Postępowanie u pacjentek z nowotworem mieloproliferacyjnym BCR-ABL ujemnym w ciąży

Open access

Streszczenie

Ciąża u pacjentki z nowotworem mieloproliferacyjnym (myeloproliferative neoplasms – MPN) BCR-ABL ujemnym wiąże się z szeregiem możliwych powikłań dotyczących zarówno matki, jak i płodu, takich jak: częstsze powikłania zakrzepowe i krwotoczne u matki, zwiększone ryzyko poronień, częstsze dysfunkcje łożyska i związane z nimi: opóźnienie wzrostu płodu, porody przedwczesne, późne utraty płodu. Opieka nad ciężarną z MPN wymaga ścisłej współpracy specjalistów hematologa i ginekologa oraz wdrożenia postępowania zgodnego z obowiązującymi standardami (właściwej profilaktyki przeciwzakrzepowej i ewentualnego leczenia cytoredukcyjnego). W artykule omówiono aktualne zalecenia dotyczące monitorowania i terapii w trakcie ciąży i okresie połogu u kobiety z MPN.

Wstęp

Nowotwory mieloproliferacyjne BCR-ABL ujemne – czerwienica prawdziwa (polycythemia vera – PV), nadpłytkowość samoistna (essential thrombocytosis – ET) i mielofibroza pierwotna (primary myelofibrosis – PMF) to choroby osób starszych, z medianą wieku zachorowania wynoszącą 60-65 lat, jednak około 10-15% pacjentek z MPN jest w wieku rozrodczym [1]. Problemy związane z ciążą u kobiet z MPN to zwiększone ryzyko poronień, częstsze powikłania zakrzepowe i krwotoczne, częstsze dysfunkcje łożyska i związane z nimi: opóźnienie wzrostu płodu, porody przedwczesne, odklejenie łożyska, późne utraty płodu. Uważa się, że powikłania te są związane przede wszystkim z zaburzeniami mikrokrążenia towarzyszącymi MPN [2, 3, 4].

Ze względu na małą częstość ciąż w tej grupie chorych zalecenia opierają się przede wszystkim na opisach przypadków i doświadczeniu ekspertów. Najwięcej publikacji dotyczy przebiegu ciąż u pacjentek z ET, znacznie mniej z PV, natomiast tylko pojedyncze opisy odnoszą się do ciąż u kobiet chorych na PMF.

W artykule opisano ryzyko powikłań u matki i dziecka, a także aktualne zalecenia dotyczące monitorowania i terapii w trakcie ciąży i okresie połogu u kobiety z MPN.

Powikłania związane z ciążą

Wśród pacjentek z MPN najwięcej przypadków ciąż dotyczy chorych na ET. Grishammer i wsp. przeanalizowali przebieg 793 takich przypadków, opublikowanych w artykułach od 2000 r. i dotyczących ciąży u co najmniej 4 pacjentek i/lub co najmniej 9 ciąż [5]. Wśród 793 analizowanych ciąż 68,5% zakończyło się urodzeniem żywego dziecka, w 26,5% doszło do samoistnego poronienia, w 4,8% do porodu martwego płodu (śmierć płodu > 20. tygodnia ciąży). Dla porównania, w zdrowej populacji samoistne poronienia dotyczą ok. 11-15% ciąż, a śmierć płodu po 20. tygodniu zdarza się jedynie u 0,43% ciężarnych [6, 7]. W analizie Grishammer i wsp. powikłania dotyczące matek były stosunkowo rzadkie – stwierdzono 1,8% incydentów zakrzepowych i 2,4% krwotocznych. Jednakże porównując te dane z ryzykiem zakrzepowym i krwotocznym u zdrowych ciężarnych (odpowiednio 0,15% i 0,59%) jest ono istotnie wyższe [8, 9].

