotyczące stanu rozpoznania tworzenia się i prognozowania deformacji nieciągłych pod wpływem podziemnej eksploatacji złóż, Zesz. Nauk. Pol. Śl., Ser.: Górnictwo, Vol. 141, Gliwice 1988, (in Polish).

  • [2] Chudek M., Geomechanika z podstawami ochrony środowiska górniczego i powierzchni terenu, Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2002, (in Polish).

  • [3] Clarke M., Sztolnie spławne w górnictwie w Anglii. Międzynarodowa Konferencja „Lisia Sztolnia” w Wałbrzychu jako zabytek techniki europejskiego dziedzictwa kulturowego, Wałbrzych, 20 września 2001, 43–51, (in Polish).

  • [4] Duży S., Ocena stopnia bezpieczeństwa wyrobisk korytarzowych zlokalizowanych na terenach pogórniczych, Zeszyty Naukowe IGSMiE PAN, 2016, No. 94, 27–39.

  • [5] Duży S. et al., Wykonanie ekspertyzy dotyczącej przyczyn powstania i sposobu usunięcia awarii obudowy Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej na odcinku przebiegającym pod ulicą K. Miarki w Zabrzu, Praca naukowo-badawcza NB-264/RG-4/2012, unpublished, (in Polish).

  • [6] Duży S., Pozzi M., Cempiel E. et al., Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna – określenie oddziaływań i zagrożeń dla środowiska wraz z koncepcją działań ograniczających negatywny wpływ obiektu na ekosystem Miasta Zabrze, Praca naukowo-badawcza NB-178/RG-4/2013, unpublished, (in Polish).

  • [7] Duży S. et al., Ocena stanu technicznego obudowy Sztolni “Fryderyk” w Tarnowskich Górach pod kątem jej docelowej rewitalizacji, Konferencja Budownictwo Infrastruktura Górnictwo 2016: “Zrównoważony rozwój terenów górniczych i pogórniczych”, Kraków, 21–22 listopada 2016, (in Polish).

  • [8] Duży S. et al., Opracowanie służące podjęciu działań dla zahamowania naturalnej degradacji końcowego odcinka historycznej sztolni „Fryderyk” („Kościuszko”) w Tarnowskich Górach, z wylotem znajdującym się na terenie Ptakowic gm. Zbrosławice, Praca naukowo-badawcza NB-189/RG-4/2016, unpublished, (in Polish).

  • [9] Duży S., Jurkiewicz J.G., Preidl W., Możliwości wykorzystania Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej, jako zabytku kultury technicznej i atrakcji podziemnej trasy turystycznej Skansenu Górniczego „Królowa Luiza” w Zabrzu, „Dziedzictwo i historia górnictwa oraz możliwości wykorzystania pozostałości dawnych robót górniczych”, Politechnika Wrocławska, Wrocław, 2006, 52–62, (in Polish).

  • [10] Grewe K., Lich am Ende des Tunnels. Planung unad Trassierung im antiken Tunenelbau, Verlag Philipp von Zabern, Mainz am Rhein, 1998.

  • [11] Kossuth S., Wielkie sztolnie odwadniające w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym, Przegląd Górniczy, 1962, No. 7–8, 460–465, (in Polish).

  • [12] Moszny J., Głęboka sztolnia “Fryderyk” i Sztolnia “Czarnego Pstrąga” w Tarnowskich Górach, Międzynarodowa Konferencja “Lisia Sztolnia” w Wałbrzychu jako zabytek techniki europejskiego dziedzictwa kulturowego, Wałbrzych, 20 września 2001, 64–69, (in Polish).

  • [13] Moszny J., Rola i znaczenie sztolni odwadniających w górnictwie tarnogórskim. Materiały Sympozjum 45 lat działalności Sztolni “Czarnego Pstrąga” w Tarnowskich Górach, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, Tarnowskie Góry, 2002, 25–39, (in Polish).

  • [14] Preidl W., Ocena stanu technicznego obudowy Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej na odcinku zabrzańskim, Górnictwo i Geoinżynieria, Kwartalnik AGH, 2006, Vol. 4, 97–102.

  • [15] Strzałkowska E., Preidl W., Wybrane zabytki Tarnowskich Gór, Budownictwo Podziemne i Tunelowe, 2016, No. 4, 19–26.

  • [16] Utko S., Duży S., Metoda doboru sposobu zabezpieczenia i adaptacji zabytkowych obiektów podziemnych, Budownictwo Górnicze i Tunelowe, 2016, No. 2, 35–43.

OPEN ACCESS

Journal + Issues

Search