Analysis of Water Retention Changes in Selected Lake-Wetland Catchments of West Polesie Based on Historical Documents

Open access

Abstract

The paper presents analysis results concerning changes in the range of areas of surface and transitional retention, here corresponding with wetlands, in two small lake catchments in the western part of West Polesie. The cartometric research was performed on maps covering the period from the 19th to the early 21st century. The analyses were referred to the modern state of investigation recorded on orthophotomaps in data bases disclosed in Geoportal Krajowy and in the Google Earth Pro application. Lake surface retention showed no substantial changes, and the differences result from the scale of maps used in the study, and therefore from the degree of detail of the presented objects. In the catchment of Lake Czarne Gościnieckie it occupied from 13.61 to 15.64% of its area, and in the catchment of Lake Brzeziczno from 0.96 to 1.28%. The greatest discrepancies in the area of wetlands result from the cartographic method of presentation, and generalisation of maps. In the catchment of Lake Czarne Gościnieckie, areas of transitional retention could be identified on 11 out of 13 maps, and in the catchment of Lake Brzeziczno on 12. In the case of the former catchment, transitional retention occupies from 17.35 to 34.00% of its area, and in the catchment of Brzeziczno from 4.81 to 24.00%. Such different surface areas of wetlands measured on maps, however, do not signify evident tendencies for change. Over the last 200 years, no substantial changes occurred in the studied catchments regarding the range of surface waters and wetlands, as confirmed by field research conducted in the years 2006-2012. The quantity and quality of maps and the variability of their scales encourage a careful interpretation of obtained information. In such a case, it is necessary to supplement cartographic analyses with investigating procedures of map preparation, and also to collect written documents concerning the entire area.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • [AMS] US Army Map Service 1944 AMS M651 (GSGS 4416) Map of Poland. Sheet Q-17 Lubartow US Army - Army Map Service Washington. Retrieved from http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=ALLIED100CE [accessed 20 October 2017].

  • Affek A. 2013 Georeferencing of historical maps using GIS: As exemplified by the Austrian military surveys of Galicia Geogr. Polon. 86(4): 375-390.

  • Barabach J. 2012 The history of Lake Rzecin and its surroundings drawn on maps as a background to palaeoecological reconstruction Limnol. Rev. 12(3): 103-114.

  • Borowiec J. 1990 Torfowiska regionu lubelskiego (Peatlands of the Lublin region) Wydaw. Nauk. PWN Warszawa 348 pp (in Polish).

  • Brooks R.T. 2004 Weather-related effects on woodland vernal pool hydrology and hydroperiod Wetlands 24(1): 104-114.

  • Brooks R.T. 2005 A review of basin morphology and pool hydrology of isolated ponded wetlands: implications for seasonal forest pools of the northeastern United States Wetland Ecol. Manage. 13(3): 335-348.

  • Brooks R.T. Hayashi M. 2002 Depth-area-volume and hydroperiod relationships of ephemeral (vernal) forest pools in southern New England Wetlands 22(2): 247-255.

  • Buczek K. 1963 Dzieje kartografii polskiej od XV do XVIII wieku. Zarys analityczno-syntetyczny (History of Polish cartography from XV to XVIII century. An analytical and synthetic outline) Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 119 pp (in Polish).

  • Buraczyński J. Wojtanowicz J. 1981a Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50 000. Arkusz Orzechów Nowy 715 (Detailed geological map of Poland 1: 50 000. Sheet Orzechów Nowy 715) Wydaw. Geol. Warszawa.

  • Buraczyński J. Wojtanowicz J. 1981b Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski 1:50 000. Arkusz Orzechów Nowy 715 (Explanations to the detailed geological map of Poland 1:50 000. Sheet Orzechów Nowy 715) Wydaw. Geol. Warszawa 87 pp (in Polish).

  • Cebrykow P. 2015 Dawne mapy topograficzne Lubelszczyzny jako źródła informacji w badaniach historyczno-geograficznych (Old topographical maps of the Lublin region as sources of information in historical and geographic research) [in:] Czerny A. (ed.) Dawne mapy topograficzne w badaniach geograficzno-historycznych (Old topographic maps in geographical and historical studies) Wydaw. UMCS Lublin: 85-102 (in Polish).