Doniesienia dotyczące ciąży u pacjentek z PV pojawiają się znacznie rzadziej. Robinson i wsp. opisali przebieg 18 ciąż u 8 kobiet chorych na PV [10]. Siedem ciąż było prowadzonych standardowo, natomiast w przypadku pozostałych 11 wdrożono postępowanie wg protokołu dla chorych na PV. W tej grupie wszystkie pacjentki otrzymywały niskie dawki kwasu acetylosalicylowego (acetylsalicylic acid – ASA) w trakcie ciąży i heparynę drobnocząsteczkową (low molecular weight heparin – LMWH) w okresie połogu, 4 chore wymagały krwioupustów w trakcie ciąży, a 3 terapii interferonem alfa (INFα). Ogółem 11 ciąż (60%) zakończyło się urodzeniem żywego dziecka. Odnotowano 4 spontaniczne poronienia, 3 porody martwych płodów, 1 śmierć noworodka, 3 przypadki opóźnionego wzrostu wewnątrzmacicznego i 3 porody przedwczesne. Wśród powikłań dotyczących matek stwierdzono 3 przypadki stanu przedrzucawkowego i zatorowość płucną u 1 pacjentki. Należy podkreślić, że porównując powikłania ciąży w przypadku standardowej opieki (7 ciąż) i opieki wg protokołu dla pacjentek z PV (11 ciąż), istotnie mniej powikłań odnotowano w drugiej grupie (p = 0,0017). W grupie standardowej opieki tylko 1 ciąża zakończyła się porodem żywego dziecka.

Również na podstawie wstępnych danych rejestru ciąż chorych na MPN prowadzonego pod patronatem European Leukemia Net można sądzić, że właściwe prowadzenie ciężarnej z PV skutkuje istotnie wyższym odsetkiem ciąż zakończonych urodzeniem żywego dziecka [11]. Na EHA 2016 zaprezentowano przebieg 121 ciąż 48 pacjentek z PV. Trzydzieści dziewięć ciąż miało miejsce przed rozpoznaniem PV (grupa 1), a 82 po diagnozie (grupa 2). W grupie 1 jedynie 19 ciąż (49%) zakończyło się urodzeniem żywego dziecka. W 9 przypadkach (23%) doszło do samoistnego poronienia, w 11 (24%) do porodu martwego płodu. Natomiast spośród 70 ciąż pacjentek z wcześniej rozpoznaną PV, prowadzonych zgodnie z wytycznymi (ASA, krwioupusty, LMWH w okresie połogu), 54 (77%) zakończyły się urodzeniem żywego dziecka, odnotowano 12 (17%) samoistnych poronień, 1 ciążę pozamaciczną i 3 (4%) porody martwego płodu. Ciężkie powikłania zakrzepowe dotyczyły 1 pacjentki w grupie 1 (zatorowość płucna powikłana wstrząsem kardiogennym) i 2 w grupie 2 (zakrzepica żył wątrobowych). Z kolei w grupie 2 częściej obserwowano powikłania krwotoczne (8 mniejszych i 3 większe krwawienia) w porównaniu do tylko 1 epizodu mniejszego krwawienia w grupie 1, co można wyjaśnić powszechnym stosowaniem ASA i LMWH w grupie 2.

Istnieje bardzo mało danych dotyczących ciąży u pacjentek z PMF. Większość opisywanych chorych ma wczesną fazę mielofibrozy z dominującą w obrazie nadpłytkowością. Obserwowane przebiegi ciąż nie różnią się istotnie od ET i PV [5].

