Acidophilous oak forests of the Wielkopolska region (West Poland) against the background of Central Europe

Open access

Acidophilous oak forests of the Wielkopolska region (West Poland) against the background of Central Europe

This monograph gives the phytosociological characteristics of acidophilous oak forests from the class Quercetea robori-petraeae (Aulacomnio androgyni-Quercetum, Molinio caeruleae-Quercetum, and Calamagrostio arundinaceae-Quercetum) and the closely related forest communities from the classes Querco-Fagetea (Potentillo albae-Quercetum and acidophilous forms of Galio sylvatici-Carpinetum) and Vaccinio-Piceetea (Querco roboris-Pinetum and Serratulo-Pinetum) in the Wielkopolska region and adjacent areas. The report is based on 1655 relevés selected from 59 published or unpublished studies. The analysed and revised syntaxa are described in accordance with the International Code of Phytosociological Nomenclature. The distribution of the documented localities of all associations and subassociations in the study area is shown in cartograms on the ATPOL grid (squares of 10 km x 10 km). The classical phytosociological methods are complemented with multivariate ordination methods (detrended correspondence analysis and/or principal component analysis) and analyses taking into account Ellenberg indicator values. The natural geographical and site differentiation of all the plant associations is presented, and stages of degeneration are distinguished in some of them. The separation of degenerated forms and substitute forest communities has allowed a clearer classification of the studied syntaxa. This study shows that the analysed associations can be subdivided into 16 subassociations and 23 variants. For 5 subassociations, nomenclatural types are designated here. The most common association in the study area is Calamagrostio arundinaceae-Quercetum, but most of its relevés represent various stages of degeneration. Among communities from the order Quercetalia roboris, patches of Aulacomnio androgyni-Quercetum and Molinio caeruleae-Quercetum are rare. On the basis of this detailed study, a coherent system of classification of acidophilous oak forests from the order Quercetalia roboris in Central Europe is proposed. The results are important for biodiversity conservation and sustainable forest management.

Abrams M. D. 1992. Fire and the development of oak forests. BioScience 42: 346-353.

Ammer Ch., Albrecht L., Borchert H., Brosinger F., Dittmar Ch., Elling W., Ewald J., Felbermeier B., von Gilsa H., Huss J., Kenk G., Kölling Ch., Kohnle U., Meyer P., Mosandl R., Moosmayer H.-U., Palmer S., Reif A., Rehfuess K.-E. & Stimm B. 2005. Zur Zukunft der Buche (Fagus sylvatica L.) in Mitteleuropa. Kritische Anmerkungen zu einem Beitrag von Rennenberg et al. (2004). Allg. Forst- u. J.-Ztg. 176: 60-67.

Augusto L., Ranger J., Binkley D. & Rothe A. 2002. Impact of several common tree species of European temperate forests on soil fertility. Ann. For. Sci. 58: 233-253

Babczyńska-Sendek B., Wika S. & Barć A. 2007. Molinio arundinaceae-Quercetum roboris - nowy zespół leśny dla Wyżyny Śląskiej. Fragm. Flor. Geobot. Polonica. Suppl. 9: 59-72.

Bakker E. S., Olff H., Vandenberghe C., De Maeyer K., Smit R., Gleichman J. M. & Vera F. W. M. 2004. Ecological anachronisms in the recruitment of temperate light-demanding tree species in wooded pastures. J. Appl. Ecol. 41:571-582.

Balcerkiewicz S., Brzeg A. & Kasprowicz M. 1994. Szata roślinna rezerwatu "Nadwarciański Bór Sosnowy" w Wielkopolskim Parku Narodowym. Bad. Fizjogr. Pol Zach., seria B-Botanika 43: 51-83.

Balcerkiewicz S. & Sławnikowski O. 1988. Profit 2.0. Pakiet programów komputerowych do analiz geobotanicznych. Profit s.c., Poznań.

Barbati A., Corona P. & Marchetti M. 2007. European forest types. Categories and types for sustainable forest management reporting and Policy. 111 pp. EEA Technical report No 9/2006.

Barbati A. & Marchetti M. 2005. Forest types for biodiversity assessment (FTBAs) in Europe: the revised classification scheme. In: M. Marchetti (ed.). Monitoring and indicators of forest biodiversity in Europe - from ideas to operationality, pp. 105-126. EFI Proceedings No. 51, 2004. European Forest Institute.

Bardat J., Bioret F., Botineau M., Boullet V., Delpech R., Géhu J.-M., Haury J., Lacoste A., Rameau J.-C., Royer J.-M., Roux G. & Touffet J. 2004. Prodrome des végétations de France. 171 pp. Museum National d'Histoire Naturelle, Paris.

Barkman J. J., Moravec J. & Rauschert S. 1995. Kodeks Nomenklatury Fitosocjologicznej. In: K. Czyżewska & W. Matuszkiewicz (eds.). Polish Bot. Stud. Guidebook Series 16: 1-56. PAN. Kraków.

Bartkowski T. 1970. Wielkopolska i Środkowe Nadodrze. 384 pp. PWN, Warszawa.

Berdowski W. & Kwiatkowski P. 1992. Roślinność rezerwatów "Dalkowskie Jary" i "Uroczysko Obiszów" w zachodniej części Wału Trzebnickiego. Acta Univ. Wratisl. Prace. Bot. 48: 151-202.

Berg C., Dengler J. & Abdank A. 2004. Klasse: Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. & Tx. ex Br.-Bl. 1950 nom. mut. propos. - Bodensaure Eichen- und Buchen-Mischwälder. In: C. Berg, J. Dengler, A. Abdank & M. Isermann (eds.). Die Pflanzengesellschaften Mecklenburg-Vorpommerns und ihre Gefährdung - Textband, pp. 469-476. Weissdorn-Verlag, Jena.

Bergmeier E., Petermann J. & Schröder E. 2010. Geobotanical survey of wood-pasture habitats in Europe: diversity, threats and conservation. Biodiversity and Conservation 19: 2995-3014.

Binkley D. & Giardina C. 1998. Why do tree species affect soils. The Warp of Woolf of tree-soil interaction. Biogeochemistry 42: 89-106.

Birks H. B. J. 2005. Mind the gap: how open were European primeval forests? Trends Ecol. Evol. 24: 154-156.

Björkman L. 1997. The role of human disturbance in the local Late Holocene establishment of Fagus and Picea forests at Flahult, western Smĺland, southern Sweden. Veget. Hist. Archaeobot. 6:79-90.

Błlachuta D. 1995 (mscr.). Macromycetes na tle lasów dębowych projektowanego rezerwatu "Chruszczyn" w Nadleśnictwie Krotoszyn. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Bobiec A. & Jaszcz E. 2010. Dąb szypulłkowy w Białowieskim Parku Narodowym: fala naturalnego odnowienia? Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 29: 63-80.

Bohn U. 2003. F5 Beech and mixed beech forest. In: U. Bohn & R. Neuhäusl (eds.). Map of the Natural Vegetation of Europe. Part 1 Explanatory Text with CD-ROM, pp. 279-306. Landwirtschaftsverlag Münister.

Bohn U., Neuhäusl R., Gollub G., Hettwer C., Neuhäuslová Z., Raus Th., Schlüter H. & Weber H. 2003. Map of the Natural Vegetation of Europe. Part 3. Maps. Landwirtschaftsverlag, Münister.

Boiński M. 1973. Lasy liściaste środkowej części Pojezierza Krajeńskiego. Stud. Soc. Scient. Torun. 9(5): 1-105.

Bolte A., Czajkowski T. & Kompa T. 2007. The north-eastern distribution range of European beech - a review. Forestry 80: 413-429.

Boratyńska K. 1998. Rozmieszczenie geograficzne. In: A. Boratyński & W. Bugała (eds.). Biologia świerka pospolitego, pp. 63-78. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Borysiak J., Brzeg A. & Kasprowicz M. 1991 (mscr.). Wstępna waloryzacja przyrodnicza projektowanego Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dąbrowy Krotoszyńskie". Ekspertyza dla Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Kaliszu. Poznań.

Borysiak J., Brzeg A. & Kasprowicz M. 1992. Materiały do znajomości szaty roślinnej oraz godne ochrony obiekty przyrodnicze województwa kaliskiego. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 41: 63-107.

Borysiak J., Melosik I. & Stachnowicz W. 1998. Szata roślinna i ochrona torfowiska przejściowego "Gogulec" koło Poznania. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 47:159-175.

Böhnert W., Gutte P. & Schmidt P. A. 2001. Verzeichnis und Rote Liste der Pflanzengesellschaften Sachsens. 304 pp. Materialien zu Naturschutz und Landschaftspflege. Dresden.

Bradshaw R. H. W., Hannon G.E. & Lister A. M. 2003. A long-term perspective on ungulate-vegetation interactions. Forest Ecol. Manage. 181: 267-280.

Bradshaw R. H. W. & Mřller P. F. 2005. European forest types for biodiversity assessment - a qualitative approach. In: M. Marchetti (ed.). Monitoring and indicators of forest biodiversity in europe - from ideas to operationality, pp. 127-133. EFI Proceedings No. 51, 2004. European Forest Institute.

Braun-Blanquet J. 1950. Übersicht der Pflanzengesellschaften Rätiens (VI). Vegetatio 2: 341-360.

Braun-Blanquet J. 1964. Pflanzensoziologie. Grundzüge der Vegetationskunde. 3rd ed. Springer, Wien, New York.

Broda J. 2006. Dęby w czasach historycznych. In: W. Bugała (ed.). Grab zwyczajny Carpinus betulus L., pp. 21-37. Sours, Poznań-Kórnik.

Brzeg A. 1989 (mscr.). Roślinność północnej części międzyrzecza Prosny, Czarnej Strugi i Warty. PhD thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Brzeg A. 1995. Szata roślinna. In: D. Kosiński, R. Marciniak & J. J. Parysek (eds.). Krotoszyn, I, pp. 81-100. Bogucki Wyd. Nauk., Krotoszyn-Poznań.

Brzeg A. 2004. The occurence of subcontinental mixed coniferous forests of the Rychwał Plain (eastern Wielkopolska) - some remarks. In: A. Brzeg & M. Wojterska (eds.). Coniferous forest vegetation - differentiation, dynamics and transformations. Wyd. Nauk. UAM, seria Biologia, 69, pp. 93-104.

Brzeg A. 2005. Zespoły kserotermofilnych ziołorośli okrajkowych z klasy Trifolio-Geranietea sanguinei Th. Müller 1962 w Polsce. 230 pp. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Brzeg A. 2006 (mscr.). Materiały do charakterystyki zbiorowisk roślinnych Wielkopolski.

Brzeg A., Jackowiak B. & Kasprowicz M. 2005 (mscr.). Operat zbiorowisk leśnych i zaroślowych. In: J. Korzeń (ed.). Plan ochrony Słowińskiego Parku Narodowego. Jelenia Góra.

