Poland and Its Eastern Neighbours: A Postcolonial Case Study

Open access

Abstract

The article presents problematic issues resulting from the Polish presence on the historical eastern border of the II Rzeczpospolita (Republic of Poland), or, as it is called in the Polish national discourse, “Kresy”. The notion of Kresy, to a certain extent, corresponds to the notion of ‘borderland’. However, the latter is neutral and used mostly in scientific discourse, whereas the former alludes to Polish national awareness in literature and much of the historical writings and presents itself as the lost centre of “Polishness”. This way, contemporary Polish historical memory makes substantial claims towards this space, both in a geographical and historical sense, while hardly tolerating the presence of indigenous, non-Polish populations inhabiting the area- Lithuanians, Belarusians, and Ukrainians. In order to revise these issues in the article, I have adopted a postcolonial studies perspective. Looking at Poland through the lens of postcolonial studies reveals that it holds a unique position due to its double status. Historically speaking, Poland occupied both the position of the colonizer and of the colonized. However, popular Polish imagination tends to see Poland only in its role of the oppressed victims of its powerful ibjesial neighbours. The dominant role of Poland and its version of colonial policy adopted towards its contemporary eastern neighbours is obscured or simply denied both in popular and scientific discourse. The analysis of the role of the “myth of Kresy”, proposed here, hopes to contribute to the understanding of the implications of the Polish contemporary “orientalism”.

References

  • Astraviec, S. (2014), ‘Dlaczego Białorusini marzą o Karcie Polaka?’ Bialorus, 24 April 2014. Retrieved from http://www.bialorus.pl/spoleczenstwo?artid=3450 [accessed 12 Jan 2015]

  • Bakuła, B. (2006), ‘Kolonialne i postkolonialne aspekty dyskursu kresoznawczego (zarys problematyki), ’ Teksty Drugie, vol. 6, pp. 11-33.

  • — (2007), ‘Colonial and postcolonial aspects of Polish discourse on the ‘Borderland, ’ in J. Korek (ed.) From Sovietology to Postcoloniality: Poland and Ukraine from Postcolonial Perspective, Huddinge: Södertörns högskola, pp. 41-59.

  • Beauvois, D. (1987), Polacy na Ukrainie 1831-1863. Szlachta polska na Wołyniu i Podolu i Kijowszczynie, vol. 425, Paris: Institut Littéraire, Kultura.

  • Bekus, N. (2013), ‘Kresy Wschodnie w obliczu białoruskości. Obraz Polski białoruskim dyskursie kulturowym, ’ in T. Zarycki (ed.) Polska wschodnia i orientalizm, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe “Scholar”, pp. 67-89.

  • Borkowska, G. (2010), ‘Perspektywa postkolonialna na gruncie polskim - pytania sceptyka, ’ Teksty Drugie, vol. 5(125), pp. 40-52.

  • Boss, S. (2008), ‘Review: From Sovietology to Postcoloniality: Poland and Ukraine from a Postcolonial Perspective, ’ The Sarmatian Review, vol. XXVIII, no. 1. Retrieved from http://www.ruf.rice.edu/~sarmatia/108/281boss.htm [accessed 13 Jan 2015]

  • Cavanagh, C. (2003), ‘Postkolonialna Polska. Biała plama na mapie współczesnej teorii, ’ Teksty Drugie, vol. 2/3, pp. 60-71.

  • Dąbrowski, M. (2008), ‘Kresy w perspektywie krytyki postkolonialnej, ’ Porównania, no. 5, pp. 1-20.

  • EMN (2013), ‘Kolejne ograniczenia dotyczące posiadania Karty Polaka na Białorusi, ’ European Migration Network, 3 November 2013. Retrieved from https://www.emn.gov.pl/esm/aktualnosci/11263, Kolejne-ograniczenia-dotyczace-posiadania-Karty-Polaka-na-Bialorusi.html?search=1984197 [accessed 10 Feb 2015]

  • Fiut, A. (2003), ‘Polonizacja? Kolonizacja?’ Teksty Drugie, vol. 6, pp. 150-156.

  • Golinczak, M. (2008), ‘Postkolonializm: przed użyciem wstrząsną’ Recykling Idei; Ibjesium (przesyłka zwrotna), vol. 10, pp. 108-113.

  • Gosk, H. & Kraskowska, E. (2013), (P)o zaborach, (P)o wojnie, (P)o PRL. Polski dyskurs postzależnościowy dawniej i dziś, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas”.