  • Chmielewski T.J. Radawan S. 1996 Procesy ekologiczne zachodzące w płytkich jeziorach i otaczających je torfowiskach na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim (Ecological processes taking place in shallow lakes and peatlands surrounding them in the Łęczna-Włodawa Lake District) [in:] Radwan S. (ed.) Fukcjonowanie ekosystemów wodno- błotnych w obszarach chronionych Polesia (Functioning of wetland ecosystems in protected areas of Polesie) Wydaw. UMCS Lublin: 31-43 (in Polish).

  • Choiński A. 2007 Limnologia fizyczna Polski (Physical limnology of Poland) Wydaw. Nauk. UAM Poznań 548 pp (in Polish).

  • Churski Z. 1988 Wpływ gospodarczej działalności człowieka na zmiany jezior i mokradeł na Pojezierzu Brodnickim (Economic impact of human activities on changes of lakes and wetlands in the Brodnica Lake District) [in:]

  • Churski Z. (ed.) Naturalne i antropogeniczne przemiany jezior i mokradeł w Polsce (Natural and anthropogenic changes of lakes and wetlands in Poland) Wydaw. UMK Toruń: 182-194 (in Polish).

  • Churski Z. 1993 Antropogeniczne i naturalne tendencje rozwoju jezior i mokradeł (Anthropogenic and natural tendencies of lakes and wetlands evolution) [in:] Dynowska I. (ed.) Przemiany stosunków wodnych w Polsce w wyniku procesów naturalnych i antropogenicznych (Transformation of water conditions in Poland as a result of natural and anthropogenic processes) Wydaw. UJ Kraków: 53-210 (in Polish).

  • Czaja K. Jańczak J. 2010 Zanikanie jezior w dorzeczu Raduni w ostatnim stuleciu (Lakes disappearance in Radunia River basin over the last century) [in:] Choiński A. (ed.) Przemiany jezior i zbiornikow wodnych (Transformations of lakes and reservoirs) Bogucki Wydaw. Nauk. Poznań: 55-67 (in Polish English summary).

  • Czerny A. 2015 Powstanie i etapy rozwoju map topograficznych do końca XIX wieku (Making and stages of development of topographic maps by the end of the 19th century) [in:] Czerny A. (ed.) Dawne mapy topograficzne w badaniach geograficzno-historycznych (Old topographic maps in geographical and historical studies) Wydaw. UMCS Lublin: 11-83 (in Polish).

  • Dembek W. Pawlaczyk P. Sienkiewicz J. Dzierża P. 2004 Obszary wodno-błotne w Polsce (Wetlands in Poland) Wydaw. IMUZ Falenty 76 pp (in Polish).

  • Dębski K. 1970 Hydrologia (Hydrology) Wydaw. Arkady Warszawa 367 pp (in Polish).

  • Fabich A. Kwidzińska M. 2012 Changes in the water surface area of Lakes Udzierz and Mątasek in the light of cartographic materials Limnol. Rev. 12(4): 169-177.

  • Gałka M. 2007 Geograficzno-historyczne studium mokradeł południowo-wschodniej części ziemi świeckiej (Geographical and historical study of the wetlands of the south-eastern part of the Świecie region) Pr. Zakładu Biogeografii i Paleoekologii UAM w Poznaniu. Tom 7 Wydaw. Nauk. Bogucki Poznań 98 pp (in Polish English summary).

  • Gałka M. 2007 Zmiany jeziorno-torfowiskowe w ujściowym odcinku Strugi Siedmiu Jezior (Lake-peat changes in the mouth of Seven Lakes River) Pr. Zakładu Biogeografii i Paleoekologii UAM w Poznaniu. Tom 8 Wydaw. Nauk. Bogucki Poznań 76 pp (in Polish English summary).

