Anthropogenic mineral deposits in Wielkopolska lignite mines – current state of research

Open access

Streszczenie

W pracy tej przedstawiono aktualny stan badań, twrorzenia i wykorzystania złóż antropoge- nicznych w dwóch istniejących wielkopolskich kopalniach węgla brunatnego, tj. PAK KWB Konin SA. i PAK KWB Adamów S.A. Oczywiście w złożach antropogenicznych składowano tzw. kopaliny towarzyszące, które wydobyto przy okazji eksploatacji węgla brunatnego będącego kopaliną główną. Badaniom poddano tylko tc złoża antropogeniczne, w których zgromadzono kopaliny w ilości wyrażonej w tysiącach metrów' sześciennych. W kopalni Konin są to następujące złoża antropo- geniczne: Honoratka, Kleczew i Bilczcw. W złożu Honoratka odłożono ncogcńskic iły i piaski, a w złożu Kleczew wyłącznic ncogcńskic iły. Kopaliny z obu wymienionych złóż służą do produkcji ceramiki budowlanej w cegielni „Honoratka-Wicncrbcrgcr”. Z kolei w złożu Bilczcw odłożono czwartorzędowe piaski, które obecnie nic są wykorzystywane. W przypadku kopalni Adamów można mówić o dwóch małych złożach antropogenicznych, tj. Janiszcw' i Władysławów. W złożu Janiszcw znajdują się iły ncogcńskic, któro do 2007 roku wykorzystywała cegielnia w Wiclcninic. Natomiast w' złożu Władysławów odłożono czwartorzędowe piaski i żwiry. W czasie prowadzenia badań terenowych, w'c wrześniu 2012 roku, złoże to było eksploatowane. Łącznic w' złożach antropogenicz- nych w kopalni Konin znajduje się ponad 3,36 min m3 iłów i 0,64 min m3 piasków ncogcńskich, a także 0,7 min m3 piasków czwartorzędowych. Natomiast w kopalni Adamów, w sąsiedztwie odkrywek, zgromadzono ponad 18 tys. m3 iłów' ncogcńskich i mniej niż 12 tys. m3 czwartorzędowych piasków i żwirów. Dlatego ze względu na duże zasoby kopalin tow'arzyszących zaleca się tworzenie złóż antropogenicznych przez kopalnie węgla brunatnego. Niemniej jednak powinien zostać uregu- lowany ich status prawny oraz stworzone odpowiednie zachęty finansowe.

Galos, K. 2004. The influence of mineral commodities coming from wastes on industrial mineral markets in Poland. Gospodarka Surowcami Mineralnymi - Mineral Resources Management 20(4), s. 21-36.

Galos i in. 2009 - Galos, K., Hycnar, E., Lewicka, E., Ratajczak, T., Szlugaj, J.,Wyszomirski, P. 2009. Mineralne surowce odpadowe z górnictwa i przeróbki kopalin. [W:] Ney R. red. Surowce mineralne Polski. Mineralne surowce odpadowe. Kraków: Wydawnictwo IGSMiE PAN, s. 41-138.

Galos, K. i Kot-Niewiadomska, A. 2012.MożliwoŚci i perspektywy stosowania surowców ilastych z kopalń wêgla brunatnego. Górnictwo Odkrywkowe 53(1-2), s. 15-19.

Gradecki, D. 1997. Kopaliny towarzyszące złożom wêgla brunatnego w rejonie konińskim. Górnictwo Odkrywkowe 39(1-2), s. 3-8.

Grzeszczyk, R. i Jachna-Filipczuk, G. 1999.Wykorzystanie kopalin towarzyszących w KWB Adamów. Górnictwo Odkrywkowe 41(1), s. 11-18.

Iwanicka, A. iMazur J., 1960. Iły poznańskie na obszarze złoża Adamów. PoltegorWrocław: Zeszyty Problemowe 15, s. 12.

Jachna-Filipczuk, G. 2004. Dodatek do dokumentacji geologicznej złoża wêgla brunatnego Władysławów w kat. C1. Turek: Kopalnia Wêgla Brunatnego Adamów S.A. w Turku, 21 s.

Jachna-Filipczuk i in. 2001 - Jachna-Filipczuk, G., Mazurek, S., Widera, M. 2001. Wykorzystanie kopalin towarzyszących w KWB Konin S.A. i KWB Adamów S.A. Górnictwo Odkrywkowe 43(2-3), s. 107-121.

Kokesz, Z. i Mucha, J. 1996. Dokumentowanie złóż antropogenicznych na przykładzie zwału kamienia wapiennego KCW Kujawy - złoże Bielawy. Górnictwo Odkrywkowe 38(3), s. 65-77.

Kozula, R. 2001. Dodatek do dokumentacji geologicznej złoża wêgla brunatnego Drzewce - Pole Bilczew w kat. C2. Wrocław: Proxima, 21 s.