  • Jawłowski, A. (2012), ‘Co to znaczy być Polakiem? Kilka terenowych refleksji wokół teorii i praktyki projektu tożsamościowego zawartego w Ustawie o Karcie Polaka, ’ in E. Nowicka & A. Bilewicz (eds.) Pamić utraconych ojczyzn, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, pp. 109-136.

  • Kabziöska, I. (2013), ‘Poles and Russians. Dialogue and attempts at changing the stereotype, ’ Ethnologia Polona, vol. 33-34(2012-2013), pp. 53-73.

  • Kościñski, P. (2009), ‘Polska zajmie Kresy?’ Rzeczpospolita, 17 August 2009. Retrieved from http://www.rp.pl/artykul/349946.html?print=tak [accessed 12 Jan 2015]

  • Kosz (2014), ‘Trybunał Białorusi: zakaz Karty Polaka zgodny z konstytucją, ’ Gazeta Wyborcza, 17 June 2014. Retrieved from http://bialystok.gazeta.pl/bialystok/1, 352 35, 16309927, Trybunal_Bialorusi__zakaz_Karty_Polaka_zgodny_z_konstytucja. html [accessed 12 Jan 2015]

  • Ładykowski, P. (2011), ‘Gra w karty. ‘Karta narodowa’ jako stawka w pañstwowej polityce narodowościowej, ’ in W. Dohnal & A. Posern-Zieliñski (eds.) Antropologia i polityka. Szkice z badañ nad kulturowymi wymiarami władzy, Warszawa: Komitet Nauk Etnologicznych PAN, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, pp. 15-41.

  • — (2014), ‘Litwo ojczyno moja… dyskurs kresowy, tożsamość narodowa i głosy podporządkowanych, ’ in K. Niziołek & A. Sadowski (eds.) Pogranicze Studia Społeczne, vol. XXIII, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, pp. 83-96.

  • Riabczuk, M. (2013), ‘Wschodniosłowiañska Umma a problem emancypacji: O “słabej” tożsamości Ukraiñców i Białorusinów, ’ in T. Zarycki (ed.) Polska wschodnia i orientalizm, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe “Scholar”, pp. 51-66.

  • Rzeczpospolita (2009), ‘Litwini niechîtni wobec Karty Polaka, ’ 17 August 2009. Retrieved from http://www.rp.pl/artykul/350096.html [accessed 12 Jan 2015]

  • Said, E. W. (1979), Orientalism, Vintage Books edition, New York: Random House.

  • Skórczewski, D. (2013), Teoria - literatura - dyskurs. Pejzaż postkolonialny, Lublin.

  • Srebrakowski, A. (2013), My nie bracia, my sąsiedzi. Polska perspektywa stosunków polsko-litewskich. Antologia tekstów, Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorañskiego. Step by Step (n.d.), [Homepage]. Retrieved from http://www.kurs.stepbystep.by/kartapoljaka [accessed 24 Jul 2014]

  • Suszczyñski, J. (2013), ‘26 tysiîcy Kart Polaka na Grodzieñszczynie, ’ Białoruskie Radio Racja, 6 December 2013. Retrieved from http://www.bialorus.pl/ spoleczenstwo?artid=3044 [accessed 12 Jan 2015]

  • Tarasiewicz, S. (2008), ‘Litewski historyk oskarża Polskî o rewizjonizm granic, lecz zarazem ubolewa, że Polska nie chce zwrócić Niemcom swoich zachodnich ziem, ’ Infopol: Archive Today, 7 November 2008. Retrieved from http://archive.today/ m0Jm [accessed 12 Jan 2015]

  • Thompson, E. M. (2000), Imperial Knowledge: Russian Literature and Colonialism, Westport, CT & London: Greenwood Publishing.

  • Zarycki, T. (2009), Peryferie. Nowe ujîcie zależności centro-peryferyjnej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe “Scholar”.

  • — (2013), ‘“Polskie dyskursy o Wschodzie” wewnîtrznym i zewnîtrznym - próba analizy krytycznej, ’ in T. Zarycki (ed.) Polska wschodnia i orientalizm, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe “Scholar”, pp. 186-206.

Baltic Journal of European Studies

Tallinn Law School, Department of Law, School of Business and Governance, Tallinn University of Technology

Journal Information


CiteScore 2016: 0.21

SCImago Journal Rank (SJR) 2016: 0.140

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 26 26 18
PDF Downloads 9 9 7