The driving force of action and the psychology of doing nothing

Open access

Abstract

My article discusses the psychological factors determining the driving force of human activity as well as the driving force of doing nothing. The discussion is related to the personal resources characteristics (personality, the type of mind, operational style), personal coping strategies with the pressures of time (procrastination, indecisiveness), an autonomous vs. non-autonomous reality creating style (passion, passivity), and anticipatory identity capital modelling by capitalizing on one’s own advantages and proactivity. The driving force of human activity and doing nothing presented in the article is discussed from a psychological perspective as a multidimensional phenomenon. Firstly, it is discussed as a preconditioned personality trait, secondly as a contextually determined search for exiting from a difficult situation by delaying a decision, thirdly as an agentural creation of energy program of action (passion, apathy), and at the end as an agentural production of the self-advantages through proactivity. My article also reviews basic types of discontinuity and personality types related to them. These five discontinuity types are: 1 – place discontinuity, 2 – situation discontinuity, 3 – meanings and values discontinuity, 4 – context discontinuity, 5 – projective discontinuity.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • Anderson C.J. (2003). The psychology of doing nothing: Forms of decision avoidance from reason and emotion. Psychological Bulletin129 139‒167.

  • Anderson W.T. (2004). All connected now: Life in the first global civilization. Boulder CO: Perseus.

  • Arnett J.J. (2000). Emerging adulthood. A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist55 469‒480.

  • Aspinwall L.G. (1997). Where planning meets coping: Proactive coping and the detection and management of potential stressors. In: S.L. Friedman E.K. Scholnick (Eds.) The developmental psychology of planning: Why how and when do we plan? (p. 285‒320). Hillsdale NJ: Erlbaum.

  • Aspinwall L.G. (2005). The psychology of future-oriented thinking: from achievement to proactive coping adaptation and aging. Motivation & Emotion 29 4 203‒235.

  • Bandura A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman.

  • Bańka A. (1994). Tradycja i zmiana a efektywność działań człowieka. In: Zamiara K. (Ed.) Społeczna transformacja w refleksji humanistycznej. Poznań: UAM p. 190‒204.

  • Bańka A. (2005). Proaktywność a tryby samoregulacji. Podstawy teoretyczne konstrukcja i analiza czynnikowa Skali Zachowań Proaktywnych w Karierze. Poznań-Warszawa: Print-B – Instytut Rozwoju Kariery.

  • Bańka A. (2006). Kapitał kariery – uwarunkowania rozwój i adaptacja do zmian organizacyjnych oraz strukturalnych rynku pracy. In: Z. Ratajczak A. Bańka E. Turska (Eds.) Psychologia pracy i organizacji w okresie zmian systemowych (p. 59‒117). Katowice: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Śląskiego

  • Bańka A. (2009a). Proaktywność – inencjonalne konstruowanie przyszłości i uprzedzające osiąganie celów personalnych poprzez doświadczanie codzienności. In: H. Wrona-Polańska W. Czerniawska W. Wrona L. (Eds.) Szkice o ludzkim poznawaniu i odczuwaniu. Kraków: Uniwersytet Pedagogiczny.

  • Bańka A. (2009b). Tożsamość jednostki w obliczu wyborów. Między przystosowaniem a ucieczką od rzeczywistości. Czasopismo Psychologiczne 15 2 333‒360.

  • Bańka A. (2010a). W poszukiwaniu wartości życia. Między nicnierobieniem a oczekiwaniem na najlepsze i przygotowywaniem się na najgorsze. In: L. Suchocka R. Sztembis (Eds.) Człowieka i dzieło. Lublin: KUL.

  • Bańka A. (2010b). Konsumpcja afordancji środowiskowych a przestrzenna lokacja i relokacja tożsamości. In: M. Górnik-Derose M. Zawadzka (Eds.) Konsumpcja w życiu życie w konsumpcji: psychologiczne ścieżki współzależności. Gdańsk: GWP.

  • Bańka A. (2011a). Zerwana ciągłość etyki pracy i triumf psychologii nicnierobienia. In: K. Popiołek A. Bańka (Eds.) Kryzysy katastrofy kataklizmy w perspektywie jednostkowej i społecznej. Poznań: SPA.

  • Bańka A. (2011b). Psychologia pracy i organizacji w dobie ponowoczesności. Wyzwania i dylematy ciągłości i nieciągłości rozwoju. In: B. Rożnowski M. Łaguna (Eds.). Człowieka w pracy i w organizacji. Perspektywa psychologiczna. (19‒48). Lublin: Wydawnictwo KUL.