W 2016 r. Alimam i wsp. opublikowali wyniki prospektywnego badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii w latach 2010-2012, mającego na celu ocenę przebiegu ciąż u kobiet z MPN, prowadzonych zgodnie z obowiązującymi wytycznymi [12]. Zidentyfikowano 58 kobiet: 47 (81%) z ET, 5 (9%) z PV, 5 (9%) z PMF i 1 (2%) z MPN nieklasyfikowalnym. Odnotowano 58 porodów zakończonych urodzeniem żywego dziecka, częstość samoistnych poronień wyniosła 17%, urodzeń martwego płodu lub śmierci noworodka – również 17%. Powikłania dotyczące matki wystąpiły u 12 kobiet (21%) i były to: stan przedrzucawkowy u 5 (9%), krwawienie okołoporodowe u 5 (9%) i krwiak po porodzie u 2 (3,5%). Nie obserwowano żadnych powikłań zakrzepowych. Dwadzieścia dwa procent noworodków miało poniżej 10 centyla wzrostu. Wyniki przeprowadzonej analizy wskazują, że właściwe, zgodne ze standardami prowadzenie ciąży u kobiet z MPN, skutkuje jej pomyślnym przebiegiem, jednakże w porównaniu ze zdrową populacją ryzyko zarówno dla matki, jak i dziecka pozostaje wyższe. Autorzy zaznaczają, że niski odsetek poronień (17%) wynika najprawdopodobniej z niedoszacowania związanego z późną (powyżej I trymestru) zgłaszalnością ciężarnych. Istotnie gorsze wyniki raportowali badacze francuscy na podstawie retrospektywnej analizy obejmującej 14 pacjentek (9 z ET i 5 z PV) i 19 ciąż [13]. W badanej grupie odnotowano 70% urodzeń żywych noworodków, ale jedynie 30% ciąż przebiegało bez powikłań. Obserwowane powikłania dotyczące płodu to: spontaniczne poronienia (22%), opóźnienie wzrostu płodu (15%), poród przedwczesny (15%). U 15% kobiet odnotowano powikłania zakrzepowe (zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zakrzepica żył wątrobowych, zawał serca), u 11% powikłania krwotoczne wymagające transfuzji KKCz. U 15% kobiet doszło do powikłań związanych z niewydolnością macicznołożyskową – stanu przedrzucawkowego i zespołu HELLP. Autorzy podkreślają, że w analizowanej grupie w porównaniu z badaniem Alimam i wsp. było istotnie więcej ciężarnych z grupy wysokiego ryzyka (28% pacjentek z wywiadem zakrzepicy w porównaniu do 7%), a także wszystkie, poza 1 pacjentką, miały mutację JAK2 V617F, co może wiązać się z większym ryzykiem zakrzepowym.

Czynniki ryzyka

Powszechnie uznawane czynniki ryzyka dla kobiety z MPN w ciąży to pozytywny wywiad w kierunku przebytej zakrzepicy tętniczej lub żylnej, a także krwotok w wywiadzie. Za czynnik ryzyka uważa się również wysoką liczbę płytek, przekraczającą 1000 G/L lub 1500 G/L przede wszystkim ze względu na zagrożenie nabytym zespołem von Willebranda. Ryzyko powikłań zwiększają również: wysoka leukocytoza, hematokryt (Hct) > 45%, choroby towarzyszące, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, a także starszy wiek matki (> 35. roku życia) [5, 14,15,16].

Nadal nie jest jasny wpływ obecności mutacji JAK2 V617F na przebieg ciąży pacjentek z ET. Niektóre publikacje wskazują na niekorzystne rokowniczo działanie obecności mutacji JAK2 V617F, inne nie potwierdzają tej obserwacji [17, 18, 19, 20]. Rumi i wsp. analizowali wpływ rodzaju mutacji na przebieg 155 ciąż u 94 pacjentek z ET [21]. U 59 (62,8%) pacjentek stwierdzono obecność mutacji JAK2 V617F, u 19 (20,2%) mutacje CALR, u 2 (2,1%) mutacje MPL, u 14 (14,9%) nie stwierdzono żadnej z 3 badanych mutacji. Autorzy nie znaleźli związku między rodzajem mutacji a częstością powikłań dotyczących płodów i matek. Natomiast zawężając analizę do późnych utrat płodu (w II i III trymestrze) stwierdzili, że dotyczą one istotnie częściej matek z mutacją JAK2 V617F (p = 0,027).

Tabela I

Kryteria definiujące ciążę „wysokiego ryzyka” u pacjentki z nowotworem mieloproliferacyjnym BCR-ABL ujemnym (ESMO, NCCN) [14, 15]

Table I. Criteria for defining „high risk” pregnancy in the course of a myeloproliferative neoplasm BCR-ABL minus (ESMO, NCCN) [14, 15]

Liczba PLT > 1500 G/L (wg NCCN > 1000 G/L)
Przebyta zakrzepica tętnicza lub żylna
Przebyty krwotok
Powikłania ciąży w wywiadzie:
1.≥ 1 śmierć prawidłowego morfologicznie płodu ≥ 10. tygodnia ciąży
2.≥ 1 przedwczesny poród prawidłowego morfologicznie płodu < 34. tygodnia ciąży, spowodowany stanem przedrzucawkowym, rzucawką lub niewydolnością łożyska
3.≥ 3 poronienia < 10. tygodnia ciąży o niewyjaśnionej przyczynie
4.Niewyjaśnione opóźnienie wzrostu płodu
5.Krwotok okołoporodowy wymagający transfuzji w wywiadzie
Nieprawidłowy wynik badania ultrasonograficznego metodą Dopplera tętnic macicznych w 20. tygodniu ciąży (wskaźnik pulsacji > 1,4)
Wiek > 35 lat wg NCCN