Kuhl, J. 1958. Skały ilaste towarzyszace weglom brunatnym w Koninie i możliwoŚci ich wykorzystania. Materiały Budowlane 13(1), s. 2-3.

Markowiak, R. 1967. Opracowanie wyników badań kopalin towarzyszących w odkrywce wêgla brunatnego Adamów. Wrocław: Przedsiêbiorstwo Geologiczne we Wrocławiu, 19 s.

Mazur, J. 1959. Iły na obszarze złóż wêgla brunatnego w rejonie Konina. Ich zasoby i możliwoŚci wykorzystania w przemyŚle ceramicznym. Wêgiel Brunatny 1(1), s. 18-26.

Nieć, M. 1994. Kopaliny towarzyszące. Przegląd Geologiczny 42(5), s. 330-334.

Nieć, M. 1999. Złoża antropogeniczne. Przegląd Geologiczny 47(1), s. 93-98.

Nieć, M. 2010. Kopaliny towarzyszące i złoża antropogeniczne. Problemy definicji i wykorzystania. Górnictwo Odkrywkowe 51(2), s. 5-11

Nieć, M. i Uberman, R. 1995. Zwały jako antropogeniczne złoża wtórne. Gospodarka Surowcami Mineralnymi - Mineral Resources Management 11(3), s. 395-402.

Pietraszewski, A. 2012. Polskie górnictwo wêgla brunatnego - 2011. Wêgiel Brunatny 79. [Online] Dostêpne w: http://www.ppwb.org.pl/wb/79/14.php [Dostêp: 23 stycznia 2014].

Rybicki, S. i Kłapyta, Z. 1973. Charakterystyka litologiczna i skład mineralny iłów poznańskich w rejonie Turka.Przegląd Geologiczny 24(4), s. 199-202.

Sałaciński, R. 2006. Złoża antropogeniczne - problemy praktyczne i prawne. Górnictwo Odkrywkowe 48(1-2), s. 25-28.

Szamałek, K. 2001. Kopaliny towarzyszące - wydobywanie, składowanie i zbywanie w Świetle obowiązującego prawa. Górnictwo Odkrywkowe 43(2-3), s. 1-9.

Szuflicki i in. red. 2012 - Szuflicki,M.,Malon, A., Tymiński,M. red. 2012. Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 XII 2011 r. Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny, 447 s.

Uberman, R. 2012. Złoża antropogeniczne - problem wirtualny czy realny? Górnictwo Odkrywkowe 53(1-2), s. 5-8.

Uberman i in. 2012 - Uberman, R., Uberman, R., Naworyta, W. 2012. WartoŚć złóż antropogenicznych i metody ich wyceny. Górnictwo Odkrywkowe 53(1-2), s. 20-24.

Widera, M. 2001a. Wystêpowanie i zagospodarowanie kopalin towarzyszących w wielkopolskich odkrywkach wêgla brunatnego. Streszczenia Referatów Poznańskiego Oddziału PTG 10, s. 61-82.

Widera, M. 2001b. Geologiczno-górnicze warunki zalegania kopalin w wielkopolskich odkrywkach wêgla brunatnego.Górnictwo Odkrywkowe 43(2-3), s. 91-106.

Widera, M. 2007. Litostratygrafia i paleotektonika kenozoiku podplejstoceńskiego Wielkopolski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 224 s.

Widera, M. 2012. Fluwialna geneza ogniwa wielkopolskiego na podstawie danych z obszaru Środkowej Polski.Górnictwo Odkrywkowe 53(1-2), s. 109-118.

Widera, M. 2013. Sand- and mud-filled fluvial palaeochannels in the Wielkopolska Member of the Neogene Poznań Formation, central Poland. Annales Societatis Geologorum Poloniae 83(1), s. 19-28.

WiŚniewski,W. 1999. Zagospodarowanie kopalin towarzyszących w górnictwie odkrywkowym. Wêgiel Brunatny 2, s. 37-39.

Wyrwicki, R. 2002. Kopalina główna, towarzysząca awspółkopalina. Górnictwo Odkrywkowe 44(2-3), s. 32-33.

Wyszomirski, P. i Gaweł, A. 1999. Badania nad modyfikacją chemiczną kopaliny ilastej z KWB Adamów w aspekcie kompleksowego jej wykorzystania. Górnictwo Odkrywkowe 41(1), s. 28-38.

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

Mineral Resources Management; The Journal of Polish Academy of Sciences

Journal Information


IMPACT FACTOR 2016: 0.481
5-year IMPACT FACTOR: 0.568

CiteScore 2016: 0.76

SCImago Journal Rank (SJR) 2016: 0.408
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2016: 1.397

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 67 67 12
PDF Downloads 20 20 5