Abstract
Faunistic and ecological studies on saproxylic Collembola species were carried out in the Wigry National Park (NE Poland). Nine sites representing Tilio-Carpinetum, Serratulo-Pinetum and Peucedano-Pinetum habitats each including three different levels of disturbance were visited twice in 2015. Samples from fallen logs in different stages of decay, neighboring litter and soil as well as arboreal epiphytes were taken on each visit. The Collembola specimens were then extracted using Tullgren funnels resulting in a total of 73 838 specimens from 270 samples. Specimen identification revealed the occurrence of 63 species, including 5 saproxylobiontic, 7 saproxylophilous, 4 xerophilous species living in epiphytic mosses and lichens as well as 47 hemiedaphic or euedaphic species. This composition of saproxylic fauna seems to be typical for the region with the most diverse assemblages being found in Tilio-Carpinetum habitats, while Serratulo-Pinetum and Peucedano-Pinetum are clearly less diverse. Additionally, a slight decrease in the number of Collembola species with increasing forest disturbance was observed. Furthermore, an increase in the number of Collembola species with the degree of dead wood decomposition was also found. This indicates that saproxylic springtail assemblages are sensitive to anthropogenic changes.
References
Bobiec A. 2002. Living stands and dead wood in the Bałowieża forest: suggestions for restauration management. Forest Ecology and Management 165: 125–140. DOI 10.1016/S0378-1127(01)00655-7.
Czerepko J. (ed.), Boczoń A., Cieśla A., Czerepko J., Forycka A., Ksepko M., Obidzińska A., Paluch R., Rodziewicz A, Różański W., Sokołowski K., Szwed W., Wróbel M. 2008. Stan różnorodności biologicznej lasów w Polsce na podstawie powierzchni obserwacyjnych monitoringu IBL, Sękocin Stary, 135.
Czerepko J., Hilszczański J., Jabłoński M. 2014. Martwe drewno – żywy problem. Studia i Materiały CEPL w Rogowie 41: 36–45.
Fjellberg A. 1998. The Collembola of Fennoscandia and Denmark. Part I: Poduromorpha. Fauna entomologica Scandinavica 35. Brill, Leiden, Boston, Köln.
Fjellberg A. 2007. The Collembola of Fennoscandia and Denmark. Part II: Entomobryomorpha and Symphypleona. Fauna entomologica Scandinavica 42. Brill, Leiden, Boston.
Gossner M.M., Floren A., Weisse W.W., Linsenmair K.E. 2013. Effects of dead wood enrichment in the canopy and on the forest floor on beetle guild composition. Forest Ecology and Management 302: 404–413.
Gutowski J.M. (ed.), Bobiec A., Pawlaczyk P., Zub K. 2004. Drugie życie drzewa. WWF Polska, Warszawa-Hajnówka, 245.
Holeksa J., Żywiec M., Kurek P. 2014. Ilość obumarłych drzew w lasach gospodarczych w związku z wymaganiami ochrony przyrody na obszarach Natura 2000 – od statystycznego do dynamicznego podejścia. Studia i Materiały CEPL w Rogowie 41: 15–29.
Krzysztofiak A., Krzysztofiak L., Skarżyński D., 2014. Poznajemy skoczogonki. Wigry 2: 15–16.
Müller J., Bütler R. 2010. A review of habitat thresholds for dead wood: a baseline for management recommendations in European forests. European Journal of Forest Research 129: 981–992. DOI 10.1007/s10342-010-0400-5.
Piwnik A., Skarżyński D., Krzysztofiak A., Sławska M. 2014. Saproksyliczne skoczogonki Collembola Polski – stan poznania oraz perspektywy wykorzystania w teorii i praktyce zrównoważonego leśnictwa. Studia i Materiały CEPL w Rogowie 41: 371–379.
Piwnik A., Skarżyński D. 2015. Nowe spojrzenie na saproksyliczną faunę skoczogonków (Collembola) Karkonoszy. Przyroda Sudetów 18: 137–140.
Potapov M. 2001. Synopses on Palearctic Collembola. Isotomidae. Abhandlungen und Berichte des Naturkundemuseums Görlitz 73(3): 1–603.
Skarżyński D., Piwnik A. 2016. Saproksyliczne skoczogonki (Collembola) Karkonoskiego Parku Narodowego. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 35(1), (in print).
Skibińska E., Chudzicka E. 2000. Owady w monitoringu przyrodniczym. Wiadomości Entomologiczne 18, Supl. 2: 289–302.
Skubała P., Maślak M. 2009. Niewidoczny świat mikrostawonogów (Acari, Collembola) w martwym drewnie świerkowym w Babiogórskim Parku Narodowym. Sylwan 153(5): 346–353.
Sławska M. 2005. Propozycja metody waloryzacji ekosystemów leśnych wykorzystującej epigeiczno-glebowe zgrupowania skoczogonków (Collembola, Hexapoda). Wydawnictwo SGGW, Warszawa, 208.
Smolis A. 2002. Neanurinae (Collembola: Neanuridae) Polski. Maszynopis rozprawy doktorskiej. Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Przyrodniczych, Wrocław.
Smolis A. 2006. Endonura carpatica, a new species from Poland (Collembola: Neanuridae: Neanurinae). Genus 17: 471–476.
Szwagrzyk J. 2014. Zamieranie i rozkład drzew jako procesy ekologiczne. Studia i Materiały CEPL w Rogowie 41: 9–14.
Sterzyńska M., Pomorski R.J., Skarżyński D., Sławska M., Smolis A., Weiner W.M. 2007. Skoczonki Collembola, w: Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Tom II. (eds. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E.) Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa, 401–408.
Stockland J.N., Siitonen J., Jonsson B.G. 2012. Biodiversity in Dead Wood. Cambridge University Press, Cambridge, 509.
Other sources
BULiGL 2015. Wielkoobszarowa inwentaryzacja stanu lasów w Polsce. Wyniki za okres 2010–2014, Sękocin Stary.
WPN 2014. Plan ochrony dla Wigierskiego Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 Ostoja Wigierska 2014. Operat ochrony eksosystemów leśnych. Warszawa, Białystok, Suwałki. Prepared under the direction of Maciej Szneidrowski by Taxus SI.