  • [Genshtab RKKA] General’nyi shtab Raboche-Krest’yanskoi Krasnoi Armii (General Staff of the Red Army) 1941 Topograficheskaia karta RKKA 1:50 000. List: M-34-22-B Parchev M-34-23-B Ozhekhuv Novy M-34-22-G Ostruv Liubel`ski M-34-22-V Liubartuv M-34-23-B Kaplonosy (Topographic map of the PKKA. Sheet: M-34-22-B Parchev M-34-23-B Ozhekhuv Novy M-34-22-G Ostruv Liubel`ski M-34-22-V Liubartuv M-34-23-B Kaplonosy) General’nyi shtab RKKA. Retrived from http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=USSR050 [accessed 20 October 2017].

  • Graf R. Kaniecki A. Medyńska-Gulij B. 2008 Dawne mapy jako źródło informacji o wodach śródlądowych i stopniu ich antropogenicznych przeobrażeń (Old maps as a source of information about inland waters and the extent of their man-made transformations) Bad. Fizjogr. Pol. Zach. A 59: 11-28 (in Polish English summary).

  • [GUGiK] Główny Urząd Geodezji i Kartografii (Head Office of Geodesy and Cartography) 1984a Topograficzna mapa Polski 1:10 000. Arkusz: Ostrów Lubelski 126.342 Kaniwola 136.342 (Topographic Map of Poland 1:10 000. Sheet: Ostrów Lubelski 126.342 Kaniwola 136.342).

  • [GUGiK] Główny Urząd Geodezji i Kartografii (Head Office of Geodesy and Cartography) 2006 Mapa hydrograficzna Polski 1:50 000. Arkusz: M-34-34-B Urszulin M-34-22-B Parczew (Hydrographic map of Poland 1:50 000. Sheet: M-34-34-B Urszulin M-34-22-B Parczew) Warszawa.

  • [GUGiK] Główny Urząd Geodezji i Kartografii (Head Office of Geodesy and Cartography) 2017 Geoportal krajowy (National Geoportal). Available at http://www.geoportal.gov.pl/ [accessed 20 October 2017].

  • Gutry-Korycka 1997 Formy retencji powierzchniowej (Forms of surface retention) [in:] Soczyńska U. (ed.) Hydrologia dynamiczna (Dynamic hydrology) Wydaw. Nauk. PWN Warszawa: 185-230 (in Polish).

  • Heldensfeld von A. 1808 Carte von West-Gallizien 1:172 800. Blatt No 6 (Map of Western Galicia 1:172 800. Sheet No 6) Generalquartiermeisterstaab Wien. Retrieved from http://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra/docmetadata?id=1269&from=publication [accessed 20 October 2017].

  • Hilbricht-Ilkowska A. 1993 Temperate freshwater ecotones: problem with seasonal instability [in:] Gopal B. Hillbricht-Ilkowska A. Wetzel R. G. (eds.) Wetland and ecotones. Studies on land-water interactions National Institute of Ecology New Delhi: 17-34.

  • Ilnicki P. 2002 Torfowiska i torf (Peatlands and peat) Wydaw. AR Poznań: 606 pp (in Polish).

  • Jop S. 1998 Zasiedlenie Pojezierza w rejonie Ostrowa Lubelskiego XIII-XVIII w. (Settlement of the Pojezierze District near Ostrów Lubelski XIII-XVIII centuries) LTN Lublin 167 pp. (in Polish).

  • [KG WP] Kwatermistrzostwo Generalne Wojska Polskiego (General Quartermaster of the Polish Army) 1839-1843 Topograficzna karta Królestwa Polskiego 1:126 000. Arkusz Kol. VI-Sek. IX (Topographic map of the Polish Kingdom 1: 126 000. Sheet Kol. VI-Sek. IX) Petersburg. Retrieved from http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=KWATERMISTRZ [accessed 20 October 2017].