Brzeg A. & Kasprowicz M. 2001. Dąbrowy Wielkopolski ze szczególnym uwzględnieniem Płyty Krotoszyńskiej. In: M. Wojterska (ed.). Szata roślinna Wielkopolski i Pojezierza Południowopomorskiego. Przewodnik sesji terenowych 52. Zjazdu PTB, 24-28 września 2001, pp. 179-192. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Brzeg A., Kasprowicz M. & Krotoska T. 1989. Acidofilne lasy z klasy Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. et R. Tx. 1943 w Wielkopolsce. I. Molinio (caeruleae)-Quercetum roboris Scam et Pass. 1959 emend. - środkowoeuropejska mokra dąbrowa trzęślicowa. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 39: 5-36.

Brzeg A., Kasprowicz M. & Krotoska T. 1998. Acidofilna dąbrowa trzcinnikowa Calamagrostio-Quercetum petraeae (Hartm. 1934) Scam. 1959 em. Brzeg et al. 1989 w Wielkopolsce. In: J. Miądlikowska (ed.). Materiały konferencji i obrad sekcji 51 Zjazdu PTB - Gdańsk, 15-19 września 1998, pp. 59. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Brzeg A., Kasprowicz M. & Krotoska T. 2000a. Acidofilne lasy z klasy Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. et R. Tx. 1943 w Wielkopolsce. Cz. II. Aulacomnio androgyni-Quercetum roboris Brzeg et Kasprowicz in Brzeg et al. 2000 ass. nova - acidofilny las grabowo-dębowy. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 49: 59-71.

Brzeg A., Kuświk H. & Wyrzykiewicz-Raszewska M. 2000b. Szata roślinna projektowanego rezerwatu "Ciświckie Bagna" koło Grodźca we wschodniej Wielkopolsce. Rocz. AR w Poznaniu, 322, Bot. 3: 21-67.

Brzeg A., Kasprowicz M. & Rrotoska T. 2001. Acidofilne lasy z klasy Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. et R. Tx. 1943 w Wielkopolsce. Cz. III. Calamagrostio arundinaceae-Quercetum petraeae (Hartmann 1934) Scamoni et Passarge 1959 em. Brzeg, Kasprowicz et Krotoska 1989 - Środkowoeuropejska kwaśna dąbrowa trzcinnikowa. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 50: 41-61.

Brzeg A., Kasprowicz M., Pawłowski J., Kosiński Z. & Stachnowicz W. 2002a. SOO "Dąbrowy Płyty Krotoszyńskiej". Natura 2000 - Standardowy Formularz Danych. Materiały Wojewódzkiego Zespołu Realizacyjnego w Poznaniu. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków. Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Centrum UNEP/GRID, Warszawa.

Brzeg A., Kasprowicz M., Pawłowski J. & Stachnowicz W. 2002b. "Dąbrowy Płyty Krotoszyńskiej". Natura 2000 - formularz zgłoszeniowy ostoi siedliskowej. Materiały Wojewódzkiego Zespołu Realizacyjnego w Poznaniu. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków. Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Centrum UNEP/GRID, Warszawa.

Brzeg A., Kasprowicz M., Rakowski W., Wojterska M. & Yakushenko D. 2009a. Differentiation of thermophilous oak forest Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 nom. invers. in Europe. In: E. Agrillo & L. Casella (eds.). Thermophilous Vegetation. Abstracts of 18th International Workshop of European Vegetation Survey Roma, March 25th-28th, 2009, p. 81. Roma.

Brzeg A., Kasprowicz M., Rakowski W., Wojterska M. & Yakushenko D. 2009b. Habitat and geographical differentiation of thermophilous oak forest Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 nom. invers. in Europe. In: Challenges for Contemporary Biology, Biotechnology and Environmental Protection, 1th Scientific-Didactic Conference of the Faculty of Biology of the Adam Mickiewicz University. 21-23 May 2009, Poznań, Poland. Adam Mickiewicz University, Poznań, pp. 83-84.

Brzeg A. & Wojterska M. 1996. Przegląd systematyczny zbiorowisk roślinnych Wielkopolski wraz z oceną stopnia ich zagrożenia. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 45: 7-40.

Brzeg A. & Wojterska M. 2001. Zespoły roślinne Wielkopolski, ich stan poznania i zagrożenie. In: M. Wojterska (ed.). Szata roślinna Wielkopolski i Pojezierza Południowopomorskiego. Przewodnik sesji terenowych 52. Zjazdu PTB, 24-28 września 2001, pp. 39-110. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Brzeziecki B. 2008. Wieloletnia dynamika drzewostanów naturalnych na przykładzie dwóch zbiorowisk leśnych Białowieskiego Parku Narodowego: Pino-Quercetum i Tilio-Carpinetum. Studia Nat. 54: 9-22.

Ceitel J. 2006. Lasy dębówe w Polsce. In: W. Bugała (ed.). Dęby. Nasze drzewa leśne 11, pp. 114-145. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Ceitel J. 2007. Zamieranie drzewostanów dębowych a hodowla lasu. In: P. Rutkowski (ed.). Hodowla dębów w Polsce. Wybrane zagadnienia. Idee Ekologiczne 16: 21-33. Sorus, Poznań.

Celiński F. 1965. Fragmenty lasów naturalnych w Górach Kaczawskich. Ochrona Przyr. 31: 53-76.

Celiński F. & Piaczyńska M. 1966. Lasy bagienne i wilgotne okolic Stepnicy nad Zalewem Szczecińskim. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 18: 111-153.

Celiński F. & Wika S. 1974-1975. Zespoły leśne projektowanego rezerwatu w Rozumicach w pow. głubczyckim. Oplskie Tow. Przyj. Nauk 14-15: 109-130.

Chytrý M. 1997. Thermophilous oak forests in the Czech Republic: Syntaxonomical revision of the Quercetalia pubescenti-petraeae. Folia Geobot. Phytotax. 32(3): 221-258.

Chytrý M. 2001. Phytosociological data give biased estimates of species richness. J. Veg. Sci. 12: 439-444.

Chytrý M. & Horák J. 1996. Plant communities of the termophilous oak forests in Moravia. Preslia 68(3): 193-240.

Chytrý M. & Otýpková Z. 2003. Plot sizes used for phytosociological sampling of European vegetation. J. Veg. Sci. 14: 563-570.

Chytrý M. & Tichý L. 2003. Diagnostic, constant and dominant species of vegetation classes and alliances of the Czech Republic: a statistical revision. Folia Fac. Sci. Nat. Univ. Masaryk. Brun., Biol. 108: 1-231.

Chytrý M. & Vicherek J. 1995. Lesní vegetace Národního parku Podyjí/Thayatal. 167 pp. Academia, Praha.

Cornwell W. K. & Grubb P. J. 2003. Regional and local patterns in plant species richness with respect to resource vailability. Oikos 100: 417-428.

Cross J. R., Pallas J. & Bohn U. 2003. F.1 Species-poor oak and mixed oak forests (Quercus robur, Q. petraea, Q. pyrenaica, Pinus sylvestris, Betula pendula, B. pubescens, B. pubescens subsp. celtiberica, Castanea sativa). In: U. Bohn & R. Neuhäusl (eds.). Map of the Natural Vegetation of Europe. Part 1 Explanatory Text with CD-ROM, pp. 229-244. Landwirtschaftsverlag Münister.

Czajkowski T., Kompa T., Bolte A. 2006. Zur Verbreitungsgrenze der Buche (Fagus sylvatica L.) im nordöstlichen Mitteleuropa. Forest Archiv. 77: 203-216.

Czarna A. 1999. Materiały do flory naczyniowej Lasu Taczanowskiego koło Pleszewa. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 48: 11-134.

Czerepko J., Boczoń A., Cieśla A., Forycka A., Ksepko M., Obidziński A., Paluch R., Rodziewicz A., Różański W., Sokołowski K., Szwed W. & Wróbel M. 2008. Stan różnorodności biologicznej lasów w Polsce na podstawie powierzchni obserwacyjnych monitoringu. Synteza wyników uzyskanych w ramach realizacji projektu BioSoil Forest Biodiversity. 135 pp. Instytut Badawczy Leśnictwa. Sękocin Stary.

Čiuplys R. 2004. Notes on the diversity and distribution of communities of the Vaccinio-Piceetea class in Lithuania. In: A. Brzeg & M. Wojterska (eds.). Coniferous forest vegetation - differentiation, dynamics and transformations. Wyd. Nauk. UAM, seria Biologia, 69, pp. 35-47. Poznań.

Danielewicz W. & Pawlaczyk P. 2004a. Pomorski kwaśny las dębowo-brzozowy (Betulo-Quercetum). In: J. Herbich (ed.). Lasy i bory. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny, 5, pp. 164-170. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

Danielewicz W. & Pawlaczyk P. 2004b. Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum). In: J. Herbich (ed.). Lasy i bory. Poradniki ochrony siedlisk i gruntów Natura 2000 - podręcznik metodyczny, 5, pp. 113-137. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

Danielewicz W. & Pawlaczyk P. 2006. Rola dębów w strukturze i funkcjonowaniu fitocenoz. In: W. Bugała (ed.). Dęby. Nasze drzewa leśne 11:474-564. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Dengler J., Koska I., Timmermann T., Berg C., Clausnitzer U., Isermann M., Linke C., Päzolt J., Polte T. & Spangenberg A. 2004. New descriptions and typifications of syntaxa within the project Plant communities of Mecklenburg-Vorpommern and their vulnerability - Part II. Feddes Repert. 115: 343-392.

Didukh Ya. P., Kuzemko A. A., Haiova Yu. Yu. & Kovtun Í. V. 2003. Sbsnovita dubovo-sosnovi lisi czerkasko-czigirinskogo geobotanicznogo rajonu. In: Yu. R. Shelyag-Sosonko & Ya. P. Didukh (eds.). Roslinnist hvojnih lisiv Ukraďni. Materiali roboczoj naradi (Kyiv, listopad 2003), pp. 80-95. Fitosociocentr, Kyiv.

Diekmann M. 1995. Use and improvement of Ellenberg's indicator values in deciduous forests of the Boreonemoral zone in Sweden. Ecography 18: 178-189.

Diekmann M. 2003. Species indicator values as an important tool in applied plant ecology - A review. Basic Appl. Ecol. 4: 493-506.

Dierschike H. 1994. Pflanzensoziologie - Grundlagen und Methoden. 683 pp. Ulmer, Stuttgart, Germany.

Dierschke H. 2004. Sommergrüne Laubwälder (Querco-Fagetea s.lat.) in Europa - Einführung und Übersicht. Tuexenia 24: 13-17.

Dierssen K. 1996. Vegetation Nordeuropas. 838 pp. Ulmer, Stuttgart.

Doing H. 1962. Systematische Ordnung und flroristische Zusammensetzung niederläandischer Wald- und Gebüschgesellschften. 85 pp. North-Holland Publishing Company, Amsterdam.

Doing H. 1975. Subdivision of the alliance Quercion roboripetraeae into Vaccinio-Quercion and Violo-Quercion. Coll. Phytosoc. 3: 73-87.

Doniţâ N. 2003. G Thermophilous mixed deciduous broad-leaved forests. In: U. Bohn, R. Neuhäusl (eds.). Map of the Natural Vegetation of Europe. Part 1 Explanatory Text with CD-ROM, pp. 319-341. Landwirt-schaftsverlag Münster.

