Natural and economic factors of shrinkage of lakes of the Wielkopolska Lakeland

Open access

Natural and economic factors of shrinkage of lakes of the Wielkopolska Lakeland

The paper discusses the issue of plant overgrowth in the littoral zone of lakes. It presents the plant encroachment process and its environmental and economic consequences based on the example of selected lakes of the Wielkopolska Lakeland. In order to estimate changes of quantity in the riparian vegetation structure, historical records of changes of reed bed areas were compared with their present areas. Historical data included bathymetric plans from the 1960's created by the Institute of Inland Fisheries and information obtained from interviews with the inhabitants of settlements located in the vicinity of the studied lakes. Present-day boundaries of reed bed zones were identified using orthophotos, aerial photographs and in situ inspections. In the course of the field research, identification of plant species and estimates of plant condition in the studied stands were carried out. Obtained data combined with data on local hydrological-meteorological conditions, water quality and land use in the direct vicinity of lakes allowed the authors to determine the conditioning factors of riparian vegetation encroachment. The collected evidence allowed the authors to establish that in the last five decades, the area of reed beds around the studied lakes increased by an average of 15-20%. This process was usually accompanied by the encroachment of hydrophytic plants consequently leading to the shrinkage of supralittoral zones. In the last 20 years, these two phenomena intensified considerably, particularly during two low water periods noted during this period. However, the encroachment of riparian vegetation proceeded differently in the case of each lake and it was most protrusive in highly eutrophicated reservoirs and those with a history of permanent or long-term lowering of the water table. The qualitative structure of the studied plant communities was conditioned mostly by nutrient inflow and the type of growing medium. In large clean lakes and in zones of sandy lake bottom, the reed beds were dominated by the common reed (Phragmitetum australis). In smaller, polluted lakes and shielded bays of larger lakes with stagnant water, beside multi-species reed beds, floating-leaf hydrophytic macrophyte plants of the genus Nymphaea, tall stands of sedges and helophytes were observed.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • Dz.U.2005.239.2019 Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne tekst jednolity (Act of 18 July 2001 - Water Law consolidated text).

  • Grau J. Kremer B.P. Möseler B.M. Rambold G. Triebel D. 1998 Leksykon przyrodniczy. Trawy (Environmental Lexicon. Grasses) Świat Książki Warszawa p. 286 [in Polish].

  • [IMGW] Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu 1981a Mapa batymetryczna Jeziora Orchowskiego (Bathymetric map of Lake Orchowskie) IMGW Poznań Poznań.

  • [IMGW] Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu 1981b Mapa batymetryczna Jeziora Słowikowo (Bathymetric map of Lake Słowikowo) IMGW Poznań Poznań.

  • [IMGW] Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu 1984a Mapa batymetryczna Jeziora Jarosławieckiego (Bathymetric map of Lake Jarosławieckie) IMGW Poznań Poznań.

  • [IMGW] Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu 1984b Mapa batymetryczna Jeziora Witobelskiego (Bathymetric map of Lake Witobelskie) IMGW Poznań Poznań.

  • [IMGW] Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu 2009 Analiza przyczyn występującego okresowo zwiększenia koncentracji zanieczyszczeń wód zanikającego Jeziora Borowieckiego i jego odpływu - rz. Głuszynki (Kopla) (Analysis of periodical water pollution accumulation in the disappearing Borowieckie Lake and its outflow - the Głuszynka River (Kopla)) [Manuscript] IMGW Poznań Poznań p. 54 [in Polish].

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1958a Mapa batymetryczna Jeziora Biskupińskiego (Bathymetric map of Lake Biskupińskie) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1958b Mapa batymetryczna Jeziora Chrzypskiego (Bathymetric map of Lake Chrzypskie) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1959 Mapa batymetryczna jeziora Lednica (Bathymetric map of Lake Lednica) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1960a Mapa batymetryczna Jeziora Ostrowskiego (Bathymetric map of Lake Ostrowskie) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1960b Mapa batymetryczna Jeziora Powidzkiego (Bathymetric map of Lake Powidzkie) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1962 Mapa batymetryczna Jeziora Lubikowskiego (Bathymetric map of Lake Lubikowskie) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1964 Mapa batymetryczna jeziora Konin (Bathymetric map of Lake Konin) IRŚ Olsztyn.

  • [IRS] Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie 1968 Mapa batymetryczna Jeziora Kierskiego (Bathymetric map of Lake Kierskie) IRŚ Olsztyn.

  • Kłosowki S. Kłosowski G. 2006 Rośliny wodne i bagienne (Aquatic and wetland plants) Multico Warszawa p. 336 [in Polish].

  • Kondracki J. 2009 Geografia regionalna Polski (Regional geography of Poland) Wyd. Nauk. PWN Warszawa p. 468 [in Polish].

  • Kraska M. 2010 Roślinność wybranych jezior Pojezierza Lubuskiego i Pojezierza Sławskiego (Vegetation of selected lakes of the Lubuskie and Slawskie Lakelands) Wyd. Nauk. UAM Poznań p. 180 [in Polish].

  • Leśny J. Juszczak R. 2005 Oszacowanie ewapotranspiracji terenów znajdujących się w strefie bezpośredniego oddziaływania małych zbiorników wodnych krajobrazu rolniczego (Evaluation of evaporation of areas located within the zone of direct impact of small water reservoirs in agricultural landscape) Acta Agrophysica 6(1): 161-174 [in Polish].

  • Matuszkiewicz W. 2008 Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski (Guide to identification of plant communities of Poland) Wyd. Nauk. PWN Warszawa p. 538 [in Polish].

  • Nowak B. 2009 "Parowanie mechaniczne" z trzcinowisk na przykładzie Jeziora Powidzkiego ("Mechanical evaporation" from reed beds on the example of Powidzkie Lake) [in:] Marszelewski W. (ed.) Anthropogenic and natural transformations of lakes. vol. 3 PTLim Toruń: 187-190 [in Polish English summary].

  • Nowak B. 2010 Effect of rushes on evaporation rate in water reservoirs on the example of Powidzkie Lake Limnol. Rev. 10(1): 37-41.

  • Rutkowski L. 2008 Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej (Key to identification of vascular plants in lowland Poland) Wyd. Nauk. PWN Warszawa p. 814 [in Polish].

  • [WIOŚ] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 2011a Raport o stanie środowiska w Wielkopolsce w roku 2010 (Report on the State of Environment in Wielkopolska in 2010) Bibl. Monit. Środ. WIOŚ Poznań p. 70 [in Polish].

  • [WIOŚ] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy 2011b Raport o stanie środowiska województwa kujawsko-pomorskiego w 2010 roku (Report on the State of Environment in Kujawsko-Pomorskie Voivodeship in 2010) WIOŚ Bydgoszcz p. 234 [in Polish].

  • [WIOŚ] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze 2011c Stan środowiska w województwie lubuskim w latach 2009-2010 (State of the Environment in Lubuskie Voivodeship in the years 2009-2010) Bibl. Monit. Środ. WIOŚ Zielona Góra p. 146 [in Polish].

Search
Journal information
Metrics
All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 153 97 2
PDF Downloads 76 61 7