Do ważnych czynników ryzyka należy wystąpienie we wcześniejszych ciążach powikłań takich jak: co najmniej 3 poronienia, obumarcie płodu, poród przedwczesny, stan przedrzucawkowy i rzucawka u matki. Bardzo istotne jest wykonanie badania ultrasonograficznego metodą Dopplera tętnic macicznych w 20. tygodniu ciąży. Nieprawidłowy wynik badania świadczy o niewydolności łożyska spowodowanej zaburzeniami przepływu w naczyniach, co kwalifikuje ciążę do wysokiego ryzyka i powinno skutkować włączeniem odpowiedniej terapii [5, 14,15,16].

Czynniki definiujące ciąże wysokiego ryzyka wg ESMO 2015 i NCCN 2018 [14, 15] zebrano w tabeli I

Monitorowanie

Pacjentki z MPN w ciąży powinny pozostawać pod ścisłą kontrolą współpracujących ze sobą specjalistów hematologa i ginekologa. Zaleca się kontrolę morfologii krwi co 4 tygodnie do 24. tygodnia ciąży, a potem co 2 tygodnie. Wskazane jest wykonanie badania w kierunku nabytego zespołu von Willebranda (aktywność rystocetyny), zwłaszcza u pacjentek z wysokimi wartościami płytek krwi (> 1000 G/L). Należy pamiętać, że w trakcie ciąży zarówno liczba płytek krwi, jak i Hct ulegają na ogół samoistnemu obniżeniu [5, 14,15,16]. Konieczna jest ścisła kontrola ciśnienia tętniczego i regularne badanie ogólne moczu.

Jeżeli pacjentka otrzymuje LMWH w dawce terapeutycznej jest wskazane oznaczanie aktywności anty-X co 2 miesiące [5].

Badanie USG płodu powinno być wykonane w 12., 20., 26., 30., 34. i 38. tygodniu ciąży. W 20. i 24. tygodniu należy wykonać badanie dopplerowskie przepływów w tętnicach macicznych. W przypadku stwierdzenia niewydolności łożyska (wskaźnik pulsacji > 1,4) powinno się zakwalifikować ciążę jako „wysokiego ryzyka” i wdrożyć odpowiednią terapię (w zależności od sytuacji włączenie LMWH, zwiększenie dawki LMWH, leczenie cytoredukcyjne INFα) [5, 14,15,16].

Profilaktyka przeciwzakrzepowa

Powikłania zakrzepowe są główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności pacjentów z MPN. Biorąc pod uwagę, że ciąża jest stanem podwyższonej gotowości zakrzepowej, można sądzić, że ryzyko poważnych powikłań zakrzepowych u pacjentek z MPN w ciąży istotnie wzrasta.

Skeith i wsp. analizowali przebieg 756 ciąż u 504 pacjentek z ET [22]. W trakcie ciąży 64,4% pacjentek otrzymywało ASA, a 16,8% LMWH. W okresie połogu 29,5% pacjentek było leczonych LMWH. Podczas przebiegu 756 ciąż obserwowano 8 (1,3%) żylnych powikłań zakrzepowych (VTE), dodatkowo kolejnych 8 (1,3%) w okresie połogu. W podgrupie kobiet, które nie otrzymywały LMWH ryzyko VTE w trakcie ciąży wynosiło 2,5% (95% CI, 1,3-4,3), a w okresie połogu 4,4% (95% CI, 1,2-9,5). Uważa się, że ryzyko VTE u zdrowych ciężarnych wynosi 0,1% (5-12/10 000 ciąż) i 0,05% w okresie połogu (3-7/10 000) [8, 9]. Przyjmuje się, że korzyść z profilaktyki LMWH odnoszą kobiety, u których ryzyko VTE wynosi ≥ 3%. Autorzy zalecają zatem profilaktykę LMWH w okresie połogu u wszystkich pacjentek z MPN bez przeciwskazań do tej terapii.

Chore na MPN narażone są również na większe ryzyko krwawień. W obserwowanej grupie odnotowano 12 epizodów krwawienia (2,3%) w trakcie ciąży i 11 (2%) w okresie połogu.

