Press of the German Minority in Poland in 1989-2017

Open access

Abstract

The aim of this article is to characterize the German minority press market in Poland in the period of 1989-2017. The article constitutes a discussion regarding terms that are key for the undertaken subject, i.e., “national minority”, “ethnic minority” and “the press of national and ethnic minorities”; furthermore, a typology of the functions of these media is presented. The analysis covered the socio-political framework of the functioning of minority media, as well as legal regulations at the level of publishing activities of national and ethnic minorities and the support of the Polish state towards publishing initiatives of minorities from 1989 to the present day. The article also constitutes an overview of German minority press issued in 1989 - 2017 in the Polish state. Characteristics of the periodicals contain information about their creation, presentation of graphic layout and publishing formula, as well as the thematic profile of the published contents. Approximating the German minority in Poland, the author attempts to answer the question of what role the German press once played in the Polish German society, and what is its role today, as well as who are the recipients of the German press in Poland today, what is its current condition and what are the prognoses for its development in the short and longer term. The conducted research applied technical analysis and analysis of press content. The study uses a number of sources. These include state documents published in journals of law, in various types of bulletins, reviews and in the on-line version.

Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z dnia 6 stycznia 2005 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 141, z późn. zm.)

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) art. 146)

Ustawa z dnia 4 marca 2010 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2011 r. (Dz.U. 2010 nr 47 poz. 277)

Ustawa z dnia 2 grudnia 1999 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2002 r. (Dz. U. Nr 1, poz. 1, z późn. zm.)

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531, z późn. zm.)

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (2007), Raport dotyczacy sytuacji mniejszosci narodowych i etnicznych oraz jezyka regionalnego w Rzeczypospolitej Polskiej - 2007

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (2018), V Raport dotyczący sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego w Rzeczypospolitej Polskiej - 2015

BERDYCHOWSKA B. (1995), Wobec mniejszości [in:] Społeczeństwo otwarte. Miesięcznik Ministerstwa Edukacji Narodowej, vol. 4, Warszawa, Ministerstwo Edukacji Narodowej.

BINGEN D., MALINOWSKI K. (2000), Polacy i Niemcy na drodze do partnerskiego sąsiedztwa, Poznań, Instytut Zachodni.

BOJAR H. (2000), Mniejszości społeczne w państwie i społeczeństwie III Rzeczypospolitej Polskiej, Wrocław, Wydawnictwo Funna

JAS-KOZIARKIEWICZ M. (2009), Podróże po mniejszym niebie. Dotowane pisma mniejszości niemieckiej w Polsce jako prasa środowiskowa po 1989 roku, Warszawa, Oficyna Wydawnicza Aspra-Jr;

KALCZYŃSKA M. (2001), Adnotowana bibliografia czasopism wydawanych przez mniejszość niemiecką w Polsce oraz organizacje współpracujące (1990-1999). [in:] Komunikaty Mazursko-Warmińskie, vol. 3, Olsztyn, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego.

KLIMKIEWICZ B. (1997), Media mniejszości w Polsce [in:] Wilkanowicz S. (ed.), Konflikt czy współdziałanie. Media a problem mniejszości, Kraków, Fundacja Kultury Chrześcijańskiej.

KOJDER A., BOKSZAŃSKI Z. (1998), Encyklopedia socjologii, vol 2, Warszawa, Oficyna Naukowa

KRUSZEWSKI T. (2008), Współczesna prasa mniejszości etnicznych w Polsce w przestrzeni społecznej - wybrane obszary [in:] Toruńskie Studia Bibliologiczne, vol. 1, [on-line: May 09, 2018], http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/TSB/article/view/TSB.2008.003

KURASZ I. (2014), Media ludności niemieckiej Dolnego Śląska na tle przeobrażeń politycznych, społecznych i demograficznych w latach 1950-2013 [in:] Studia humanistyczne AGH, vol. 13, [on-line: January 5, 2018], http://journals.bg.agh.edu.pl/STUDIA/2014.13.3/human.2014.13.3.81.pdf

ŁOZIŃSKI S. (1999), Polskie regulacje prawne dotyczące mniejszości narodowych i cudzoziemców na tle zasad polityki wielokulturowości, vol. 14-15, [in:] Sprawy narodowościowe. Seria Nowa. Warszawa, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.

ŁODZIŃSKI S. (2005), Równość i różnica: mniejszości narodowe w porządku demokratycznym w Polsce po 1989 roku, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

MADAJCZYK P. (2001), Niemcy polscy 1944-1989, Warszawa, Oficyna Naukowa.

