Rzadkie postacie chłoniaków T-komórkowych – aktualne postępowanie

Open access

Streszczenie

Chłoniaki T-komórkowe stanowią ok. 10% chłoniaków nieziarniczych. Obserwuje się zależność terytorialną występowania podtypów chłoniaków T w Europie, Stanach Zjednoczonych i Azji. Najczęstszym na świecie jest obwodowy chłoniak T (PTCL), w USA częściej niż w innych regionach występuje anaplastyczny chłoniak wielkokomórkowy (ALCL), a w Azji chłoniak z komórek NK/T typu nosowego (ENKTCL). W Europie spotykamy częściej chłoniaka angioimmunoblastycznego (AITL). Do bardzo rzadkich o specyficznym przebiegu zalicza się chłoniaka T z enteropatią (EATL), chłoniaka wątrobowośledzionowego (HSTL) czy wreszcie białaczki: z ziarnistych limfocytów, prolimfocytową, agresywną NK, ATLL. Osobną grupą są chłoniaki pierwotnie skórne: ziarniniak grzybiasty (MF) czy choroba Sezary’ego (SS). Zalecenia europejskie i polskie nie były aktualizowane od 2015 roku. Dostępne są zalecenia NCCN z 2019 roku obejmujące zmiany terapii dla chłoniaków CD30+. W zakresie leczenia ENKTCL należy korzystać także z aktualnych zaleceń azjatyckich. Choć schemat CHOP, stanowiący do niedawna terapię standardową, pozostaje jedną z opcji terapeutycznych, nie jest już ani jedyną ani zawsze rekomendowaną opcją pierwszej linii. Postępowanie jest zależne od podtypu chłoniaka, zaawansowania, a także od stanu pacjenta, jego schorzeń współistniejących. Niejasne jest miejsce autotransplantacji i allotransplantacji w leczeniu tych schorzeń, zwłaszcza jeśli rozważamy leczenie niepowodzeń, w tym kolejnych nawrotów.