Decyzja o rodzaju profilaktyki przeciwzakrzepowej w ciąży powinna być zawsze podejmowana indywidualnie na podstawie bardzo dokładnie zebranego wywiadu i ustalonych czynników ryzyka.

Leczenie

Powszechnie przyjęte jest stosowanie ASA u wszystkich ciężarnych z MPN, u których nie ma przeciwskazań do takiej terapii. Większość opublikowanych analiz przebiegu ciąż u pacjentek z MPN dowodzi, że ASA jest lekiem bezpiecznym i mogącym zmniejszyć liczbę powikłań [5]. Duża metaanaliza opublikowana przez Askie i wsp. w Lancet w 2007 r. wykazała, że stosowanie ASA u zdrowych ciężarnych zmniejsza ryzyko stanów przedrzucawkowych i porodów przedwczesnych [23]. ASA należy odstawić 2 tygodnie przed planowanym porodem i zastąpić LMWH w dawce profilaktycznej. Ostatnią dawkę heparyny należy podać 12 godzin przed porodem, a następnie profilaktycznie stosować LMWH i ASA przez 6 tygodni połogu. Należy pamiętać, że okres połogu jest związany ze szczególnie wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowych.

U pacjentek z PV, Hct należy utrzymywać < 45% za pomocą krwioupustów. Według części ekspertów Hct powinien być dostosowany do normy obowiązującej w danym trymestrze ciąży (31-41% w I trymestrze, 30-38% w II trymestrze i 28-39% w III trymestrze) [16]. Nie jest wskazana suplementacja żelaza ze względu na ryzyko wzrostu parametrów czerwonokrwinkowych.

Tabela II

Terapia u pacjentki z nowotworem mieloproliferacyjnym w ciąży w zależności od czynników ryzyka [5, 14, 16]

Table II. Management of pregnant women with myeloproliferative neoplasm according to risk factors [5, 14, 16]

RyzykoTerapia w trakcie ciążyTerapia w trakcie połogu*
1.StandardoweASA 75 mgASA 75 mg LMDH (dawka profilaktyczna 1x dziennie)
2.WysokieASA 75 mg LMWH (dawka profilaktyczna 1x dziennie, od 16-20 Hbd 2x dziennie) INFαASA 75 mg LMDH (dawka profilaktyczna 1x dziennie) INFα – do indywidualnej decyzji
Wysokie z zakrzepicą tętniczą w wywiadzieASA 75 mg LMWH (dawka profilaktyczna 2x dziennie) INFαASA 75 mg LMDH (dawka profilaktyczna 1x dziennie) INFα – do indywidualnej decyzji
Wysokie z krwotokiem wymagającym przetoczenia KKCz w wywiadzieASA 75 mg INFαASA 75 mg LMDH (dawka profilaktyczna 1x dziennie) INFα – do indywidualnej decyzji
ASA – kwas acetylosalicylowy, LMWH – heparyna drobnocząsteczkowa, INFα – interferon alfa, KKCz – koncentrat krwinek czerwonych, Hbd (łac. hebdomas – tydzień), *6 tygodni po porodzie

U pacjentek w ciąży „wysokiego ryzyka” dodatkowo jest wskazane stosowanie LMWH w dawce profilaktycznej (np. enoksaparyna 40 mg 1 x dziennie) i podwojenie tej dawki po 16.-20. tygodniu ciąży. U pacjentek z przebytym epizodem zakrzepicy tętniczej zalecenia brytyjskie proponują podanie podwójnej dawki profilaktycznej, tj. w przypadku enoksaparyny 40 mg 2 x dziennie. Lecznicze dawki LMWH są stosowane w przypadku powikłań zakrzepowych w trakcie ciąży [5, 14,15,16].