Dziubałtowski S. 1928. Étude phytosociologique du massif de S-te Croix. 1. Les forêts de la partie centrale de la chaine proncipale et des montagnes "Stawiana" et Miejska". Acta Soc. Bot. Pol. 5: 1-42.

Dzwonko Z. 2001. Assessment of light and soil conditions in ancient and recent woodlands by Ellenberg indicator values. J. Appl. Ecol. 38: 942-951.

Dzwonko Z. 2007. Przewodnik do badań fitosocjologicznych. Vademecum Geobotanicum. 304 pp. Sorus, Instytut Botaniki UJ, Poznań-Kraków.

Dzwonko Z. & Loster S. 2000. Testing of Ellenberg and Zarzycki inicator values as predictors of soil and light conditions in woodlands. Fragm. Flor. Geobot. 45: 49-62.

Dzwonko Z. & Loster S. 2001. Wskaźnikowe gatunki roślin starych lasdów i ich znaczenie dla ochrony przyrody i kartografii roślinności. IGiPZ PAN, Prace Geograficzne 178: 119-132.

Eggler J. 1954. Vegetationsaufnahmen und Bodenunter-suchungen von den Serpentingebieten bei Kirchdorf in Steiermark und bei Berstein im Burgenland. Mitt. Naturwiss. Ver. Steiermark 84: 25-37.

Eggler J. 1959. Wiesen und Wälder im oststeirisch-burgenländischen Grenzgebiet. Mitt. Naturwiss. Ver. Steiermark 89: 5-34.

Ellenberg H. 1988. Vegetation Ecology of Central Europe. 731 pp. Fourth edition. Cambridge Univwrsity Press. Cambridge, New York.

Ellenberg H., Weber H. E., Düll R., Wirth W., Werner W. & Paulissen D. 1992. Zeigerwerte von Pflanzen in Mitteleuropa. 2nd ed. Scripta Geobot. 18: 1-258.

Elgersma A. M. 1998. Primary forest succession on poor sandy soils as related to site factors. Biodiversity and Conservation 7: 193-206.

Ertsen A. C. D., Alkemade J. R. M. & Wassen M. J. 1998. Calibrating Ellenberg indicator values for moisture, acidity, nutrient availability and salinity in the Netherlands. Plant Ecology 135: 113-124.

Ewald J. 2003. The sensitivity of Ellenberg indicator values to the completeness of vegetation relevés. Basic Appl. Ecol. 4: 507-513.

Famszewski J. & Faliński J. B. 1967. O roślinności okolic Przemętu. Przyr. Pol. Zach. 8(1-4): 23-45.

Falińska K. 1997. Ekologia roślin. 453 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Faliński J. B. 1966. Próba określenia zniekształceń fitocenozy. System faz degeneracyjnych zbiorowisk roślinnych. Ekologia Polska 12: 31-42.

Faliński J. B. 1972. Synantropizacja szaty roślinnej - próba określenia istoty procesu i głównych kierunków badań. Phytocoenosis 1(3): 157-170.

Faliński J. B. 1986. Vegetation dynamics in temperate lowland primeval forests. Ecological studies in Białowieża Forests. Geobotany 8, 537 pp. Dr W. Junk Publ. Dordrecht, Boston, Lancaster.

Fałtynowicz W. 2003. The lichens, lichenicolous and allied fungi of Poland. An annotated checklist. In: Z. Mirek (ed.). Biodiversity of Poland 6, 435 pp. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Feijen J. M. 2003. Oak, King or Villein? Is the common oak (Quercus robur and Q. petraea) an anachronism in the Dutch forests? A literature study. Thesis nr. AV 2003-17. FEM 80328.

Ferchmin M. 1966. Zespoły leśne Nadleśnictwa Laski pod Kępnem. PTPN, Prace Kom. Nauk Roln i Kom. Nauk Leśn. 26 (1): 51-92.

Ferchmin M. 1980. Lasy wybranych rezerwatów Wielkopolski. PTPN, Prace Kom. Biol. 55: 1-119. Poznań.

Fitsailo T. V. 2003. Sintaksonomija roslinnosti kiïvckogo plato. Klas Vaccinio-Piceetea Br.-Bl. 1939. In: Yu. R. Shelyag-Sosonko & Ya. P. Didukh (eds.). Roslinnist hvojnih lisiv Ukraïni. Materiali roboczoj naradi (Kyiv. listopad 2003), pp. 195-204. Fitosociocentr, Kyiv.

Franke J. & Köstner B. 2007. Effects of recent climate trends on the distribution of potential natural vegetation in Central Germany. Int. J. Biometeorol. 52: 139-147.

Gehu J.-M. 1975 (ed.). La vegetation des forêts caducifoliees acidiphiles. 395 pp. Coll. Phytosoc. 3.

Gilewska S. 1999. Rzeźba. In: L. Starkel (ed.). Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, pp. 243-288. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Głazek T. 1973. Zespoły leśne północno-wschodniego przedpola Gór Świętokrzyskich. Monogr. Bot. 38: 1-158.

Gmaj M. 1997 (mscr.). Charakterystyka geobotaniczna kompleksu leśnego, otaczającego projektowany rezerwat świetlistej dąbrowy, w leśnictwie Daniele k. Obrzycka. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Gnomon 3.3. 2006. Desmodus. Usługi informatyczne. Jarocin.

Goncharenko I. V. 2001. Floristiczna klasyfikacija lisiv lisostiepovoï Sumszczini. Ukr. Fitocen. Zb. Ser. A, 1: 3-17.

Goncharenko I. & Didukh Ya. P. 2003. The Braun-Blanquet method: a history and modern tendencies. Naukovi Zapiski 21: 82-91.

Górski P. 2006. Liverworts of the nature reserves in Wielkopolska. 3. "Dąbrowa koło Biadek Krotoszyńskich". Rocz. AR w Poznaniu, Bot. Stec. 10: 103-108.

Greń C. 2007 (mscr.). Zróżnicowanie fitosocjologiczne kwaśnych dąbrów z klasy Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. et R. Tx. 1943 na Wyżynie Śląskiej i terenach przyległych. Ph. D. Thesis, Uniwersytet Śląski, Katowice.

Greń C. & Wika S. 2009. Ciepłolubny podzespół środkowoeuropejskiej kwaśnej dąbrowy trzcinnikowej Calamagvostio arundinaceae-Quercetum petraeae polygonatetosum odorati Passarge in Pallas 1996 na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 58: 7-17.

Greń C. & Wika S. 2010. Zróżnicowanie fitosocjologiczne i status regionalny środkowoeuropejskiej mokrej dąbrowy trzęslicowej Molinio caeruleae-Quercetum (Tüxen 1937) Scamoni et Passarge 1959 em. Brzeg et all. 1989 na Wyżynie Śląskiej i terenach przyległych. Bad. Fizjogr. R. 1 B (B59): 113-136.

Grosser K. H. 1964. Die Wälder am Jagdschloss bei Weisswasser. Abh. Ber. Naturkdemus. 39(2): 1-101.

Grulich V. & Chytrý M. 1993. Botanische Untersuchungen im Nationalpark Podyji (Thayatal) und im grenznahen Österreich. Verh. Zool.-Bot. Ges. Österreich 130: 1-31.

Hannon G. E., Bradshaw R. & Emborg J. 2000. 6000 years of forest dynamics in Suserup Skov, a seminatural Danish woodland. Global Ecology & Biogeography 9: 101-114.

Härdtle W. 2004. Bodensaure Eichen- und Eichenmischwälder Europas. Tuexenia 24: 52-72.

Härdtle W., Heinken T., Pallas J. & Welss W. 1997. Querco-Fagetea (H5). Sommergrüne Laubwälder Teil 1: Quercion roboris, Bodensaure Eichenmischwälder. Synopsis der Pflanzengesellschaften Deutschlands 2: 1-51. Göttingen.

Härdtle W., v. Oheimb G. & Westphal C. 2003. The effects of light and soil conditions on the species richness of the ground vegetation of deciduous forests in northern Germany (Schleswig-Holstein). Forest Ecol. Manage. 182: 327-338.

Härdtle W., v. Oheimb G. & Westphal C. 2005. Relationships between the vegetation and soil conditions in beech and beech-oak forests of northern Germany. Plant Ecology 177: 113-124.

Härdtle W. & Wells W. 1992. Vorschlag zur Synsystematik und Syntaxonomie bodensaurer Buchen-Eichen- und Eichenmischwälder (Quercion robori-petraeae Br.-Bl. 1932) Mitteleuropas. Berichte der Reinhold-Tüxen-Gesellschaft 4: 95-104.

Hartmann F.-K. & Jahn G. 1967. Waldgesellschaften des mitteleuropäischen Gebirgsraumes nördlich der Alpen. 636 pp. Gustav Fischer Verlag, Stuttgart.

Hédl R. 2004. Vegetation of beech forests in the Rychlebské Mountains, Czech Republic, re-inspected after 60 years with assessment of environmental changes. Plant Ecology 170: 243-265.

Hédl R., Kopecký M. & Komárek J. 2010. Half a century of succession in a temperate oakwood: from species-rich community to mesic forest. Diversity Distrib. 16: 267-276.

Hegenbart-Magdans R. & Brzeg A. 1999. Zbiorowiska leśne i zaroślowe rezerwatu "Wyspa Konwaliowa" na jeziorze Radomierskim w południowo-zachodniej Wielkopolsce. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 48:63-96.

Hermy M., Honnay O., Firbank L., Grashof-Bokdam C. & Laweson J.E. 1999. An ecological comparison between ancient and other forest plant species of Europe, and the implications for forest conservation. Biological Conservation 91: 9-22.

Hobbie S. E., Reich P. B., Oleksyn J., Ogdahl M., Żytkowiak R., Hale C. & Karolewski P. 2006. Tree species effects on decomposition and forest floor dynamics in a common garden. Ecology 87: 2288-2297.

Hodder K. H., Bullock J. M. & Kirby K. J. 2005. Large herbivores in the wildwood and modern naturalistic grazing systems. English Nature Research Reports, No 648. 177 pp. Peterborought: English Nature.

Hoffmann M. H. & Ermakov N. 2008. Biogeographical study of West Siberian hemiboreal forest associations with species range overlay methods. Flora 203: 234-242.

Interpretation Manual of European Union Habitats - EUR27. 2007. European Commision.

Jackowiak B., Celka Z., Chmiel J. Latowski K. & Żukowski W. 2007. Red list of vascular flora of wielkopolska (Poland). Biodiv. Res. Conserv. 5-8: 95-127.

Jacob M., Leuschner C. & Thomas F. M. 2010. Productivity of temperate broad-leaved forest stands differing in tree species diversity. Ann For Sci. 67: 503p1-503p9.

Jahn G. 1984. Eichenmischwälder in Nordewstdeutschland - naturnah oder anthropogen? Phytocoenologia 12: 363-372.

Jakubowska-Gabara J. 1989. Leśne zbiorowiska zastępcze. Wiad. Bot. 33: 9-18.

Jakubowska-Gabara J. 1991. Recesja zespołu świetlistej dąbrowy Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 w rezerwacie "Trębaczew". Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 10(3/4): 69-79.

Jakubowska-Gabara J. 1993. Recesja zespołu świetlistej dąbrowy Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 w Polsce. 190 pp. Wyd. Uniw. Łódzkiego, Łódź.