  • Bańka A. (2012a). Przedsiębiorczość w okresie adolescencji i wczesnej dorosłości. O formowaniu się tożsamości nowego typu. In:. Z. Ratajczak (Ed.) Przedsiębiorczość. Źródła i uwarunkowania psychologiczne. Warszawa: Difin.

  • Bańka A. (2012b). Design tożsamości a przystosowanie osobowości zawodowej do płynnej rzeczywistości rynku pracy. Szkoła Zawód Praca 3 11‒31.

  • Bańka A. (2013a). Zaufanie do siebie w procesie konsolidacji statusu dorosłości: Konstrukcja i charakterystyka psychometryczna Skali Samoskuteczności w Karierze Czasopismo Psychologiczne 192281‒301. DOI: 10.14691/CPPJ.19.2.281

  • Bańka A. (2014a). Konstrukcja i wstępna charakterystyka psychometryczna Skali Motywacji Osiągnięć w Karierze Czasopismo Psychologiczne 20 1 149‒164. DOI: 10.14691/CPPJ.20.1.149

  • Bańka A. (2014b). Bezdecyzyjność kariery jako psychospołeczny wzór tranzycji do dorosłości: Konstrukcja i charakterystyka psychometryczna Skali Decyzyjności Kariery. Czasopismo Psychologiczne-Psychological journal 202 237‒246. DOI: 10.14691/CPPJ.20.2.305

  • Bańka A. (2014c). Przedsiębiorczość jako wyraz ekonomicznego interesu i bezinteresownego stanu umysłu. In: Z. Ratajczak (Ed.). Przedsiębiorczość czyli pochwała kryzysu (13‒31). Katowice: Wydawnictwo GWSH.

  • Bańka A. (2015). Intencjonalne konstruowanie przyszłości i wyprzedzające realizowanie celów: walidacja Skali Proaktywności Ogólnej. Czasopismo Psychologiczne-Psychological journal 211 97‒115. DOI: 10.14691/CPPJ.21.1.97

  • Bańka A. (2015). Konstrukcja i walidacja Skali Otwartości i Gotowości do Kariery. Czasopismo Psychologiczne-Psychological Journal 212 273‒290. DOI: 10.14691/CPPJ.21.2.273

  • Bańka A. Noworol C. (2014). Wstęp. In: Fray A. Grill J. Pracoprzedsiębiorca.- model pracownika przyszłości. Kraków: NFDK.

  • Bańka A. Wołowska A. (2006). Zmiana rzeczywistości organizacyjnej a postawy wobec pracy: Analiza typów przywiązania i zaangażowania w pracę. In: A. Biela B. Rożnowski A. Bańka (Eds.) Praca i organizacja w procesie zmian (p. 123‒139). Poznań: Stowarzyszenie Psychologia i Architektura.

  • Bańka A. Wołowska A. (2007). Geneza i rozwój pojęcia przywiązania w koncepcjach funkcjonalności – dysfunkcjonalności przystosowania do środowiska oraz organizacji. In: M. Strykowska (Ed.) Funkcjonalne i dysfunkcjonalne zjawiska organizacyjnej (s. 41‒81). Poznań: UAM.

  • Bańka A. Hauziński A. (2014). Decisional procrastination of school-to-work transition: Personality correlates of career indecision. Polish Psychological Bulletin 46 1 34–44. DOI-10.1515/ppb.-20150004

  • Bańka J. (2014). Krytyka rozumu cyfrowego. Recentywizm i wielka metamorfoza XXI wieku. Katowice: Wydawnictwo Śląsk.

  • Barsalou L.W. (2009). Situating concepts. In: P. Robbins M. Aydede (Eds.) The Cambridge handbook of situated cognition (p. 236‒263). New York NY US: Cambridge University Press.

  • Bateman T.S. Crant J.M. (1993). The proactive component of organizational behavior. Journal of Occupational Behavior 14 103‒118.

  • Baumeister R.F. (2004). Wyczerpywanie się ego i funkcja wykonawcza Ja. In: A. Tesser R.B. Felson J.M. Suls (Eds.) Ja i tożsamość. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

  • Bloom N. Mahajan A. McKenzie D. Roberts J. (2010). Why do firms in developing countries have low productivity. American Economic Review: Papers and Proceedings 100 2 619‒623. Retrieved from http://www.aeaweb.org/articles.php?.doi:10.1257/aer.100.2.619

  • Blustein D.L. (2006). The psychology of working: A new perspective for career development counseling and public policy. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

  • Bourdieu P. (1986). The forms of capital In: J.G. Richardson (ed.) Handbook of theory and research for sociology of education (p. 241‒258). New York: Greenwood Press

  • Bourdieu P. (2009). Rozum praktyczny. O teorii działania. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

  • Breakwell G.M. (1986). Coping with threatened identities. London and New York: Methuen.