Pacjentki z grupy „wysokiego ryzyka” często wymagają również leczenia cytoredukcyjnego. Dotyczy to przede wszystkim chorych z wcześniejszymi powikłaniami zakrzepowymi lub krwotocznymi, wymagających leczenia cytoredukcyjnego przed ciążą, z wysoką liczbą płytek (> 1000 G/L) lub z Hct przekraczającym 45% mimo krwioupustów (lub u ciężarnych źle tolerujących krwioupusty). Lekiem cytoredukcyjnym z wyboru w okresie ciąży jest INFα. Chociaż więcej doświadczeń dotyczy klasycznych form INFα, większość ekspertów przychyla się do opinii, że preferowaną formą INFα powinien być INF pegylowany ze względu na mniejszą częstość iniekcji i lepszą tolerancję [5, 14,15,16]. Beauverd i wsp. analizowali przebieg 10 ciąż u 8 kobiet z ET leczonych pegylowanym INFα [24]. Mediana dawki INFα wynosiła 270 μg/miesiąc (zakres 90-1080 μg/miesiąc), nie obserwowano objawów niepożądanych 3-4 stopnia. Dodatkowo wszystkie ciężarne, poza 1, otrzymywały ASA, 5 kobiet profilaktyczne, a 2 terapeutyczne dawki LMWH. Dziewięć ciąż (90%) zakończyło się porodem żywego dziecka, 1 poronieniem w 9. tygodniu ciąży. Nie obserwowano powikłań zakrzepowych ani krwotocznych u matek, nie stwierdzono żadnych wad wrodzonych u dzieci.

Schemat postepowania terapeutycznego u ciężarnej z MPN w zależności od czynników ryzyka zamieszczono w tabeli II

Nie ma przeciwskazań do karmienia piersią przy stosowaniu ASA i LMWH. Udowodniono, że INFα stosowany w dużych dawkach podawanych dożylnie przenika do mleka matki, zatem jest przeciwskazany w okresie karmienia piersią [5, 14,15,16].

Planowanie ciąży

Przed planowanym zajściem w ciążę pacjentka (i partner) powinni być szczegółowo poinformowani o ryzyku związanym z ciążą. Około 3 miesiące przed podjęciem prób zajścia w ciążę powinny być odstawione leki cytoredukcyjne, takie jak hydroksymocznik, busulfan – ze względu na ich potencjalne działanie teratogenne. Odstawienia wymaga również anagrelid, ponieważ może przyczynić się do małopłytkowości u płodu. Jeżeli pacjentka powinna otrzymywać terapię cytoredukcyjną, lekiem z wyboru jest INFα [5, 14,15,16].

Podsumowanie

Warunkiem niezbędnym do właściwego prowadzenia ciąży u pacjentki z MPN jest dobra współpraca specjalistów hematologa i ginekologa-położnika. Podczas ciąży konieczne jest częste monitorowanie parametrów morfologii krwi obwodowej, USG płodu, a także ocena przepływów w tętnicach macicznych w 20. i 24. tygodniu ciąży. Bardzo istotna jest ocena czynników ryzyka i wdrożenie odpowiedniej profilaktyki przeciwzakrzepowej, a także – w razie konieczności – leczenia cytoredukcyjnego.

Wkład autorów/ Authors’ contributionsJG-T – całość pracy.
Conflict of interestKonflikt interesu/ Conflict of interestNie występuje.
Finansowanie/ Financial supportNie występuje.
Etyka/ EthicsTreści przedstawione w artykule są zgodne z zasadami Deklaracji Helsińskiej, dyrektywami EU oraz ujednoliconymi wymaganiami dla czasopism biomedycznych.

Piśmiennictwo/ References

  • [1]

    Moulard O Mehta J Fryzek J Olivares R Iqbal U Mesa RA. Epidemiology of myelofibrosis essential thrombocythemia and polycythemia vera in the European Union. Eur J Haematol 2014;92:289–97.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [2]

    Griesshammer M Struve S Barbui T. Management of Philadelphia negative chronic myeloproliferative disorders in pregnancy. Blood Rev 2008;22:235–45.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [3]

    Harrison C. Pregnancy and its management in the Philadelphia negative myeloproliferative diseases. Br J Haematol 2005;129:293–306.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [4]

    Harrison CN Robinson SE. Myeloproliferative disorders in pregnancy. Hematol Oncol Clin North Am 2011;25(2):261–75.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [5]

    Griesshammer M Sadjadian P Wille K. Contemporary management of patients with BCR-ABL1-negative myeloproliferative neoplasms during pregnancy. Expert Rev Hematol 2018;11:697–706.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [6]

    Hatasaka HH. Recurrent miscarriage: epidemiologic factors definitions and incidence. Clin Obstet Gynecol 1994;37(3):625–34.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [7]

    Andersen N Wohlfahrt J Christens P Olsen J Melbye M. Maternal age and fetal loss: population based register linkage study. BMJ 2000;320:1708–12.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [8]

    Rodger M. Pregnancy and venous thromboembolism: ‘TIPPS’ for risk stratification. Hematology Am Soc Hematol Educ Program 2014;2014(1):387–92.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [9]

    Bates SM Middeldorp S Rodger M James AH Greer I. Guidance for the treatment and prevention of obstetric-associated venous thromboembolism. J Thromb Thrombolysis 2016;41:92–128.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [10]

    Robinson S Bewley S Hunt BJ Radia DH Harrison CN. The management and outcome of 18 pregnancies in women with polycythemia vera. Haematologica. 2005;90:1477–83.