  • [K.K. MGI] Kaiserlich-Königlich Militärgeographische Institut (Imperial-Royal Military Geographical Institute) 1915 Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie 1:75 000. Blatt: A-XXVII Lublin und Lubartów AXXVIII Łęczna B-XXVIII Parczew (Special map of the Austro-Hungarian monarchy. Sheets: A-XXVII Lublin und Lubartów A-XXVIII Łęczna B-XXVIII Parczew) K.K. Generalquartiermeisterstabs Vien. Retrieved from: http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=KUK075 [accessed 20 October 2017].

  • Kowalewski G. 2003 Przeobrażenia jezior i mokradeł w strefie oddziaływania Zbiornika Koronowskiego (Transformation of lakes and wetlands into the impact zone of the Koronowski Reservoir) Pr. Zakładu Biogeografii i Paleoekologii UAM. Tom 3 Bogucki Wydaw. Nauk. Poznań 62 pp (in Polish English summary).

  • Kowalewski G. 2012 Over 200 years of drainage practices and lake level drawdown in the Uścimowskie Lowering (Łęczna-Włodawa Lakeland) Limnol. Rev. 12(4): 179-190.

  • [KPL] Königlich Preussische Landesaufnahme (Royal Prussian Land Survey) 1914 Karte des Westlichen Russlands 1:100 000. Arkusze: M-35 Parczew M-36 Łęczna (Map of the western Russia 1:100 000. Sheets: M-35 Parczew M-36 Łęczna) Kartographische Abteilung d. Königl. Preuss. Landesaufnahme. Retrived from http://maps.mapywig.org/m/German_maps/series/100K_KdWR/ [accessed 20 October 2017].

  • Kramkowski M. Bartczak A. Kaczmarek H. Słowiński M. Tyszkowski S. 2014 Naturalne i antropogeniczne uwarunkowania przestrzennych zmian obszarów wodnobłotnych na przykładzie Jeziora Rakutowskiego w świetle archiwalnych materiałów kartograficznych i fotogrametrycznych (Natural and anthropogenic conditions of spatial changes of wetlands on the example of Rakutowski Lake in the light of archival cartographic and photogrammetric materials) Prob. Ekol. Kraj. 37: 169-179.

  • Krassowski B. 1974 Polska kartografia wojskowa w latach 1918-1945 (Polish military cartography in the years 1918-1945) Wydaw. MON Warszawa 362 pp (in Polish).

  • Krassowski B. 1978 Topograficzna karta Królestwa Polskiego: 1822-1843 (Topographic map of the Polish Kingdom: 1822-1843) BN. Zakł. Zb. Kartogr. Warszawa 36 pp (in Polish English and Russian summary).

  • Kuna J. 2015 Metodyczne aspekty analiz przestrzennych GIS wykorzystujących dawne mapy topograficzne (Methodical aspects of GIS spatial analysis using old topographic maps) [in:] Czerny A. (ed.) Dawne mapy topograficzne w badaniach geograficzno-historycznych (Old topographic maps in geographical and historical studies) Wydaw. UMCS Lublin: 125-149 (in Polish).

  • Lamentowicz M. 2005 Geneza torfowisk naturalnych i seminaturalnych w Nadleśnictwie Tuchola (The genesis of natural and seminal peatlands in the Tuchola Forest District) Pr. Zakładu Biogeografii i Paleoekologii UAM. Tom 5 Bogucki Wydaw. Nauk. 102 pp. (in Polish English summary).

  • Liszkowski J. 1979a Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50 000. Arkusz Ostrów Lubelski 714 (Detailed geological map of Poland 1:50 000. Sheet Ostrów Lubelski 714) Wydaw. Geol. Warszawa 100 pp (in Polish).

  • Liszkowski J. 1979b Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski 1:50 000. Arkusz Ostrów Lubelski 714 (Explanations to the detailed geological map of Poland 1:50 000. Sheet Ostrów Lubelski 714) Wydaw. Geol. Warszawa 100 pp (in Polish).

  • Marszelewski W. 2005 Zmiany warunków abiotycznych w jeziorach Polski północno-wschodniej (Changes of abiotic conditions in the lakes of North-Eastern Poland) Wydaw. UMK Toruń 288 pp (in Polish English summary).