  • Brewer M.B. Feinstein A.S. (1999). Dual processes in the cognitive representations of persons and social categories. In: S. Chailen Y. Trope (Eds.) Dual-process theories in social psychology. New York: The Guilford Press. (NBER Working Paper Series National Bureau of Economic Research.

  • Bynner J. Parsons S. (2002). Social exclusion and the transition from school to work: the case of young people not in education employment or training (NEET). Journal of Vocational Behaviour 60 289‒309.

  • Clifton J. (2011). Coming job wars. New York: Gallup Press.

  • Côté J.E. (2002). The role of identity capital in the transition to adulthood: The individualization thesis examined. Journal of Youth Studies. 5 2 117‒134.

  • Côté J. (2005). Identity capital social capital and the wider benefits of learning: Generating resources facilitative of social cohesion. London Review of Education. 3 3 221‒237.

  • Crant J.M. (2000). Proactive behavior in organizations. Journal of Management 26 3 435‒462.

  • Crawford C. (2009). Adult responsibility in insecure times. The post-crush world necessitates a redefinition of adulthood. Surroudings 41 45‒55.

  • Csikszentmihayli M. (2000). Happiness flow and economic equality. American Psychologist55 10 1163‒1164.

  • Derbis R. (2007). Poczucie jakości życia a zjawiska afektywne. In: S. Kowalik (Ed.) Społeczne konteksty jakości życia. Bydgoszcz: Wydawnictwa Wyższej Szkoły Gospodarki.

  • Devadason R. (2007). Constructing Coherence? Young Adults’ Pursuit of Meaning through Multiple Transitions between Work Education and Unemployment. Journal Of Youth Studies10(2) 203‒221. doi:10.1080/13676260600983650

  • Dixon J.A. Durrheim K. (2000). Displacing place identity: A discursive approach to locating self and other. British Journal of Social Psychology 39 27‒44.

  • Dixon J. Durrheim K. (2004). Dislocating identity: Desegregation and the transformation of place. Journal of Environmental Psychology 24 4 455‒473.

  • Domański (2014). Czego uczy nas „psychologia niekontynuowana”? Czasopismo Psychologiczne-Psychological Journal 201 15‒21.

  • Droseltis O. & Vignoles V. L. (2010). Towards an integrative model of place identification: Dimensionality and predictors of intrapersonal-level place preferences. Journal Of Environmental Psychology30(1) 23‒34.

  • Drucker P.F. (2008). The age of discontinuity. New Brunswick: Transaction Publisher.

  • Duffy R.D. Sedlacek W.E. (2007). The presence of and search for a calling: Connections to career development. Journal of Vocational Behavior70 590‒601.

  • Eriksen T. H. (2001). Tyranny of the Moment : Fast and Slow Time in the Information Age. London: Pluto Press.

  • Ferrari J.R. (2001). Procrastination as self-regulation failure of performance: Effects of cognitive load self-awareness and time limits on „working best under pressure.” European Journal of Personality 15 391‒406.

  • Ferrari J.R. O’Callaghan J. Newbegin I. (2005). Prevalence of procrastination in the United States United Kingdom and Australia: Arousal and avoidance delays among adults. North American Journal of Psychology 7 1‒6.

  • Fletcher-Campbell F. (1998). Progress or procrastination? Te education of young people who are looked after. Children and Society 12 3‒11.

  • Fouad N.A. Bynner J. (2008). Work transition. American Psychologist 63 4 241‒251.

  • Frankl V. (1959). In search of meaning. Boston: Beacon Press.

  • Gelfand M.J. Lyons S.L. Lun J. (2011). Toward a psychological science of globalization. Journal of Social Issues. 67; 841‒853

  • Gibson J.J. (1979). Ecological approach to visual perception. Boston: Houghton Mifflin.

  • Giuliani M.V. Feldman R. (1993) Place attachment in a developmental and cultural context. Journal of Environmental Psychology 13 267‒274.

  • Guay F. Ratelle C.F. Senecal C. (2006).

  • Harding D. (2013). Retool yourself and avoid procrastination. Smart Business Indianapolis10 3 5.