    • PubMed
    • Export Citation
  • [11]

    Griesshammer M Andreoli A Schauer S et al. Outcome of 121 pregnancies in patients with polycythemia vera (PV). Paper presented at: 21st EHA Annual Meeting; 2016 June 9-12; Copenhagen Denmark

  • [12]

    Alimam S Bewley S Chappell LC et al. Pregnancy outcomes in myeloproliferative neoplasms: UK prospective cohort study. Br J Haematol 2016;175:31–6.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [13]

    Lapoirie J Contis A Guy A et al. Management and outcomes of 27 pregnancies in women with myeloproliferative neoplasms. J Matern Fetal Neonatal Med 2018;26:1–8.

  • [14]

    Vannucchi AM Barbui T Cervantes F et al. Philadelphia chromosome-negative chronic myeloproliferative neoplasms: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis treatment and follow-up. Ann Oncol 2015; 26: v85–99.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [15]

    Mesa RA Jamieson C Bhatia R et al. NCCN Guidelines Insights: Myeloproliferative Neoplasms Version 2.2018. J Natl Compr Canc Netw 2017;15:1193–1207.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [16]

    McMullin MFF Mead AJ Ali S et al. A guideline for the management of specific situations in polycythaemia vera and secondary erythrocytosis. A British Society for Haematology Guideline. Br J Haematol 2019;184:161–175.

  • [17]

    Passamonti F Randi ML Rumi E et al. Increased risk of pregnancy complications in patients with essential thrombocythemia carrying the JAK2 (617V>F) mutation. Blood 2007;110:485–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [18]

    Melillo L Tieghi A Candoni A et al. Outcome of 122 pregnancies in essential thrombocythemia patients: a report from the Italian registry. Am J of Hematol 2009;84:636–40.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [19]

    Gangat N Wolanskyj AP Schwager S Tefferi A. Predictors of pregnancy outcome in essential thrombocythemia: a single institution study of 63 pregnancies. Eur J Haematol 2009;82:350–3.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [20]

    Randi ML Bertozzi I Rumi E et al. Pregnancy complications predict thrombotic events in young women with essential thrombocythemia. Am J Hematol 2014;89:306–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [21]

    Rumi E Bertozzi I Cassetti IC et al. Impact of mutational status on pregnancy outcome in patients with essential thrombocytemia. Haematologica 2015;100:e443–5.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [22]

    Skeith L Carrier M Robinson SE Alimam S Rodger MA. Risk of venous thromboembolism in pregnant women with essential thrombocythemia: a systematic review and meta-analysis. Blood 2017;129:934–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [23]

    Askie LM Duley L Henderson-Smart DJ Stewart LA PARIS Collaborative Group. Antiplatelet agents for prevention of preeclampsia: a meta-analysis of individual patient data. Lancet 2007;369:1791–8.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [24]

    Beauverd Y Radia D Cargo C et al. Pegylated interferon alpha-2a for essential thrombocythemia during pregnancy: outcome and safety. A case series. Haematologica 2016;101:e182–4.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • [1]

    Moulard O Mehta J Fryzek J Olivares R Iqbal U Mesa RA. Epidemiology of myelofibrosis essential thrombocythemia and polycythemia vera in the European Union. Eur J Haematol 2014;92:289–97.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [2]

    Griesshammer M Struve S Barbui T. Management of Philadelphia negative chronic myeloproliferative disorders in pregnancy. Blood Rev 2008;22:235–45.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [3]

    Harrison C. Pregnancy and its management in the Philadelphia negative myeloproliferative diseases. Br J Haematol 2005;129:293–306.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [4]

    Harrison CN Robinson SE. Myeloproliferative disorders in pregnancy. Hematol Oncol Clin North Am 2011;25(2):261–75.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [5]