  • Marszelewski W. Adamczyk A. 2004 Changes in the area of the Mazurian Lakes in the light of the cartographic materials at the scale 1:25 000 Limnol. Rev. 4: 167-176.

  • Marszelewski W. Ptak M. Skowron R. 2011 Antropogeniczne i naturalne uwarunkowania zaniku jezior na Pojezierzu Wielkopolsko-Kujawskim (Anthropogenic and natural conditioning of the disappearance of lakes in the Wielkopolska-Kujawskie Lake District) Rocz. Glebozn. 62(2): 283-294 (in Polish English summary).

  • Michalczyk Z. Turczyński M. 1998 Przekształcenia i zagrożenia hydrosfery (Transformations and dangers of the hydrosphere) [in:] Harasimiuk M. Michalczyk Z. Turczyński M. (eds.) Jeziora łęczyńsko-włodawskie. Monografia przyrodnicza (Łęczyńsko-Włodawskie Lakes. Nature monograph) Wydaw. UMCS - PIOŚ Lublin: 157-164 (in Polish).

  • Mięsiak K. Turczyński M. Szwajgier W. 2005 Environmental transformations in Lake Lejno catchment basin Limnol. Rev. 5: 175-182.

  • Mięsiak-Wójcik K. Turczyński M. Sposób J. 2014 Natural and anthropogenic changes of standing water bodies in West Polesie (East Poland) Proc. of the 2nd International Conference on Water resources and wetlands 11-13 September Tulcea: 36-43.

  • Nita J. Myga-Piątek U. 2012 Rola GIS w ocenie historycznych opracowań kartograficznych na przykładzie Wyżyny Częstochowskiej (Use of GIS in assessment of historical cartographic materials - Case study Częstochowska Upland) Pr. Kom. Kraj. Kult. PTG 16: 116-135 (in Polish English summary).

  • Okruszko H. 1991 Przeobrażanie się mokradeł pod wpływem odwodnienia (Transformation of wetlands under the influence of drainage) Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. 372: 251-269 (in Polish).

  • Olszewicz B. 1921 Polska kartografja wojskowa. Zarys historyczny (Polish military cartography. Historical outline) Wojskowy Inst. Nauk.-Wydaw. Warszawa 199 pp (in Polish French summary).

  • Oprawko H. Schuster K. 1962 Lustracja województwa lubelskiego 1661 (Lustration of the Lubelskie Voivodeship 1661) PWN Warszawa 263 pp (in Polish).

  • Panecki T. 2015 Porównanie zakresu i metod ujęcia treści na mapach topograficznych ziem zaboru rosyjskiego z przełomu XIX i XX wieku (The comparison of the scope of the content and classification methods on topographical maps of Polish territory annexed by Russia issued at the turn of 19th and 20th century) Pol. Prz. Kartogr. 47(1): 47-65 (in Polish English summary).

  • Piasecki A. 2013 Zmiany powierzchni jezior Pojezierza Dobrzyńskiego w świetle materiałów kartograficznych (Changes in lake surface areas in the Dobrzyń Lake District in the light of cartographic materials) Pr. Geogr. IGGP UJ 132: 39-57 (in Polish English summary).

  • Pieczyńska E. 1990 Lentic aquatic-terrestrial ecotones: their structure functions and importance [in:] Naiman R. J. Decamps H. (eds.) The ecology and management of aquatic-terrestrial ecotones UNESCO - Parthenon Publ. Carnforth: 103-140.

  • Ptak M. 2013 Historical medium-scale maps as a source of information on the overgrowing of lakes Limnol. Rev. 13(3): 155-162.

  • Ralska-Jasiewiczowa M. Starkel L. 1988 Record of the hydrological changes during the Holocene in the lake mire and fluvial deposits of Poland Folia Quarter. 57: 91-127.

  • Sawicki L. 1928 Obristens Anton Freiherr Mayer von Heldensfeld topographische Aufnahme Westgalliziens in den jahren 1801-1804 (Colonel Antoni Baron Mayer von Heldensfeld topographic photographs in Poland in 1801-1804 Prace Inst. Geogr. UJ 10: 7-111 (in German).