MALICKA A. (2018), Status prawny mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce - ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym. Wroclaw, [on-line: February 03, 2018], http://www.repozytorium.uni.wroc.pl/publication/94626

MIECZKOWSKI J. (2001), Media mniejszości narodowych w Polsce po 1989 roku charakterystyka działań [in:] Burger W., Etniczne odsłony pogranicza. Rozprawy i Studia, Szczecin, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

MIECZKOWSKI J. (2001), Prasa mniejszości narodowych i etnicznych w polityce państwa polskiego od 1989 roku charakterystyka działań [in:] Burger W., Etniczne odsłony pogranicza. Rozprawy i Studia, Szczecin, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

MIECZKOWSKI J. (2007), Prasa mniejszości narodowych i etnicznych w polityce państwa polskiego od 1989 roku. Szczecin, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

MATELSKI D. (1999), Niemcy w Polsce w XX wieku, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

OCIEPKA B. (1994), Niemcy na Dolnym Śląsku w latach 1945-1970, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

PISAREK W. (1983), Analiza zawartości prasy, Kraków, Ośrodek Badań Prasoznawczych.

RICHTER S. (2004), Das Schlesische Wochenblatt unter der Luppe [in:] Deutschsprachige Medien in Mittel- und Osteuropa. Berichte und Analysen, vol 1, Stuttgart, Institut für Auslandbeziehungen e. V. Dokumente.

SAKSON, A. (2012), Mniejszość niemiecka na Śląsku w świetle Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 r. [in:] Biuletyn Instytutu Zachodniego, vol. 85, Poznań, Instytut Zachodni w Poznaniu.

STOLARCZYK M. (1996), Problem Górnego Ślaska w kontekscie stosunków polsko-niemieckich [w:] Przegląd Zachodni, vol. 4 , Poznań, Instytut Zachodni.

SZMEJA M. (2000), Niemcy? Polacy? Ślązacy! : rodzimi mieszkańcy Opolszczyzny w świetle analiz socjologicznych, Kraków, Universitas

URBAN R. (2018), Media mniejszości niemieckiej w Polsce [on-line: January 5, 2018], http://www.polska-niemcy-interakcje.pl/articles/show/24

ZYBURA M. (2001), Niemcy w Polsce, Wrocław, Wydawnictwo Dolnośląskie.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (2018), Charakterystyka mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce [on-line: January 5, 2018], http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480,Charakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#niemcy

Kancelaria Sejmu (2018), Posłowie [on-line: January 5, 2018], http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/posel.xsp?id=092

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (2018), Dotacje [on-line: January 5, 2018], http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/mne/dotacje

Allensteiner Nachrichten [on-line: December 15, 2017], http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Allensteiner_Nachrichten

Masurische Storchenpost, [on-line: December 12, 2017], http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Masurische_Storchenpost

BJDM znów ma swoje pismo [on-line: December 10, 2017], http://www.nto.pl/serwisy/heimat/art/4469101,bjdm-znow-ma-swoje-pismo,id,t.html

Deutsche Sozial-Kulturelle Gesellschaft in Breslau, [on-line: December 11, 2017], http://archive.is/20130830132239/www.ntkswroclaw.vdg.pl/de/deutsch-minderheit-in-polen/deutsche-sozial-kulturelle-gesellschaft-in-breslau

Antidotum, [on-line: December 9, 2017], http://www.udyomedia.pl/def-Antidotum_(kwartalnik).html

20 lat TSKN na Ślasku Opolskim, [on-line: December 9, 2017], http://skgd.pl/wp-content/uploads/2016/02/20-Jahre-der-SKGD-im-Oppelner-Schlesien-Deutsche-in-Oppeln-seit-1989-bis-heute.pdf

Masurische Storchenpost, [online: December 17, 2017], https://ermlandmasuren.wordpress.com/tag/masurische-storchenpost/

www.zsnwim.eu [on-line: December 16, 2017],

www.wochenblatt.pl [on-line: January 5, 2018]

www.bilingua.haus.pl [on-line: January 5, 2018]

www.eichendorff.pl [on-line: January 3, 2018]

www.agdm.pl [on-line: January 5, 2018]

http://smn-tannen.vdg.pl [on-line: December 18, 2017],

http://www.vdh-ratibor.vdg.pl [on-line: December 17, 2017], http://vskschlesien.de [on-line: December 16, 2017],

http://www.goldap.de [on-line: December 21, 2017], http://www.deutschegem.eu [on-line: December 20, 2017]

Journal Information

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 109 109 24
PDF Downloads 44 44 7