Wprowadzenie

Chłoniaki T-komórkowe stanowią ok. 10% chłoniaków nieziarniczych, wśród nich wyróżniamy postaci węzłowe, białaczkowe oraz chłoniaki pierwotnie skórne. Częstość występowania poszczególnych podtypów jest zależna geograficznie oraz etnicznie, obserwuje się także związek występowania chłoniaków z endemicznymi zakażeniami wirusowymi HTLV-1 oraz wirusem Epsteina-Barr (EBV) czy HHV6B. Wirus HTLV-1 jest identyfikowany w całej grupie białaczek limfatycznych dorosłych (adult T-cell leukemia/lymphoma ATLL). Zaliczamy do nich poza postacią klasyczną; (i) postać tlącą się (smoldering ATLL), która charakteryzuje się małą liczbą krążących komórek leukemicznych bez zajęcia węzłów chłonnych, (ii) węzłową (lymphoma ATLL), która charakteryzuje się nieobecnością komórek białaczkowych w krwi obwodowej oraz (iii) przewlekłą (chronic ATLL) [1, 2 ]. Wirus EB jest uważany za czynnik indukujący chłoniaki NK (natural killer T-cell lymphoma – NKTL) niezależnie od podtypu. Klonalne formy wirusa występują zarówno w chłoniakach pozawęzłowych (extranodal natural killer T-cell lymphoma – ENKTCL), jak i w białaczce NK o bardzo agresywnym przebiegu. Wirus EB może również wspomagać transformację subpopulacji limfocytów pomocniczych grudkowych (Tfh) w limfadenopatii angioimmunoblastycznej (angioimmunoblastic T-cell lymphoma – AITL). Wirus HHV6B jest wykrywany w połowie przypadków AITL i, mimo iż jego rola w patogenezie jest niejasna, moduluje funkcje cytokin i błonowych receptorów [1, 2, 3]. To, co uznamy za rzadkie postaci chłoniaków T-komórkowych zależy od regionu czy kontynentu [1, 2]. W Europie najczęściej występują chłoniaki węzłowe T-komórkowe (peripheral T-cell lymphoma – PTCL), stanowiąc 80% wszystkich chłoniaków T. Wśród nich dominują chłoniaki z obwodowych komórek T, bliżej nieokreślone (peripheral T-cell lymphoma, not otherwise specified – PTCL-NOS) – 34%, AITL – 28%, natomiast chłoniaki anaplastyczne wielkokomórkowe (anaplastic large cell lymphoma ALCL) zarówno ALK dodatnie (6%), jak i ALK ujemne (9%) są rzadko rozpoznawane. Podobnie rzadko rozpoznajemy chłoniaka T-komórkowego związanego z enteropatią (enteropathy associated T-cell lymphoma – EATL) – 9,1% czy guzy typu nosowego (extranodal NK/T-cell lymphoma – ENKTCL) – 2%. Do ultra rzadkich postaci zaliczamy chłoniaka wątrobowośledzionowego (hepatosplenic T-cell lymphoma – HSTCL) oraz od niedawna rozpoznawane MEITL (monomorphic epitheliotropic T-cell lymphoma) oraz chłoniaka zależnego od Tfh (Tfh related lymphoma) czy wreszcie chłoniaka BIA-ALCL (breast implant associated ALCL) [1, 2]. Kolejno przedstawiono graficznie podział i główne podtypy chłoniaków T-komórkowych (Tab. I) oraz częstość występowania poszczególnych jednostek w obrębie Europy (Tab. II) Diagnostyka zawsze zawiera 2 elementy, zaawansowanie choroby oraz ocenę histopatologiczną i molekularną. Ocena stopnia zaawansowania zawiera te same elementy, co diagnostyka pozostałych chłoniaków, ze szczególnym zwróceniem uwagi na skrining dla zakażeń wirusowych oraz z rozszerzonymi wskazaniami do badania płynu mózgowordzeniowego i rezonansu mózgu. Diagnostyka patomorfologiczna i cytometryczna jest kluczowym elementem wyjściowej oceny, determinuje rokowanie oraz wybór terapii. W tej grupie niezbędnym elementem przed rozpoczęciem leczenia jest korelacja obrazu klinicznego, morfologii zmian, immunohistochemii, cytometrii przepływowej oraz badań cytogenetycznych i biologii molekularnej. W tabeli III przedstawiono podstawowe wymagania dla diagnostyki patomorfologicznej, a w tabeli IV biologiczne czynniki rokownicze wg aktualnego stanu wiedzy [4, 5]. Uwzględniając występowanie dużej liczby ognisk pozawęzłowych w chłoniakach T-komórkowych, rekomenduje się wykorzystanie badania PET TK przed rozpoczęciem leczenia w celu precyzyjnego ustalenia stopnia zaawansowania [3, 4]. Aktualnie istnieje kilka indeksów prognostycznych IPI, PIT, PIT zmodyfikowany oraz T cell score (Tab. V) Trzyletnie przeżycia w grupie 0 wynoszą 62-76%, w rokowaniu pośrednim ok. 40%, a przy niekorzystnym rokowaniu 11-18% [2, 6]. Pomimo tego, że postępowanie lecznicze nie zapewnia wyników, jakie uzyskujemy zwłaszcza w niektórych typach chłoniaków B-komórkowych, ulega w ostatnich latach zmianom powodującym powolną poprawę efektów leczenia. Omówione zostanie aktualne postępowanie w nosowym typie chłoniaków NK, agresywnej białaczce NK, BIA-ALCL oraz chłoniakach CD30+, a także w postaciach obejmujących głównie jamę brzuszną: EATL/ MEITL, HSTCL.

Postępowanie w chłoniakach rzadkich

Chłoniaki NK typu nosowego to choroba o bardzo charakterystycznym obrazie klinicznym, mogącym jednak sugerować raka lub czerniaka obszaru głowy i szyi. Aktualne postępowanie zawiera 2 zasadnicze różnice w stosunku do wcześniejszej praktyki. Nie stosujemy w tym schorzeniu antracyklin, a przede wszystkim asparaginazę lub pochodne platyny, 2. zmiana polega na jednoczasowej

Tabela I

Główne typy chłoniaków T-komórkowych wg klasyfikacji WHO

Table I. Main types of T-cell lymphoma according to WHO classification

WęzłowePozawęzłoweBiałaczkowePierwotnie skórne
PTCL-NOSEATLATLL-HTLV-1MF/SS
ALCL ALK +/ALK-/BIA-ALCLMEITL (EATL typ 2)agresywna białaczka z komórek NKALCL
AITLENKTCLPLLLyP
HSTCLLGLLCD8+
Chłoniak z komórek T tkanki podskórnej, typu zapalenia tkanki podskórnej
PTCL-NOS – chłoniaki z obwodowych komórek T, bliżej nieokreślone, ALCL – anaplastyczny chłoniak wielkokomórkowy ALK dodatni, ALK ujemny lub zależny od implantu piersiowego, AITL – angioimmunoblastyczna limfadenopatia, EATL – pleomorficzny związany z enteropatia chłoniak T, MEITL – monomorficzny epiteliotropowy chłoniak jelita ( dawniej jako EATL typu 2), HSTCL – wątrobowośledzionowy chłoniak T, ATLL-HTLV-1 – białaczka dorosłych związana z wirusem HTLV-1,PLL – białaczka prolimfocytowa, LGLL – białaczk dużych ziarnistych limfocytów, MF – ziarniniak grzybiasty, SS – zespół Sezay’rego, ALCL – anaplastyczny wielkokomórkowy chłoniak skóry, LyP – lymphomatoid papullosis, CD8+ – pierwotny choniak skóry
Tabela II