Jakubowska-Gabara J. 1994. Naturalne i antropogeniczne zróżnicowanie zbiorowisk leśnych południowo-wschodniej części Niziny Południowowielkopolskiej. Część II. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 43:85-103.

Jakubowska-Gabara J. 1996. Decline of Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 phytocoenoses in Poland. Vegetatio 124: 45-59.

Jakubowska-Gabara J. 2004. Świetlista dąbrowa Potentillo albae-Quercetum. In: J. Herbich (ed.). Lasy i bory. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny, 5, pp. 261-265. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

Janyszek S. 2004 (mscr.). Kształtowanie się fitocenoz na zalesionych gruntach porolnych w Wielkopolskim Parku Narodowym. Ph. D. Thesis, Department of Plant Ecology and Environment Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland.

Jarolímek I., Śibik J., Hegedüšová K., Kliment J., Kučera P., Májeková J., Michálková D., Sadlonová J., Šibiková J., Škodová I., Ujházy K., Ujházyová M., Valachovič M. & Zaliberová M. 2008. A list of vegetation units of Slovakia. In: I. Jarolímek & J. Šibik (eds.). Diagnostic, constant and dominant species of the higher vegetation units of Slovakia, pp. 295-329. Veda, Bratislava.

Jaroszewska I. 2007 (mscr.). Zróżnicowanie dąbrów koło Dąbrowic w Nadleśnictwie Koło (wschodnia Wielkopolska). Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Jelinowski T. 1958 (mscr.). Badania fitosocjologiczne w leśnictwie Smoszew w powiecie krotoszyńskim. Master's thesis from the Department of Systematics and Plant Geography. Adam Mickiewicz University, Poznań.

Kaczyńska Cz. 1964. Zespoły leśne okolic Miłosławia (powiat Września). Zesz. Nauk. UAM. Biologia 5: 3-46.

Kalis A. J., Merkt J. & Wunderlich J. 2003. Environmental changes during the Holocene climatic optimum in central Europe - human impact and natural causes. Quaternary Science Reviews 22: 33-79.

Kamionka S. 1971. Zespoły leśne środkowej części dorzecza Lutyni (południowa Wielkopolska). PTPN, Prace Kom. Biol. 34(2): 1-55.

Kasprowicz M. 2006 (mscr.). Materiały do charakterystyki zbiorowisk roślinnych Wielkopolski.

Kasprowicz M. & Wojterska M. 2004. The coniferosu forest communities of the Seili island in SW Finland. In: A. Brzeg & M. Wojterska (eds.). Coniferous forest vegetation - differentiation, dynamics and transformations. Wyd. Nauk. UAM, seria Biologia, 69, pp. 23-34. Poznań.

Kaźmierczakowa R. 1971. Ekologia i produkcja runa świetlistej dąbrowy i grądu w rezerwatach Kwiatkówka i Lipny Dół na Wyżynie Małopolskiej. Studia Naturae A 5: 1-104.

Kącki Z. & Stefańska-Krzaczek E. 2009. Fitosocjologiczna charakterystyka leśnych siedlisk przyrodniczych Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w Nadleśnictwie Oleśnica Śląska. Acta Botanica Silesiaca 4: 15-42.

Kielland-Lund J. 1993. Syntaxonomy of Norwegian forest vegetation. Phytocoenologia 24: 299-310.

Kirby K. J. 2004. A model of a natural wooded landscape in Britain as influenced by large herbivore activity. Forestry 77: 406-420.

Kliczkowska A., Zielony A., Czępińska-Kamińska D., Kowalkowski A., Sikorska E., Krzyżanowski A., Cieśla A. & Czerepko J. 2003. Siedliskowe podstawy hodowli lasu. Załącznik nr 1 do Zasad hodowli i użytkowania lasu wielofunkcyjnego. 253 pp. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, Warszawa.

Klimko M., Czarna A., Górski P., Karandys S. & Urbański P. 2003 (mscr.). Plan ochrony rezerwatu "Dąbrowa koło Biadek Krotoszyńskich" położonego w Nadleśnictwie Krotoszyn. Wlkp. Urząd Wojewódzki w Poznaniu. Wydział Ochr. Środ., Poznań.

Klimko M., Górski P. & Czarna A. 2004. Rośliny naczyniowe rezerwatu przyrody "Dąbrowa koło Biadek Krotoszyńskich". Rocz. AR w Poznaniu 363, Bot. 7: 85-93.

Knight K., Oleksyn J., Jagodziński J., Reich P. & Kasprowicz M. 2008. Overstorey tree species regulate colonization by native and exotic plants: a source of positive relationships between understorey diversity and invasibility. Diversity Distrib. 14: 666-675.

Kobendza R. 1930. Stosunki fitosocjologiczne Puszczy Kampinoskiej. Planta Polonica 2: 1-200.

Kobendza R. 1933. Las Wawerski ze stanowiska fitosocjologji. Ochrona Przyr. 13: 41-59.

Kondracki 1978. Geografia fizyczna Polski. 463 pp. PWN, Warszawa.

Kondracki J. 1998. Geografia regionalna Polski. 441 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Kondracki J. & Richling A. 1994. Regiony fizyczno-geograficzne. Mapa w skali 1:1_500_000. PPWiK im. E. Romera. In: J. Kondracki 1998. Geografia Polski. Mezoregiony fizyczno-geograficzne. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Kooistra L. I. 2008. Vegetation history and agriculture in the cover-sand area west of Breda (province of Noord-Brabant, The Netherlands). Veget. Hist. Archaeobot. 17:113-125.

Korotkov K. O., Morozova O. V. & Belonovskaja E. A. 1991. The USSR vegetation syntaxa prodromus. 346 pp. Dr. Gregory E. Vilchek, Moscow.

Kosakowski A. 1995 (mscr.). Operat glebowosiedliskowy nadleśnictwa Krotoszyn wg stanu na 1993 r. Zakł. Usług Ekol. i Urządz.-Leśn. Poznań.

Kosakowski A. 1999 (mscr.). Wyniki prac glebowo-siedliskowych na terenie LZD Siemianice i Nadl. Syców w LKP "Lasy Rychtalskie". Zakł. Usług Ekol. i Urządz.-Leśn. Poznań.

Kostrowicki A. 1972. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne oceny synantropizacji szaty roślinnej. Phytocoenosis 1(3): 171-191.

Kozłowska A. 1926a. La variabilité de Festuca ovina L. en rapport avec la succession des associations steppiques du plateau de la Petite Pologne, pp. 325-377. Bull. Intern. Acad. Pol. Sc. Lett. Sér. B, Sc. Nat. (Cracovie).

Kozłowska A. 1926b. Zmienność kostrzewy owczej (Festuca ovina) L.) w związku z sukcesją zespołów stepowych na Wyżynie Małopolskiej. Spraw. Kom. Fizjogr. PAU Kraków 60: 63-112.

Krahl-Urban J. 1943. Die Eiche im Reichsgau Wartheland. 72 pp. J. Neumann Verl. Neudamm.

Krahl-Urban J. 1959. Die Eichen. Forstliche Monografie der Traubeneiche und der Stieleiche. 288 pp. Paul Parey, Hamburg/Berlin.

Krotoska T. 1966. Lasy dębowo-grabowe Wielkopolski. PTPN, Prace Kom. Biol. 26: 1-146.

Krotoska T. 1972. Floristical, geographical and ecological differentiation of oak-hornbeam forest in Wielkopolska (West Poland). Bull. Soc. Amis Sci. Lett. Poznań, ser. biol. D, 12/13: 79-94.

Krotoska T. 1978. Acidofilna dąbrowa Calamagrostio-Quercetum (Hartm. 1934) Scam. 1959 w lasach Włoszakowickich koło Leszna. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 30: 59-67.

Krotoska T. 1983. Zespoły leśne rezerwatu "Las liściasty w Promnie" pod Poznaniem. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 34: 5-21.

Krotoska T. 1991. Grądy i dąbrowy okolic Konina oraz ich formy zniekształcone. PTPN, Prace Komis. Biol. 40: 165-210.

Krotoska T. & Piotrowska H. 1962. Dąbrowy na glebach "typu krotoszyńskiego". Bad. Fizjogr. Pol. Zach., 10: 133-185.

Krygowski B. 1961. Geografia fizyczna Niziny Wielkopolskiej. Cz. 1. Geomorfologia. 203 pp. PTPN, PWN, Poznań.

Kubiś B. 1982 (mscr.). Lasy dębowo-grabowe leśnictwa Łąkociny (województwo kaliskie). Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Kuczyńska I. 1973. Stosunki geobotaniczne Opolszczyzny. I. Zbiorowiska leśne. Acta Univ. Wrat. Prace Bot. 15: 1-91.

Kulińska K. 1991 (mscr.). Macromycetes na tle zróżnicowania acidofilnych dąbrów w nadleśnictwie Taczanów (województwo kaliskie). Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Kuiters A. T. & Slim P. A. 2002. Regeneration of mixed deciduous forest in a Dutch forest-heathland, following a reduction of ungulate densities. Biological Conservation 105: 65-94.

Kurowski J. K. 2009. Roślinność leśna. In: J. K. Kurowski (ed.). Szata roślinna Polski środkowej, pp. 103-123. Wydawnictwo EKO-GRAF, Łódź.

Kurowski J. K. & Andrzejewski H. 2000. Roślinność rzeczywista rezerwatu Las Łagiewnicki w Łodzi. Acta Univ. Lodz. Folia bot. 14: 25-32.

Kurowski J. K., Andrzejewski H., Witosławski P. & Mamiński M. 2001. Mapa roślinności rzeczywistej Lasu Łagiewnickiego. In: J. K. Kurowski (ed.). Szata roślinna Lasu Łagiewnickiego w Łodzi, pp. 97-108 + mapy.

Kuświk H., Brzeg A. & Wyrzykiewicz-Raszewska M. 1999. Nowe stanowiska długosza królewskiego (Osmunda regalis L.) we wschodniej Wielkopolsce. Rocz. Nauk. AR w Poznaniu 316, Bot. 2: 77-86.

Kwiatkowska A. J. 1986. Reconstruction of the old range and the present-day boundary of a Potentillo albae-Quercetum (Libb. 1933) phytocoenosis in the Białowieża primeval forest landscape. Ekologia Polska 34(1): 31-45.

Kwiatkowska A. J. 1994. Changes in the species richness, spatial pattern and species frequency associated with the decline of oak forest. Vegetatio 112: 171-180.

Kwiatkowska A. J. 1996. Zmiana presji roślinożerców jako przyczyna regresji świetlistych dąbrów w Puszczy Białowieskiej. Wiad. Ekol. 42: 137-162.

Kwiatkowska A. J., Spalik K., Michalak E., Palińska A. & Panufnik D. 1997. Influence of the size and density of Carpinus betulus on the spatial distribution and rate of deletion of forest-floor species in thermophilous oak forest. Plant Ecology 120: 1-10.

Kwiatkowska A. J. & Wyszomirski T. 1988. Decline of Potentillo albae-Quercetum phytocoenoses associated with the invasion of Carpinus betulus. Vegetatio 75: 49-55.