  • Hicks J.A. King L.A. (2007). Meaning in life and seeing the big picture: Positive affect and global focus. Cognition & Emotion 21 1577‒1584.

  • Hill J. (1996). At home in the world. Journal of Analytical Psychology 41 575‒598.

  • Iellatchitch A. Mayrhofer W. Meyer M. (2003). Career fields: A small step towards a grand career theory? International Journal of Human Resource Management14 5 728‒750.

  • Inkson K. Arthur M.B. (2001). How to be a successful career capitalist. Organisational Dynamics30 1 48‒61.

  • Johnson J.T. Robinson M.D. Mitchell E.B. (2004). Inferences about the authentic self: When do actions say more than mental states? Journal of Personality and Social Psychology 87 615‒630.

  • Jorgensen B.S. Stedman R.C. (2006). A comparative analysis of predictors of sense of place diemensions: Attachement to dependence on and identification with lake-shore properties. Journal of Environmental Management 79 316‒327.

  • Judge T.A. Hurst C. (2007). Capitalizing on one’s advantages: Role of core self-evaluations. Journal Of Applied Psychology92 5 1212‒1227. doi:10.1037/0021‒9010.92.5.1212

  • Kernis M.H. Goldman B.M. (2004). Authenticity social motivation and well-being. In: J.P. Forgas K.D. Williams S. Laham (Eds.) Social motivation: Conscious and unconscious processes (p. 210‒227). New York: Cambridge University Press.

  • King L.A. Hicks J.A. (2007). Meaning in life and seeing the big picture: Positive affect and global focus. Cognition and Emotion 217 1577‒1584.

  • Kotler P. Caslione J.A. (2009). Chaos. Zarządzanie i marketing w erze turbulencji. Warszawa: MT Biznes.

  • Kolstdat (2010). Time for paradygmatic substitution in psychology. What are the alternatives. Integrative Psychological and Behavioral Science. 44; 58‒64

  • Kowalik S. (2015). Uśpione społeczeństwo. Szkice z psychologii globalizacji. Warszawa: Wydawnictwo Akademicakie Sedno.

  • Kuhl J. (1984). Volitional aspects of achievement motivation and learned helplessness: toward a comprehensive theory of action control. Progress in Experimental Personality Research Vol. 13 B. Maher (Ed.). (p. 99‒171). Academic: New York.

  • Lamb M. Sutherland M. (2010). The components of career capital for knowledge workers in the global economy. The International Journal of Human Resource Management 21 3 295‒312.

  • Langston C. A. (1994). Capitalizing on and coping with daily-life events: Expressive responses to positive events. Journal Of Personality And Social Psychology67(6) 1112‒1125.

  • Lazarus R.S. Folkman S. (1984). Stress appraisal and coping. Springer: New York.

  • Lewicka M. Bańka A. (2008). Psychologia środowiskowa. In: J. Strelau D. Doliński (Eds.) Psychologia. Podręcznik akademicki (p. 497‒544). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

  • London M. (2014). Career bariers. How people experience overcome and avoid failure. New York: Psychology Press.

  • Łukaszewski W. (2014). Rezygnacja z podmiotowości Nauka Polska 4 7‒20.

  • Manzo L. (2003). Beyond house and haven: toward a revisioning of emotional relationships with places. Journal of Environmental Psychology 23 1 47‒62.

  • Marken R.S. (2009). You say had a revolution: Methodological foundations of closed-loop psychology. Review of General Psychology. 13; 137‒145

  • Montero M. (2002). On construction of reality and truth. Towards an epistemology of community social psychology. American Journal of Community Psychology. 30; 571‒584

  • Markus H.R. Cross S.E. (1994). Self-schemas possible selves and competent performance. Journal of Educational Psychology 86 3 423‒438.

  • McDaniel M. A. & Einstein G. O. (2007). Prospective Memory : An Overview and Synthesis of an Emerging Field. Thousand Oaks Calif: SAGE Publications Inc.

  • Milgram N. Tenne R. (2000). Personality correlates of decisional and task avoidant procrastination. European Journal of Personality 14 141‒156.

  • Mudyń K. (2010). Digitalizacja rzeczywistości a problem dekontekstualizacji istnienia. In: T. Rowiński R. Tadeusiewicz (Eds.). Psychologia i informatyka. Synergia i kontra-dykcje. Warszawa.