  • Perthées de K. 1806 Mappa szczegulna woiewodztwa lubelskiego 1:2525 000 (Detailed map of the Lublin Voivodeship 1:225 000) Paris. Retrived from https://fbc.pionier.net.pl/details/nnzwms6 [accessed 20 October 2017].

  • Starkel L. Pazdur A. Pazdur M. F. Wicik B. Więckowski K. 1996 Lake-level and groundwater-level changes in the Lake Gościąż area Poland: palaeoclimatic implications Holocene 6(2): 213-224.

  • Stochlak J. 1979a Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1: 50 000. Arkusz: Parczew 678 (Detailed geological map of Poland 1: 50 000. Sheet Parczew 678) Wydaw. Geol. Warszawa.

  • Stochlak J. 1979b Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski 1: 50 000. Arkusz Parczew 678 (Explanations to the detailed geological map of Poland 1: 50 000. Sheet Parczew 678) Wydaw. Geol. Warszawa 120 pp. (in Polish).

  • Superson J. Szwajgier W. 2003 Natural and anthropogenic conditioning of the changes of the shoreline of Brudno Brudziec and Płotycze lakes (the Łęczna - Włodawa Lake District) Limnol. Rev. 3: 223-229.

  • Szady B. 2008 Zastosowanie systemów informacji geograficznej w geografii historycznej (Application of geographi information systems in historical geography) Pol. Prz. Kartogr. 40(3): 279-283 (in Polish).

  • Tobolski K. 2003 Torfowiska na przykładzie Ziemi Świeckiej (Mires on example of the Świecie region) Tow. Przyjaciół Dolnej Wisły Świecie 255 pp (in Polish).

  • [WIG] Wojskowy Instytut Geograficzny (Military Geographical Institute) 1936 Szczegółowa mapa Polski 1:25 000. Arkusze: P42-S36-G P43-S36-D P43-S36-E (Detailed map of Poland 1:25 000. Sheets: P42-S36-G P43-S36-D P43-S36-E) Wydz. Kartogr. WIG Warszawa. Retrived from http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=WIG25 [accessed 20 October 2017].

  • [WIG] Wojskowy Instytut Geograficzny (Military Geographical Institute) 1938 Mapa taktyczna Polski 1:100 000. Arkusze: P-43 S-36 Łęczna P-42 S-36 Parczew (Tactical Map of Poland 1:100 000. Sheets: P-43 S-36 Łęczna P-42 S-36 Parczew) Wydz. Kartogr. WIG Warszawa. Retrived from http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=WIG100 [accessed 20 October 2017].

  • Wilgat T. 1954 Jeziora Łęczyńsko-Włodawskie (Łęczna-Włodawa lakes) Ann. UMCS B 8: 37-122 (in Polish English summary).

  • Wyczański A. 1959 Lustracja województwa lubelskiego 1565 (Lustration of the Lubelskie Voivodeship 1565) Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 138 pp (in Polish).

  • [ZTSG] Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego (Topographical Board of the General Staff) 1960 Mapa obrębowa powiatów 1:25 000. Powiat Lubartów. Arkusz: 6 7 11 (Precint map of counties 1:25 000. Lubartów County. Sheet: 6 7 11) Szt. Gen. WP Warszawa.

  • [ZTSG] Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego (Topographical Board of the General Staff) 1987 Wojskowa mapa topograficzna 1:50 000. Arkusz: M-34-22-D Parczew M-34-24-C Urszulin M-34-24-C Ostrów Lubelski (Military topographic map 1:50 000. Sheet: M-34-22-D Parczew M-34-24-C Urszulin M-34-24-C Ostrów Lubelski) Szt. Gen. WP Warszawa.

  • Żurek S. 1990 Związek procesu zatorfienia z elementami środowiska przyrodniczego wschodniej Polski (Relationship between the process of peating and elements of the natural environment of Eastern Poland) Rocz. Nauk. Roln. D 220: 1-174 (in English Russian summary).

Search
Journal information
Metrics
All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 855 365 8
PDF Downloads 485 236 11