Kwiatkowska A. J. & Wyszomirski T. 1990. Species deletion in Potentillo albae-Quercetum phytocoenoses reversed by the removal of Carpinus betulus. Vegetatio 87: 115-126.

Kwiatkowski P. 2001. Zbiorowiska leśne Pogórza Złotoryjskiego. Fragm. Flor. Geobot. 8: 173-218.

Lasota J., Karp M. & Biskup S. 2005. Siedliska kwaśnej dąbrowy trzcinnikowej (Calamagrostio arundinaceae-Quercetum petraeae) w środkowej Wielkopolsce. Acta Sci. Pol. Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 4: 23-39.

Latałowa M., Ralska-Jasiewiczowa M., Miotk-Szpiganowicz G. & Zachowicz J. 2004. Fagus sylvatica L. - beech. In: M. Ralska-Jasiewiczowa, M. Latałowa, K. Wasylikowa, K. Tobolski, E. Madeyska, H. E. Wright Jr. & Ch. Turner (eds.). Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps, pp. 95-104. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Lawesson J. E. 2000. Danish deciduous forest types. Plant Ecology 151: 199-221

Lawesson J. E. 2004. A tentative annotated checklist of Danish syntaxa. Folia Geobotanica 39: 73-95.

Lawesson J. E. & Skov F. 2002. The phytogeography of Denmark revisited. Plant Ecology 158: 113-122.

Lawesson J. E., Balslev H. & Forchhammer M. C. 2004. Predicting the distribution of Carpinus betulus in Denmark with Ellenberg's Climate Quotient. Nord. J. Bot. 23: 57-67.

Leibundgut H. 1959. Über Zweck und Methodik der Struktur- und Zuwachsanalyse von Urwäldern. Schweiz. Zeitschr. f. Forstwesen 110: 111-124.

Leibundgut H. 1978. Über die Dynamik europäischer Urwälder. All. Forstzeitschr. 24: 689-690

Lepš J. & Šmilauer P. 2003. Multivariate analysis of ecological data using CANOCO. 269 pp. Cambridge University Press, Cambridge.

Leuschner C. 1997. Das Konzept der potentiellen natürlichen Vegetation (PNV): Schwachstellen und Entwicklungs-perspektiven. Flora 192: 379-391.

Leuschner C., Hertel D., Coners H. & Büttner V. 2001. Root competition between beech and oak: a hypothesis. Oecologia 126: 276-284.

Libbert W. 1933. Die Vegetationseinheiten den neumärkischen Staubeckenlandschaft unter Berücksichtigung der angrenzenden Landschaften. Verh. Bot. Ver. Prov. Brandenburg 74(3): 229-348.

Lisiewska M. 2006. Endangered macrofungi of selected nature reserves in Wielkopolska. Acta Mycologica 41: 241-252.

Lisiewska M. & Reszel I. 2000. Macromycetes na tle zróżnicowania acidofilnych dąbrów środkowej części uroczyska Teresiny (nadleśnictwo Krotoszyn). Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 47: 7-57.

Lisiewska M. & Sekuła-Wożniak W. 1998. Udział macromycetes w lasach dębowych rezerwatu "Uroczysko Obiszów" (nadleśnictwo Głogów). Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 47: 45-81.

Łaska G. 2001. The disturbance and vegetation dynamics: a review and an alternative framework. Plant Ecology 157: 77-99.

Machar I. 2009. Coppice-with-standards in floodplain forests - a new subject for nature protection. J. For. Sci. 55: 306-311.

Macicka T. 1984. Zbiorowiska leśne południowo-zachodniej części Kotliny Milickiej i Wzgórz Krośnickich. Acta Univ. Wratisl., Prace Bot. 29: 3-57.

Macicka T. & Wilczyńska W. 1990. Zbiorowiska leśne wschodniej części Wału Trzebnickiego (Wzgórza Trzebnickie, Twardogórskie, Ostrzeszowskie). Acta Univ. Wratisl., Prace Bot. 44: 39-140.

Macicka T. & Wilczyńska W. 1991. Fitosocjologiczne zróznicowanie lasów Wzgórz Dalkowskich. Acta Univ. Wratisl., Prace Bot. 45: 31-87.

Macicka T. & Wilczyńska W. 1992. Lasy i bory Wzniesień Żarskich. Acta Univ. Wratisl., Prace Bot. 48: 203-246.

Macicka-Pawlik T. & Wilczyńska W. 1996. Szata roślinna projektowanego rezerwatu "Uroczysko Wrzosy" koło Wołowa (studium florystyczno-fitosocjologiczne). Acta Univ. Wratisl., Prace Bot. 64: 121-194.

Maciejewska-Rutkowska I., Rutkowski P. & Wrońska-Pilarek D. 2001. Zbiorowiska leśne rezerwatu "Las liściasty w Promnie" koło Poznania oraz ich przemiany w ciągu ostatnich 25 lat. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 50: 81-103.

Matejczuk G. 2007. Zmiany w świetlistych dąbrowach Wysoczyzny Siedleckiej i jej obrzeża od czasów badań Aleksandra Sokołowskiego. In: J. M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPZ PAN Monografie 8:495-503. Warszawa.

Matuszkiewicz A. 1955. Stanowisko systematyczne i tendencje rozwojowe dąbrów białowieskich. Acta Soc. Bot. Pol. 24(2): 459-494.

Matuszkiewicz A. 1977. Der termophile Eichenwald als antropo-zoogene Geselschaft. In: R. Tüxen (ed.). Vegetation und Fauna. Berichte der Internat. Symp. IVV: 529-540. Cramer. Vaduz.

Matuszkiewicz J. M. 1988. Przegląd fitosocjologiczny zbiorowisk leśnych Polski. Bory mieszane i acidofilne dąbrowy. Fragm. Flor. Geobot. 33(1-2): 107-190.

Matuszkiewicz J. M. 1993. Krajobrazy roślinne i regiony geobotaniczne Polski. Prace Geograficzne 158: 5-107.

Matuszkiewicz J. M. 1996. Stan i znaczenie nizinnych lasów liściastych. In: Łonkiewicz B. (ed.) Ochrona i zrówno-ważone użytkowanie lasów w Polsce, pp. 99-111. Fundacja IUNC Poland, Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. 2001a. Zespoły leśne Polski. 358 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. 2001b. Zróżnicowanie zasięgów geograficznych zespołów leśnych Polski. IGiPz PAN Prace Geograficzne 179: 263-295.

Matuszkiewicz J. M. 2007a. Analiza zmian w buczynach i acydofilnych lasach bukowo-dąbowych w nadleśnictwie Kartuzy. In: J. M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPZ PAN Monografie 8: 59-96. Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. 2007b. Zmiany w dąbrowach świetlistych leśnictwa Korytów koło Żyrardowa. In: J. M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPz PAN Monografie 8: 343-354. Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. 2007c. Ogólne kierunki zmian w zbiorowiskach leśnych Polski, ich przyczyny oraz prognoz przyszlych kierunków rozwojowych. In: J. M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPz PAN Monografie 8: 555-816. Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. 2008a. Regionalizacja geobotaniczna Polski. IGiPZ PAN, Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. 2008b. Potencjalna roślinność naturalna Polski. IGiZP PAN, Warszawa.

Matuszkiewicz J. M. & Kozłowska A. B. 1991. Przegląd fitosocjologiczny zbiorowisk leśnych Polski - ciepłolubne dąbrowy. Fragm. Flor. Geobot. 36(1): 203-256.

Matuszkiewicz J. M., Łonkiewicz B., Kliczkowska A. & Hildebrand R. 2001. Mikroregionalizacja przyrodniczo-leśna Polski na podstawach geobotanicznych. IGiZP PAN, Prace Geogr. 178: 215-229.

Matuszkiewicz W. 1952. Zespoły leśne Białowieskiego Parku Narodowego. Annales UMCS, Sec. C, Suppl. 6: 1-218.

Matuszkiewtcz W. 1967. Przegląd systematyczny zbiorowisk roślinnych Polski. In: A. Scamoni (ed.). Wstęp do fitosocjologii praktycznej, pp. 175-229. PWRiL, Warszawa.

Matuszkiewicz W. 1981. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. 298 pp. PWN, Warszawa.

Matuszkiewicz W. 2001. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. In: J. B. Faliński (ed.). Vademecum Geobotanicum 3, 537 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Matuszkiewicz W. 2003. F Mesophytic broadleaved deciduous and mixed broadleaved/conifer forests. In: U. Bohn &, R. Neuhäusl (eds.). Map of the Natural Vegetation of Europe. Part 1 Explanatory Text with CD-ROM, pp. 222-228. Landwirtschaftsverlag Münster.

Matuszkiewicz W. 2004. On the systematics of coniferous forests. In: A. Brzeg & M. Wojterska (eds.). Coniferous forest vegetation - differentiation, dynamics and transformations. Wyd. Nauk. UAM, seria Biologia, 69, pp. 15-22.

Matuszkiewicz W. & Matuszkiewicz A. 1956. Materiały do fitosocjologicznej systematyki ciepłolubnych dąbrów w Polsce. Acta Soc. Bot. Pol. 25: 27-72.

Matuszkiewicz W. & Matuszkiewicz A. 1973. Przegląd fitosocjologiczny zbiorowisk leśnych Polski Cz. 1. Lasy bukowe. Phytocoenosis 2(2): 143-202.

Matuszkiewicz W. & Matuszkiewicz A. 1985. Zur Syntaxonomie der Eichen-Hainbuchenwälder in Poland. Tuexenia 5: 473-489.

Matuszkiewicz W. & Matuszkiewicz J. M. 1996. Przegląd fitosocjologiczny zbiorowisk leśnych Polski (Synteza). Phytocoenosis 8 NS Seminarium Geobot. 3: 3-79.

Matuszkiewicz W. & Polakowska M. 1955. Materiały do fitosocjologicznej systematyki borów mieszanych w Polsce. Acta Soc. Bot. Pol. 24:421-458.

Matuszkiewicz W., Faliński J. B., Kostrowicki A. S., Matuszkiewicz J. M., Olaczek R. & Wojterski T. (eds.). 1995. Potencjalna roślinność naturalna Polski. Mapa przeglądowa 1_300_000. IGiZP PAN, Warszawa.

Marcysiak K. 2001. Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 na Osowej Górze w Bydgoszczy. Zeszyty Nauk. Akad. Bydgoskiej, Stud. Przyr. 15: 97-112.

Mazur S. 1994. Charakterystyka filosocjologiczna zbiorowisk leśnych z klasy Vaccinio-Piceetea i Quercetea robori-petraeae Puszczy Niemodlińskiej. Prace Opolskiego TPN, Zesz. Przyr. 30: 23-86.

McCollin D., Jackson J. I., Bunce R. G. H., Barr C. J. & Stuart R. 2000. Hedgerows as habitat for woodland plants. Journal of Environmental Management 60: 77-90.

Medwecka-Kornaś A. 1952. Zespoły leśne Jury Krakowskiej. Ochrona Przyr. 20: 133-236.

Medwecka-Kornaś A. 1959. Zespoły leśne i zaroślowe. In: W. Szafer (ed.). Szala roślinna Polski, 1, pp. 368-427. PWN, Warszawa.