  • Niedenthal P.M. Barsalou L. Winkielman P. Krauth-Gruber S. Ric F. (2005). Embodiment in attitudes social perception and emotion. Personality and Social Psychology Review 9 184‒211.

  • Patalano A.L. Wengrovitz S.M. (2007). Indecisiveness and response to risk in deciding when to decide. Journal of Behavioural Decision Making20 405‒424.

  • Pollini G. (2005). Elements of a theory of place attachment and socio-territorial belonging. International Review of Sociology 15 3 497‒515.

  • Popiołek K. Balawajder K. (2012. Eskalacja zaangżowania w działania nie prynoszące oczekiwanych skutków. In: Popiołek K. Balawajder K. A. Bańka (red). Społeczna psychologia stosowana (p. 271‒277). Poznań: Wydawnictwo SPIA.

  • Rassin E. Muris P. Franken I. Smit. M. Wong. M. (2007). Measuring general indecisiveness Journal of Psychopathology & Behavioral Assessment29 1 60‒67.

  • Saka N. Gati I. (2007). Emotional and personality-related aspects of persistent career decision-making difficulties. Journal of Vocational Behavior 71 3 340‒358.

  • Shanahan M. J. (2000). Pathways to adulthood in changing society: Variability and Mechanisms in Life Course Perspective. Annual Review Of Sociology26 667‒692.

  • Schlegel R.J. Hicks J.A. Arndt J. King L.A. (2009). Thine own self: True self-concept accessibility and meaning in life. Journal of Personality and Social Psychology 96 2 473‒490.

  • Schneider S. (2001). In search of realistic optimism. Meaning knowledge and warm fuzziness American Psychologist563 250‒263.

  • Schraw i in. 2007

  • Schwartz S.J. (2007). The structure of identity consolidation: multiple correlated construct or one subordinate construct Identity: An International Journal of Theory and Research 7 1 27‒49.

  • Sennet R. (1998). The corrosion of characters New York: Norton.

  • Sheeran P. Harris P. Vaughan J. Oettingen G. Gollwitzer P. M. (2013). Gone exercising: mental contrasting promotes physical activity among overweight middle-aged low-SES fishermen. Health Psychology: Official Journal Of The Division Of Health Psychology American Psychological Association32(7) 802‒809.

  • Sheldon K.M. Kasser T. (1995). Coherence and congruence: Two aspects of personality integration. Journal of Personality and Social Psychology68 531‒543.

  • Spunt R.P. Rassin E. Epstein L.M. (2009). Aversive and avoidant indecision. Roles for regret proneness maximization and BIS/BAS sensitives. Personality & Individual Differences474 256‒261.

  • Steel P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin 133 1 65‒94.

  • Steger M. F. Oishi S. & Kashdan T. B. (2009). Meaning in life across the life span: Levels and correlates of meaning in life from emerging adulthood to older adulthood. Journal Of Positive Psychology4(1) 43‒52.

  • Super D.E. (1972). Psychologia zainteresowań. Warszawa: PWN

  • Taylor S.E. (1989). Positive illusions: Creative self-deception and the healthy mind. New York: Basic Books.

  • Tokar D.M. Withrow J.R. Hall R.J. Moradi B. (2003). Psychological separation attachment security vocational self-concept crystallization and career indecision: A structural equation analysis. Journal of Counseling Psychology 50 1 3‒19.

  • Toporowski J. (2010). Objects of desire as objects of speculations. In: M. Górnik-Derose M. Zawadzka (Ed.) Konsumpcja w życiu życie w konsumpcji: psychologiczne ścieżki współzależności (p. 64‒71). Gdańsk: GWP.

  • Twigger-Ross C.L. Uzzell D.L. (1996). Place and identity processes. Journal of Environmental Psychology 16 3 205‒220.

  • Vallerand R. J. (2008). On the psychology of passion: In search of what makes people’s lives most worth living. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne49(1) 1‒13.

  • Vandepas M. (2015). Is Procrastination really a valuable business tool We’re ignoring?. PR N (2015 March 18). Newswire US.

  • Wilson M. (2002). Six views of embodied cognition. Psychonomic Bulletin & Review9 4 625‒636.

  • Wolfe J.B. Betz N.E. (2004). The relationship of attachment variables to career decision making self-efficacy and fear of commitment. The Career Development Quarterly 52 363‒369.

  • Zhang J. Patel V.L. (2006). Distributed cognition representation and affordance. Pragmatics & Cognition 14 2 333‒341.

Search
Journal information
Metrics
All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 263 176 10
PDF Downloads 137 102 1