Częstość występowania głównych podtypów PTCL węzłowych w Europie

Table II. Incidence main T cell nodal subtypes in Europe

PodtypCzęstotliwość (%)
PTCL-NOS25,9
AITL18,5
ALCL ALK+6,6
ALCL ALK-5,5
ENKTCL10,4
Chłoniak z komórek T związany z enteropatią4,7
HSTCL1,4
Vose et al 2018
Tabela III

Aktualne standardy diagnostyki patomorfologicznej

Table III. Current standards of pathomorphological diagnosis

Podstawowa diagnostykaBadania szczegółowe
Blok parafinowy:EBER ISH-NK i AITL
CD20, CD3, CD4, CD8CD16, CD56, CD57-NK
Ki67cytotoksyczna proteina-NK i PTCL-NOS
CD2, CD5, CD7, CD43Beta F1 TCR gamma delta
Cd10,BCL-6, PD1, CXCL13-AITL
Cytometria przepływowa:CD30, Cd15, ALK1, EMA-ALCL
CD2, CD3, CD4, CD5, CD7, CD8, CD10, CD16, CD25, CD26, CD14, CD45, CD52, CD56, CD57, CD94
TCR beta i gammaCD103-EATCL
CD1aCD43, TdT-T limfoblastyczna
Badanie genetyczne klonalności TCRTCL-1, FoxP3, Cd25-ATLL, prolimfocytarna TLL
Na podstawie MD Anderson Cancer Center Practice Algorithms
Tabela IV

Biologiczne czynniki prognostyczne [5]

Table IV. Biological prognostic factors [5]

NiekorzystneKorzystneZnaczenie niejednoznaczne
p53NK-kBCXCR3
Ki67CCR3
BCL-2,BCL-XLAKL-1
CD26TCR BF1
EBV+
MDR
CCND2
PRDM1
TCR delta1
Tabela V

Obecnie stosowane indeksy prognostyczne dla chłoniaków T-komórkowych

Table V. Currently used prognostic indexes for T-cell lymphoma

System prognostycznyCzynniki ryzyka – punkt za każdy czynnik
Międzynarodowy IPIWiek > 60 lat, III/IV, LDH wysokie, PS > 2, > 1 ognisko pozawęzłowe
Prognostyczny PIT (PTCL-NOS)Wiek > 60 lat, podwyższone LDH, PS > 2, zajęcie szpiku
Zmodyfikowany PIT (mPIT)Wiek > 60, podwyższone LDH, PS > 2, Ki67 > 80%
T cell scorePoziom albumin, PS > 2, zaawansowanie, liczba neutrofili