Medwecka-Kornaś A. 1972. Zespoły leśne i zaroślowe. In: W. Szafer & K. Zarzycki (eds.). Szata roślinna Polski, 1, pp. 383-441. PWN, Warszawa.

Medwecka-Kornaś A. 2006. Present state of mixed forest (Pino-Quercetum) in Ojców National Park Southern Poland). Polish Botanical Studies 22: 365-385.

Medwecka-Kornaś A. & Gawroński S. 1990. The dieback of fir Abies alba Mill, and changes in the Pino-Quercetum stands in the Ojców National Park (Southern Poland). Vegetatio 87: 175-186.

Michalik S. 1991. Zmiany powierzchni zespołow leśnych w Ojcowskim Parku Narodowym w ostatnim trzydziestoleciu. Prądnik 4: 65-71.

Mikuška B. 2005. Syntaxonómia dubovo-borovicových kultúrnych lesov na Borskej nížine. Bull. Slov. Bot. Spoločn., Bratislava 27: 157-169.

Milecka K., Kupryjanowicz M., Makohonienko M., Okuniewska-Nowaczyk I. & Nalepka D. 2004. Quercus L. - Oak. In: M. Ralska-Jasiewiczowa, M. Latałowa, K. Wasylikowa, K. Tobolski, E. Madeyska, H. E. Wright Jr. & Ch. Turner (eds.). Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps, pp. 189-197. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A. & Zająac M. 2002. Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. In: Z. Mirek (ed.). Biodiversity of Poland 1, 442 pp. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Mitchell F. J. G. 2005. How open were European primeval forests? Hypothesis testing using palaeoecological data. Journal of Ecology 93: 168-177.

Mitchell F. J. G. & Cole E. 1998. Reconstruction of long-term successional dynamics of temperate woodland in Białowieża Forest, Poland. Journal of Ecology 86: 1042-1059.

Modrzyński J., Robakowski P. & Zientarski J. 2006. Zarys ekologii. In: W. Bugała (ed.). Grab zwyczajny Carpinus betulus L., pp. 411-474. Sorus, Poznań-Kórnik.

Mountford E. P., Edwards P. J., Peterken G. F. & Manners J. G. 1999. Long-term change in growth, mortality and regeneration of trees in Denny Wood, an old-growth wood-pasture in the New Forest (UK). Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics 2: 223-272.

Mucina L. 1997. Conspectus of classes of European vegetation. Folia Geobot. Phytotax. 32: 117-172.

Müller T. 1991. Zur synsystematischen Stellung des Luzulo-Fagetum. Hoppea, Denkschr. Regensb. Bot. Ges. 50: 189-202.

Müller T. 1992. 3. Ordnung: Quercetalia pubescentipetraeae. Klika 33 corr. Moravec in. Béguin et Theurillat 84. In: E. Oberdorfer (ed.). Süddeutsche Pflanzengesellschaften. 4. Textband: 119-137, Tabellenband: 200-209. Gustav Fischer Verlag Jena, Stuttgart, New York.

Nachotko K. 1982 (mscr.). Acidofilne dąbrowy okolic Dolska. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Namura-Ochalska A. 2004. Lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich. In: J. Herbich (ed.). Siedliska morskie i przybrzeżne, nadmorskie i śródlądowe solniska i wydmy. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny, 1, pp. 157-167. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

Neuhäuslová Z. 2001. Acidofilní doubravy. In: M. Chytrý, T. Kučera & M. Koči (eds.). Katalog biotopů České republiky, pp. 206-212. Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, Praha.

Neuhäusl R. & Neuhäuslová-Novotná Z. 1967. Syntaxonomische Revision der azidophilen Eichen- und Eichenmischwälder im westlichen Teile der Tschechoslowakei. Folia Geobot. Phytotax. 2: 1-41.

Niedziałkowski W. 1929. Zarys stosunków geobotanicznych i typologicznych leśnictwa Rogów-Strzelna. Sylwan 47:418-472.

Niklasson M., Lindbladh M. & Björkman L. 2002. A long-term record of Quercus decline, logging and fires in a southern Swedish Fagus-Picea forest. J. Veg. Sci. 13: 765-774.

Nowaczyk Cz. 1964. Zespoły leśne doświadczalnego nadleśnictwa Zielonka pod Poznaniem. PTPN, Prace Kom. Nauk Roln. i Kom. Nauk Leśn. 17(2): 213-271.

Oberdorfer E. 1987. Süddeutsche Wald- und Gebüschgesellschaften im europäischen Rahmen. Tuexenia 7: 459-468.

Oberdorfer E. 1988. Gedanken zur Umgrenzung der Klasse Querco-Fagetea und zur Verknüpfung der Pflanzensoziologie mit Formationkunde auf der Grundlage der Kennartenmethode. Tuexenia 8: 375-379.

Oberdorfer E. 1992a. Klasse: Querco-Fagetea Br.-Bl. et Vlieg. 37 em. In: E. Oberdorfer. (ed.). Süddeutsche Pflanzengesellschaften, Teil IV: Wälder und Gebúsche (Textband), pp. 81-106. 2. Auflage, Stuttgart.

Oberdorfer E. 1992b. Ordnung: Quercetalia robori-petraeae Tx (31) 37. In: E. Oberdorfer (ed.). Süddeutsche Pflanzengesellschaften, Teil IV: Wälder und Gebüsche (Textband), pp. 107-118. 2. Auflage, Stuttgart.

Ochyra R., Żarnowiec J. & Bednarek-Ochyra H. 2003. Census Catalogue of Polish Mosses. In: Z. Mirek (ed.). Biodiversity of Poland 3, 372 pp. Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, Kraków.

Olaczek R. 1972. Formy antropogenicznej degeneracji leśnych zbiorowisk roślinnych w krajobrazie rolniczym Polski niżowej. 170 pp. Wyd. Uniw. Łózkiego, Łódź.

Olaczek R. 1974a. Kierunki degeneracji fitocenoz leśnych i metody ich badania. Phytocoenosis 3: 179-190.

Olaczek R. 1974b. Etapy pinetyzacji grądu. Phytocoenosis 3: 201-214.

Olaczek R. 1986. Roślinność leśna Załęczańskiego Parku Krajobrazowego. Acta Univ. Lodz., Folia Sozol. 2: 393-470.

Onyshchenko V. A. 2006. Floristical classification of vegetation oft he Ukrainian Polissia. In: T. L. Andrienko (ed.). 2006. Phytodiversity of the Ukrainian Polissia and ist conservation, pp. 43-84. Phytosociocentre, Kyiv.

Onyshchenko V. A., Andrienko T. L. & Priadko O. I. 2003. Asociacija Serratulo-Pinetum (W. Mat. 1981) J. Mat. 1988 na Ukraïnskomu polissi. In: Yu. R. Shelyag-Sosonko & Ya. P. Didukh (eds.). Roslinnist hvojnih lisiv Ukraïni, pp. 123-130. Materiali roboczoj naradi (Kyiv, listopad 2003). Fitosociocentr, Kyiv.

Orzechowski M. 2007. Przemiany zbiorowisk leśnych Puszczy Kozienickiej od czasów Ryszarda Zaręby. In: J.M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPZ PAN Monografie 8:504-553. Warszawa.

Otýpková Z. 2009. The influence of sample plot size on evaluations with Ellenberg indicator values. Biologia 64: 1123-1128.

Otýpková Z. & Chytrý M. 2006. Effects of plot size on the ordination of vegetation samples. J. Veg. Sci. 17: 465-472.

Paal J. 1998. Rare and threatened plant communities of Estonia. Biodiversity and Conservation 7: 1027-1049.

Paciejewska J. 1981 (mscr.). Lasy dębowe okolic Targowej Górki (woj. poznańskie). Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Paczoski J. 1930. Lasy Białowieży. Monografie naukowe 1 575 pp. Państwowa Rada Ochrony Przyrody, Poznań.

Pallas J. 1996. Beitrag zur Syntaxonomie und Nomenklatur der bodensauren Eichenmischwälder in Mitteleuropa. Phytocoenologia 26(1): 1-79.

Pallas J. 2000. Zur Synsystematik und Verbreitung der europäischen bodensauren Eichenmischwälder (Quercetea roboris Tüxen 1931). Abh. Westf. Mus. Naturkde. 62 (1/2): 1-125. Münster.

Pallas J. 2002. Typisierung und Verbreitung einiger Assoziationen der bodensauren Buchenwälder. Osnabrücker Naturwissenschaftliche Mitteilungen 28: 149-152.

Pallas J. 2003. Position in the phytosociological system (syntaxa). In: U. Bohn & R. Neuhäusl (eds.). Map of the Natural Vegetation of Europe. Part 1 Explanatory Text with CD-ROM, pp. 232-236. Landwirtschaftsverlag Münster.

Passarge H. 1956. Die Wälder von Magdeburgeforth (NW-Flaming). Wiss. Abhandl. 18: 1-112. Berlin.

Passarge H. 1957. Waldgesellschaften des nördlichen Havellandes. Wiss. Abhandl. 26: 1-139. Berlin.

Patalauskaite D. 2007. Communities of Quercus petraea in Lithuania. Research and conservation of biological diversity in Baltic Region. Book of abstracts. 4th International Conference. Daugavpils, 25-27 April, 2007, pp. 81-82.

Pawłow M. & Czech L. 1959. Zespoły leśne uroczyska Nowy Las pod Czerniejewem. Zesz. Nauk. UAM, Biologia 2: 27-78.

Pawłowski B. 1972. Skład i budowa zbiorowisk roślinnych oraz metody ich badania. In: W. Szafer & K. Zarzycki (eds.). Szata roślinna Polski, pp. 237-269. T. 1. PWN, Warszawa.

Pawłowski J. 2001. Rzadkie i chronione gatunki roślin naczyniowych okolic Odolanowa na Płycie Krotoszyńskiej. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 50: 131-141.

Peterken G. F. 1996. Natural Woodland. Ecology and Conservation in Northern Temperate Regions. 522 pp. Cambridge University Press, Cambridge.

Piotrowska H. 1950. Materiały do znajomości szaty leśnej Wielkopolskiego Parku Narodowego. PTPN. Prace Monogr. nad Przyrodą. WPN 2(5): 1-31.

Piotrowska H. 1960. Lasy południowo-wschodniego Uznamu. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. 6: 69-158.

Piotrowska H. 1997. Wstępne wyniki badań nad zróżnicowaniem nadmorskich lasów liściastych na podłożu wydmowym. In: W. Fałtynowicz, M. Latałowa & J. Szmeja (eds.). Dynamika i ochrona roślinności Pomorza, pp. 19-31. Mater. z Sympozjum, 28-30 września 1995. Bogucki Wyd. Nauk., Gdańsk-Poznań.

Piotrowska H. 2003. Zróżnicowanie i dynamika nadmorskich lasów i zarośli w Polsce. 102 pp. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań-Gdańsk.

Pott R. 1992. Die Pflanzengesellschaften Deutschlands. 427 pp. Ulmer, Stuttgart.

Pott R. 1995. Die Pflanzengesellschaften Deutschlands. 622 pp. 2 Auflage. Ulmer, Stuttgart.