    Griesshammer M Sadjadian P Wille K. Contemporary management of patients with BCR-ABL1-negative myeloproliferative neoplasms during pregnancy. Expert Rev Hematol 2018;11:697–706.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [6]

    Hatasaka HH. Recurrent miscarriage: epidemiologic factors definitions and incidence. Clin Obstet Gynecol 1994;37(3):625–34.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [7]

    Andersen N Wohlfahrt J Christens P Olsen J Melbye M. Maternal age and fetal loss: population based register linkage study. BMJ 2000;320:1708–12.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [8]

    Rodger M. Pregnancy and venous thromboembolism: ‘TIPPS’ for risk stratification. Hematology Am Soc Hematol Educ Program 2014;2014(1):387–92.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [9]

    Bates SM Middeldorp S Rodger M James AH Greer I. Guidance for the treatment and prevention of obstetric-associated venous thromboembolism. J Thromb Thrombolysis 2016;41:92–128.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [10]

    Robinson S Bewley S Hunt BJ Radia DH Harrison CN. The management and outcome of 18 pregnancies in women with polycythemia vera. Haematologica. 2005;90:1477–83.

    • PubMed
    • Export Citation
  • [11]

    Griesshammer M Andreoli A Schauer S et al. Outcome of 121 pregnancies in patients with polycythemia vera (PV). Paper presented at: 21st EHA Annual Meeting; 2016 June 9-12; Copenhagen Denmark

  • [12]

    Alimam S Bewley S Chappell LC et al. Pregnancy outcomes in myeloproliferative neoplasms: UK prospective cohort study. Br J Haematol 2016;175:31–6.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [13]

    Lapoirie J Contis A Guy A et al. Management and outcomes of 27 pregnancies in women with myeloproliferative neoplasms. J Matern Fetal Neonatal Med 2018;26:1–8.

  • [14]

    Vannucchi AM Barbui T Cervantes F et al. Philadelphia chromosome-negative chronic myeloproliferative neoplasms: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis treatment and follow-up. Ann Oncol 2015; 26: v85–99.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [15]

    Mesa RA Jamieson C Bhatia R et al. NCCN Guidelines Insights: Myeloproliferative Neoplasms Version 2.2018. J Natl Compr Canc Netw 2017;15:1193–1207.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [16]

    McMullin MFF Mead AJ Ali S et al. A guideline for the management of specific situations in polycythaemia vera and secondary erythrocytosis. A British Society for Haematology Guideline. Br J Haematol 2019;184:161–175.

  • [17]

    Passamonti F Randi ML Rumi E et al. Increased risk of pregnancy complications in patients with essential thrombocythemia carrying the JAK2 (617V>F) mutation. Blood 2007;110:485–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [18]

    Melillo L Tieghi A Candoni A et al. Outcome of 122 pregnancies in essential thrombocythemia patients: a report from the Italian registry. Am J of Hematol 2009;84:636–40.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [19]

    Gangat N Wolanskyj AP Schwager S Tefferi A. Predictors of pregnancy outcome in essential thrombocythemia: a single institution study of 63 pregnancies. Eur J Haematol 2009;82:350–3.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [20]

    Randi ML Bertozzi I Rumi E et al. Pregnancy complications predict thrombotic events in young women with essential thrombocythemia. Am J Hematol 2014;89:306–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [21]

    Rumi E Bertozzi I Cassetti IC et al. Impact of mutational status on pregnancy outcome in patients with essential thrombocytemia. Haematologica 2015;100:e443–5.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [22]

    Skeith L Carrier M Robinson SE Alimam S Rodger MA. Risk of venous thromboembolism in pregnant women with essential thrombocythemia: a systematic review and meta-analysis. Blood 2017;129:934–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [23]

    Askie LM Duley L Henderson-Smart DJ Stewart LA PARIS Collaborative Group. Antiplatelet agents for prevention of preeclampsia: a meta-analysis of individual patient data. Lancet 2007;369:1791–8.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [24]

    Beauverd Y Radia D Cargo C et al. Pegylated interferon alpha-2a for essential thrombocythemia during pregnancy: outcome and safety. A case series. Haematologica 2016;101:e182–4.

Search
Journal information
Impact Factor


CiteScore 2018: 0.17

SCImago Journal Rank (SJR) 2018: 0.112
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2018: 0.108

Metrics
All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 143 143 101
PDF Downloads 29 29 12