Pott R. 2000. Paleoclimate and vegetation - long-term vegetation dynamics in central Europe with particular reference to beech. Phytocoenologia 30: 285-333.

Preising E. 1943. Die Waldgesellschaften des Warthe und Weichsellandes, Als Manuskript vervielfaltigt.

Ralska-Jasiewiczowa M. 1999. Ewolucja szaty roślinnej. In: L. Starkel (ed.). Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, pp. 105-127. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Ralska-Jasiewiczowa M., Nalepka D. & Goslar T. 2003. Some problems of forest transformation at the transition to the oligocratic/Homo sapiens phase of the Holocene interglacial in northern lowlands of central Europe. Veget. Hist. Archaeobot. 12: 233-247.

Rameau J. C. 1985. L'intéret chorologique de quelques groupements forestiérs du Morvan, France. Vegetatio 59: 47-65.

Ratyńska H. 2001. Roślinność Poznańskiego Przełomu Warty i jej antropogeniczne przemiany. 486 pp. Wyd. Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz.

Ratyńska H., Wojterska M. & Brzeg A. 2010. Multi-medialna encyklopedia zbiorowisk roślinnych Polski. NFOSiGW, UKW, IETI.

Reif A. & Gärtner S. 2007. Die natürliche Verjüngung der laubabwerfenden Eichenarten Stieleiche (Quercus robur L.) und Traubeneiche (Quercus petraea Liebl.) - eine Literaturstudie mit besonderer Berücksichtigung der Waldweide. Waldoekologie online 5: 79-116.

Rennenberg H., Seiler W., Matyssek R., Gessler A. & Kreuzwieser J. 2004. Die buche (Fagus sylvatica L.) - Ein waldbaum ohne zukunft im südlichen Mitteleuropa? Allg. Forst- u. J.-Ztg. 175: 210-224.

Rennwalu E. (ed.) 2000. Verzeichnis der Pflanzengesellschaften Deutschlands mit Synonymen und Formationseinteilung. In: E. Rennwald (ed.). Verzeichnis und Rote Liste der Pflanzengesellschaften Deutschlands. Schriftenreihe für Vegetationskunde 35: 121-391.

Rewald B. & Leuschner C. 2009. Belowground competition in a broad-leaved temperate mixed; forest: pattern analysis and experiments in a four-species stand. Eur. J. Forest Res. 128: 387-398.

Rivas-Martinez S. 1975. Observationes sobre la syntaxonomia de los Bosques acidofilos europeos, datos sobre la Quercetalia robori-petraeae en la Peninsula Iberica. Coll. Phytosoc. 3: 255-260.

Rivas-Martinez S., Fernández-González F., Loidi J. & Lousă A. 2001. Syntaxonomical checklist of vascular plant communities of Spain and Portugal to association level. Itinera Geobotanica 14: 5-341.

Robińska T. 1977 (mscr.). Bory mieszane kompleksu leśnego na południe od Krajkowa. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Rode M. W. 1999a. Influence of forest growth on former heathland on nutrient input and its consequences for nutrition and management of heath and forest). Forest Ecol. Manage. 114: 31-43.

Rode M. W. 1999b. The interaction between organic layer and forest growth and forest development on former heathland. Forest Ecol. Manage. 114: 117-127.

Rodwell J. S., Dring J. C., Averis A. B. G., Proctor M. C. F., Malloch A. J. C., Schaminée J. N. J. & Dargie T. C. D. 2000. Review of coverage of the National Vegetation Classification. JNCC Report, No. 302. 69 pp.

Roleček J. 2005. Vegetation types of dry-mesic oak forests in Slovakia. Preslia 77: 241-261.

Roo-Zielińska E. 2004. Fitoindykacja jako narzędzie oceny środowiska fizycznogeograficznego. Podstawy teoretyczne i analiza porównawcza stosowanych metod. IGiPz PAN Prace Geograficzne 199: 1-258.

Regulation 2005. Regulation of the Minister of Environment of 16 May 2005 on the types of natural habitats and plant and animal species requiring protection in the form of Natura 2000 areas. Journal of Laws No 94, item 795.

Regulation 2010. Regulation of the Minister of Environment of 13 April 2010 on natural habitats and species that are the subject of interest of the European Union and on the selection criteria for the area qualifying as Natura 2000 areas. Journal of Laws No 77, item 510.

Rutkowski P. 2007. Lasy dębowe Nadleśnictwa Doświad-czalnego Siemianice. In: P. Rutkowski (ed.). Hodowla dębów w Polsce. Wybrane zagadnienia. Idee Ekologiczne 16: 145-155. Sorus, Poznań.

Rüther C. & Walentowski H. 2008. Tree species composition and historic changes of the Central European oak/beech region. In: A. Floren & J. Schmidl (eds.). Canopy arthropod research in Europe, pp. 61-88. Bioform, Nuremberg.

Ryszewska D. 1977 (inscr.). Lasy liściaste obrębu Klenica w nadleśnictwie Sulechów. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Sabor J. 1993. Conditions for oak selection in Poland. Ann. Sci. For. 50, Suppl. 1: 452-455.

Scamoni A. 1961. Der märkische Kiefern-Traubeneichenwald (Calamagrostido-Quercetum) als pflanzengeographische Erscheinung. Archiv für Forstwesen 10(3): 270-307.

Scamoni A. & Passarge H. 1959. Gedanken zu einer natürlichen Ordnung der Waldgesellschaften. Archiv für Forstwesen 8(5): 386-426.

Schaffers S. A. & Sykora K. V. 2000. Reliability of Ellenberg indicator values for moisture, nitrogen and soil reaction: a comparison with field measurements. J. Veg. Sci. 11:225-244.

Schaminée J. & Stortelder A. (ed.). 2008. SynBioSys, versie 1.2 2000-2008). Alterra ( http://www.synbiosys.alterra.nl

Schechtel A. 1984 (mscr.). Plan urządzania Gospodarstwa Leśnego na okres 1.1.1983 do 31.12.1992. Słowiński Park Narodowy. BULiGL, oddz. w Szczecinku.

Schechtel A. 2005 (mscr.). Opis taksacyjny drzewostanów Słowińskiego Parku Narodowego. In: J. Korzeń (ed.). Plan ochrony Słowińskiego Parku Narodowego. Jelenia Góra.

Schubert R. 2001. Prodromus der Pflanzengesellschaften Sachsen-Anhalts. Mitteilungen zur floristischen Kartierung Sachsen-Anhalt. 688 pp. Sonderheft 2. Botanischer Verein Sachsen-Anhalt. Halle (Saale).

Schubert R., Hilbig W. & Klotz S. 2001. Bestimmungsbuch der Pflanzengesellschaften Deutschlands. 472 pp. Spektrum, Heidelberg.

Seidling W. & Fischer R. 2008. Deviances from expected Ellenberg indicator values for nitrogen are related to N through fall deposition in forests. Ecological Indicators 8: 639-646.

Semenishchenkov J. A. 2009. Fitocenoticzeskoje raznoobrazie Sudost-Densanskowo mieżdurieczia. 400 pp. RIO Braianskowo gosudarstwiennowo uniwersiteta. Briansk.

Shelyag-Sosonko Yu. R., Solomakha V. A., Didukh Ya. P., Dubyna T. P., Dziuba T. P., Kuzemko A. A., Yakushenko D. M. & Solomakha T. D. 2008. Review of the classes of the vegetation of Ukraine. In: M. Chytrý (ed.). Using phytosociological data to address ecological questions, pp. 16. Abstracts and Excursion Guides. 17th International Workshop European Vegetation Survey, Brno, 1-5 May 2008. Masaryk University, Brno.

Siwczak E. 1977 (mscr.). Lasy dębowe kompleksu leśnego na południe od Krajkowa. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Soepboer W. & Lotter A. F. 2009. Estimating past vegetation openness using pollen-vegetation relationships: A modelling approach. Review of Palacobotany and Palynology 153: 102-107.

Sokołowski A. W. 1963. Zespoły leśne południowo-wschodniej części Niziny Mazowiecko-Podlaskiej. Monogr. Bot. 16: 1-176. Warszawa.

Sokolowski A. W. 1972. Zespół Carici elongateae-Quercetum - dębniak turzycowy. Acta Soc. Bot. Pol. 41(1): 113-120.

Sokołowski A. W. 1979. Zespół świetlistej dąbrowy Potentilo albae-Quercetum Libbert 1933 Knapp 1942 w północno-wschodniej Polsce. Fragm. Flor. Geobot. 25(3): 421-427.

Sokołowski A. W. 1980. Zbiorowiska leśne północnowschodniej Polski. Monogr. Bot. 60: 1-205.

Sokołowski A. W., Kliczkowska A. & Grzyb W. 1997. Określenie jednostek fitosocjologicznych wchodzących w zakres siedliskowych typów lasu. Prace IBL, B 32: 3-55.

Solomakha V. A. 2008. Sintaksonomija roslinnosti Ukraini. 294 pp. Fitosociocentr, Kyiv.

Solon J. 2007. Przemiany zbiorowisk leśnych Kampinoskiego Parku Narodowego w ciągu 80 lat. In: J. M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPz PAN Monografie 8: 290-343. Warszawa.

Sroka Z. 1982 (mscr.). Acidofilne lasy i bory mieszane w kompleksie leśnym na zachód od Ostrowa Wlkp. (w obrębie Gliśnica). Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Stefańska-Krzaczek E. & Kacki Z. 2009. Identyfikacja leśnych siedlisk przyrodniczych NATURA 2000 na przykładzie Nadleśnictwa Oleśnica Śląska. Leśne Prace Badawcze 70: 77-88.

StatSoft, Inc. 2006. STATISTICA (data analysis software system), version 7.1. http://www.statsoft.com

Sułkowska M., Kowalczyk J. & Przybylski P. 2008. Zmienność genetyczna i ekotypowa buka zwyczajnego (Fagus sylvatica L.) w Polsce. Leśne Prace Badawcze 69(2): 133-142.

Sutton M. A., Pitcaim C. E. R. & Whitfield C. P. 2004. Bioindicator and biomonitoring methods for assessing the effects of atmospheric nitro gen on statutory nature conservation sites. JNCC Report No. 356, 230 pp.

Svenning J.-C. 2002. A review of natural vegetation openness in north-western Europe. Biological Conservation 104: 133-148.

Svenning J.-C., Skov F. 2004. Limited filling of the potential range in European tree species. Ecology Letters 7: 565-573.

Sykora K. V. 2007. Field Guide Dutch Plant Communities. Species composition and ecology. 146 pp. ( http://www.ncp.wur.nl/UK/Staff/Sykora/

Szafer W. 1972. Geobotaniczny Podział Polski (mapa 1:2 000 000). In: W. Szafer & K. Zarzycki (eds.). Szata roślinna Polski, 2. PWN, Warszawa.

Szczygielski M. 2007. Zmiana charakterystyki subborealnego boru mieszanego (Serratulo-Pinetum) w Puszczy Piskiej. In: J. M. Matuszkiewicz (ed.). Geobotaniczne rozpoznanie tendencji rozwojowych zbiorowisk leśnych w wybranych regionach Polski. IGiPZ PAN Monografie 8: 116-128. Warszawa.

Szulczewski J. W. 1951. Wykaz roślin naczyniowych w Wielkopolsce dotąd stwierdzonych. Prace Kom. Biol. PTPN 12(6): 1-128.

Szwed W. 1979. Zespoły leśne okolic Nekli w Lasach Czerniejewskich (środkowa Wielkopolska). Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 31: 89-130.

Szweykowski J. 2006. An annotated checklist of Polish liverworts and hornworts. In: Z. Mirek (ed.). Biodiversity of Poland 4, 114 pp. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Szymański S. 1982. Wzrost niektórych gatunków drzew leśnych w pierwszych 10 latach życia na siedlisku boru mieszanego świeżego. Sylwan 126(7): 11-29

Święcicki Z. (ed.). 2000. Klasyfikacja gleb leśnych Polski. 123 pp. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa.

Taylor S. O. & Lorimer C. G. 2003. Loss of oak dominance in dry-mesic deciduous forests predicted by gap capture methods. Plant Ecology 167: 71-88.

ter Braak C. J. F. & Prentice I. C. 1988. A theory of gradient analysis. Adv. Ecol. Res. 18: 271-317.

ter Braak C. J. F. & Šmilauer P. 2002. CANOCO Reference manual and CanoDraw for Windows User's guide: Software for Canonical Community Ordination (version 4.5). 500 pp. Microcomputer Power (Ithaca, NY, USA).

Theurillat J. P. & Moravec J. 1993. Index of Names of Syntaxa Typified in 1990. Folia Geobot. Phytotax. 28: 207-210.

Thomas F. M., Blank R. & Hartmann G. 2002. Abiotic and biotic factors and their interactions as causes of oak decline in Central Europe. For. Path. 32: 277-307.

Timbal J. & Aussenac G. 1996. An overview of ecology and silviculture of indigenous oaks in France. Ann. Sci. For. 53: 649-661.

Tinner W. & Lotter A. F. 2006. Holocene expansions of Fagus silvatica and Abies alba in Central Europe: where are we after eight decades of debate? Quaternary Science Reviews 25: 526-549.

Tombal P. 1975. Diagnose phytocoenologique des forets proclimaciques acidiphiles de la region de Paris. Coll. Phytosoc. 3: 301-309.

Traczyk T. 1962a. Materiały do geograficznego zróznicowania grądów w Polsce. Acta Soc. Bot. Pol. 31(2): 275-304.

Traczyk T. 1962b. Próba podsumowania badań nad ekologicznym zróżnicowaniem grądów w Polsce. Acta Soc. Bot. Pol. 31(4): 621-635.

Trampler T., Kliczkowska A., Dmyterko E. & Sierpińska A. 1990. Regionalizacja przyrodniczo-leśna na podstawach ekologiczno-fizjograficznych. 133 pp. PWRiL Warszawa.

Trzciński W. (ed.). 1989. Systematyka gleb Polski. Roczniki Gleboznawcze. 40 (3/4): 1-62.

Tüxen R. 1937. Die Pflanzengesellschaften Nordwest-deutschlands. Mitt. Flor.-soz. Arbeitsgem in Niedersachsen 3: 1-170. Hannover.

Tüxen R. 1975. Le Betulo-Quercetum de l'Allemagne du nord-ouest est-il weritable association ou non? Coll. Phytosoc. 3: 311-317.

van der Maarel E. 1979. Transformation of cover-abundance values in phytosociology and its effects on community similarity. Vegetatio 39: 97-114.

van der Maarel E. 2005. Vegetation ecology - an overview. In: E. van der Maarel (ed.). Vegetation ecology, pp. 1-51. Blackwell Publishing, Oxford, UK.

van der Maarel E. 2007. Transformation of cover-abundance values for appropriate numerical treatment - Alternatives to the proposals by Podani. J. Veg. Sci. 18: 767-770.

van der Werf S. 1991. The influence of coppicing on vegetation. Vegetatio 92: 97-110.

Vera F. W. M. 2000. Grazing Ecology and Forest History. CABI, Wallingford Oxon, UK.

von Oheimb G., Westphal C. & Härdtle W. 2007. Diversity and spatio-temporal dynamics of dead wood in a temperate near-natural beech forest (Fagus sylvatica). Eur. J. Forest Res.: 126: 359-370.

Vorobyov Ye. O. 2003. Preliminjery Prodrome of plain forests and light forests of natural and man-made origin with prevailing or considerable partisipation of Pinus sylvestris l.s.l. in the plain part of Ukraine. In: Yu. R. Shelyag-Sosonko & Ya. P. Didukh (eds.). Roslinnist hvojnih lisiv Ukraďni. Materiali roboczoj naradi, pp. 13-42. Fitosociocentr, Kyiv.

Walentowski H. & Scheuerer M. 2004. Das landschafts-typische Waldgesellschaftsmosaik in der Schöllnacher Bucht (Lallinger Winkel). Archiv für Naturschutz und Landschaftsforschung 3: 39-78.

Wallnöfer S., Mucina L. & Grass V. 1993. Querco-Fagetea. In: L. Mucina, G. Grabherr & S. Wallnöfer (eds.). Die Pflanzengesellschaften Österreichs. Teil III, pp. 85-236. Gustav Fischer Verlag, Jena.

Wamelink G. W. W., van Dobben H. F. & van der Eerden L. J. M. 1998. Experimental calibration of Ellenberg's indicator value for nitrogen. Environmental Pollution 102: 371-375.

Watt A. S. 1947. Pattern and process in plant communities. J. Ecol. 35: 1-22.

Watt A. S. 1947. Pattern and process in plant communities. J. Ecol. 35: 1-22.

Willner W., Starlinger F. & Grabherr G. 2005. Deciduous oak forests in Austria - preliminary results from a new survey of the Austrian forest communities. Bot. Chron. 18: 301-316.

Wilmanns O. 1998. Ökologische Pflanzensoziologie. Eine Einführung in die Vegetation Mitteleuropas. 405 pp. Quelle & Meyer Verlag, Wiesbaden.

Weber H. E., Moravec J. & Theurillat J. P. 2000. International Code of Phytosociological Nomenclature. 3rd Edition. J. Veg. Sci. 11:739-768.

Wojterska M. 1976 (mscr.). Zespoły leśne i flora roślin naczyniowych projektowanego Obszaru Chronionego Krajobrazu na Pojezierzu Międzychodzko-Sierakow-skim. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Wojterska M. 2003. Struktura krajobrazów roślinnych Pojezierza Międzychodzko-Sierakowskiego. 415 pp. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Wojterska M., Brzeg A., Kasprowicz M. & Rakowski W. 2006 (mscr.). Charakterystyka świetlistej dąbrowy Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 nom. invers. na obszarze Natura 2000 "Dąbrowy Obrzyckie".

Wojterska M., Rakowski W., Brzeg A., Yakushenko D. & Kasprowicz M. 2007. Zróżnicowanie zespołu świetlistej dąbrowy Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 nom. invers. w Polsce i Europie In: E. Kępczyńska & J. Kępczyński (eds.). Botanika w Polsce - sukcesy, problemy, perspektywy. Streszczenia referatów i plakatów 54. Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Szczecin 3-8 września 2007, p. 73.

Wojterska M. & Wiszniewska K. 1996. Świetlista dąbrowa Potentillo albae-Quercetum Libb. 1933 w leśnictwie Daniele koło Obrzycka na tle świetlistych dąbrów Wielkopolski. Stan zachowania i projekt ochrony. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 45: 41-77.

Wojterska M., Wiszniewska K. & Gmaj M. 2001. Roślinność rezerwatu "Świetlista dąbrowa koło Obrzycka". In: M. Wojterska (ed.). Szata roślinna Wielkopolski i Pojezierza Południowopomorskiego. Przewodnik sesji terenowych 52. Zjazdu PTB, 24-28 września 2001, pp. 228-242. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.

Wojterska H. & Wojterski T. 1953. Roślinność Dziewiczej Góry pod Poznaniem. PTPN, Prace Kom. Biol. Pozn. 14(4): 1-126.

Wojterski T. 1972. Próba podziału geobotanicznego w oparciu o mapę potencjalnej roślinności naturalnej. Wiad. Bot. 16: 229-240.

Wojterski T., Leszczyńska M. & Piaszyk M. 1974. Potencjalna roślinność naturalna Pojezierza Lubuskiego. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. 26: 107-142.

Wojterski T., Wojterska H. & Wojterska M. 1978. Mapa potencjalnej roślinności naturalnej środkowej Wielkopolski. Bad. Fizjogr. Pol. Zach. seria B-Botanika 32: 7-35.

Wojterski T., Wojterska H. & Wojterska M. 1981. Potencjalna roślinność naturalna dorzecza Baryczy. PPWK, Wrocław.

Wojterski T., Wojterska H. & Wojterska M. 1994. Podział geobotaniczny Pomorza Gdańskiego na podstawie mapy potencjalnej roślinności naturalnej, potencjalnych fitokompleksów krajobrazowych i krajobrazów roślinnych. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., seria B-Botanika 43: 9-49.

Woś A. 1994. Klimat Niziny Wielkopolskiej. 192 pp. Wyd. Nauk. UAM, Poznań.

Woziwoda B. 2002. Changes in oak-horbeam forest in th north part of the Wysoczyzna Łaska mesoregion (Central Poland). Ecological Questions 2: 117-129

Wysocki C. & Sikorski P. 2002. Fitosocjologia stosowana. 449 pp. Wyd. SGGW, Warszawa.

Yakushenko D. M. 2005. The classification of Zhytomyr Polissya ecosystems. Ukrainian Phytosociological Collection C 1(23): 15-35.

Yuglichek L. S. & Onyshchenko V.A. 2003. Sosnovi ta dubovo-sosnovi lisi na meżi malogo ta żitomirskogo polissja. In: Yu. R. Shelyag-Sosonko & Ya. P. Didukh (eds.). Roslinnist hvojnih lisiv Ukraďni, pp. 233-243. Materiali roboczoj naradi (Kyiv, listopad 2003). Fitosociocentr, Kyiv.

Zając A. 1978. Atlas of distribution of vascular plants in Poland (ATPOL). Taxon 27(5-6): 481-484.

Zaręba R. 1988a. Dąb szypułkowy i dąb bezszypułkowwy - ich naturalne występowanie w zespołach leśnych i typach siedliskowych lasu. Prace IBL B 684: 129-178.

Zaręba R. 1988b. Fitosocjologia i typologia leśna. 244 pp. Wyd. SGGW-AR, Warszawa.

Zerbe S. 2003. The differentiation of anthropogenous forest communities: a synsystematical approach. Mitt. naturwiss. Ver. Steiermark 133: 109-117.

Zerbe S. 2004. Influence of historical land use on presentday forest patterns: A case study in south-western Germany. Scandinavian Journal of Forest Research 19: 261-273.

Zielińska A. 1994 (mscr.). Grądy i dąbrowy kompleksów leśnych obrębu Biedrusko w Nadleśnictwie Oborniki. Master's thesis from the Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań.

Biodiversity Research and Conservation

The Journal of Adam Mickiewicz University

Journal Information

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 103 103 7
PDF Downloads 46 46 12