chemioradioterapii, gdy proces jest zaawansowany loko regionalnie [7, 8, 9]. Tak prowadzone postępowanie pozwala na uzyskanie 60-80% odpowiedzi na leczenie oraz 80 % 2-letniego czasu do progresji. Tabela VI przedstawia schematy leczenia SMILE oraz DeVIC, ponadto są stosowane: GELOX z gemcytabiną i oksaliplantyną, AspMetDex oparty o asparaginę i metotreksat. Jest wymagana wysoka dawka radioterapii > 50 Gy/g. W przypadku guzów powyżej 7,5 cm należy zastosować chemioterapię indukcyjną 1-2 cykle, aby zastosowane pole napromieniane było jak najmniejsze, celem ograniczenia toksyczności leczenia. Radioterapia obejmuje zarówno guz, jak i okoliczne węzły chłonne. Możliwość ominięcia radioterapii w przypadku uzyskania całkowitej remisji po chemioterapii (badanie PET TK) nie jest polecane z uwagi na brak danych o ryzyku wznowy w tej grupie chorych [7, 8, 9]. Techniki kojarzenia chemio- i radioterapii są rekomendowane we wszystkich ograniczonych postaciach PTCL-NOS i ALCL ALK ujemnych. Należy wyraźnie podkreślić, że obecnie ze względu na brak korzyści klinicznej nie zaleca się stosowania antracyklin w leczeniu tego typu chłoniaka. Jest to postępowanie suboptymalne. Z uwagi na wygodę stosowania oraz tolerancję leczenia forma pegylowanej asparaginazy jest obecnie preferowana, zwłaszcza w krajach, gdzie ten typ chłoniaka występuje częściej (Korea, Japonia, Chiny) [7, 8, 9]. W chorobie rozsianej stosujemy leczenie systemowe, zarówno w przypadku nawrotu po leczeniu choroby ograniczonej, jak i pierwotnie uogólnionej. Rekomenduje się połączenie metotreksatu z asparaginazą, schemat SMILE w leczeniu chorych w gorszym stanie ogólnym nie jest zalecany z uwagi na 7-10% śmiertelność zależną od leczenia. W chorobie zaawansowanej uzyskujemy odpowiedź u połowy chorych, w tej grupie należy rozważyć zastosowanie konsolidującego przeszczepienia komórek macierzystych [7, 8, 9]. Szczególne nadzieje budzą w tej grupie rozrostów badania nad inhibitorami punktu kontrolnego oraz anty-PD1. W badaniu fazy IB z wykorzystaniem pembrolizumabu podawanego w dawce 100 mg co 14 dni uzyskano 2 całkowite remisje oraz 2 częściowe przy całkowitej eradykacji wirusa EB [10]. W leczeniu białaczek NK stosuje się przede wszystkim wysokie dawki asparaginazy z następową allogeniczną transplantacją szpiku, ale odsetek chorych, u których uzyskuje się długotrwałe przeżycie jest bardzo niski. Natomiast długotrwały czas do progresji i czas przeżycia możemy uzyskać w grupie chłoniaków wielkokomórkowych, zwłaszcza ALK dodatnich. Już dołączenie etopozydu do klasycznego schematu CHOP (CHOEP), szczególnie w grupie młodych dorosłych wiąże się z ewidentnym klinicznym benefitem [11]. Strategie autologicznej konsolidacji są przewidziane dla choroby opornej i nawrotowej. Prowadzenie pacjentów powyżej 60. roku życia z niekorzystnymi czynnikami rokowniczymi (wysokie LDH czy obecne ogniska pozawęzłowe) wymaga zbalansowania potrzeby agresywnej terapii i bezpieczeństwa pacjenta. Chłoniaki ALK ujemne są wskazaniem do zastosowania schematu CHOEP (CHOEP vs CHOP EFS 75,4% vs 51%; p = 0,003) i konsolidacji autologicznej w 1. remisji w grupie chorych w dobrym stanie ogólnym i bez przeciwwskazań [11]. Nowym standardem w leczeniu chłoniaków ALCL CD30+ jest stosowanie brentuksymabu vedotin. Brentuksymab vedotin – przeciwciało CD30 specyficzne, skoniugowane z toksyną (monomethyl auristatin E) w połączeniu ze schematem CHP w badaniu III fazy ECHELON-2 potwierdziło wydłużenie czasu do progresji w porównaniu ze schematem CHOP (3-letni PFS 57% vs 44%) oraz spadek o 34% całkowitej śmiertelności w porównaniu z komparatorem [12]. W przeprowadzonych dotychczas badaniach nie wykazano korelacji pomiędzy poziomem ekspresji CD30 a jakością odpowiedzi na brentuksymab vedotin. Schemat CHP w połączniu z brentuksymabem A staje się standardem leczenia chłoniaków T CD30+, nie tylko ALCL, ale także PTCL-NOS. [12]. W listopadzie 2018 roku aprobatę uzyskał FDA dla leczenia 1. linii chłoniaków ALCL i PTCL-NOS z ekspresją CD30+. Decyzja EMA jest oczekiwana. Coraz więcej mówi się o chłoniaku ALCL piersi związanym z implantami silikonowymi, zwłaszcza wysoko teksturowanymi. Może mieć on postać wysiękową lub formę masy guzowatej. Zajecie obustronne zdarza się w ok. 5% przypadków. Usunięcie implantu z chorej piersi jest pierwszym i podstawowym działaniem leczniczym, a dalsze postepowanie zależy od wyniku badania PET TK i ustalenia zasięgu choroby. W postaci wysiękowej niekiedy samo usunięcie protezy powoduje cofnięcie objawów. Obecnie nie zaleca się stosowania implantów wysokoteksturowych, a nawet sugeruje się kobietom zdrowym wymianę implantów. Postaci loko regionalne są leczone z wykorzystaniem radioterapii, zwłaszcza gdy obserwujemy wyłączne zajecie regionalnych węzłów chłonnych i piersi. W przypadku schorzeń uogólnionych stosujemy postępowanie jak w chłoniakach węzłowych ALCL ALK ujemnych [13]. Zaleca się też zgłaszanie każdego nowego zachorowania z uwagi na potrzebę poszerzenia bazy danych o tym nowo poznanym schorzeniu. Agresywne chłoniaki jelitowe są kolejną grupą schorzeń, w której odstępuje się od wyłącznego stosowania schematu CHOP. U chorych, których stan biologiczny umożliwia stosowanie agresywnej chemioterapii, rekomenduje się złożony wielolekowy cykl leczenia, gdzie kondycjonowanie schematem BEAM stanowi całość w leczeniu I linii. CHOP jest podawany w 1. dniu leczenia, w 21. dniu rozpoczynamy schemat IVE, a w 42. metotreksat (MTX) w dawce pośredniej 1500 mg/m2, IVE i MTX podajemy jeszcze 2-krotnie w dniach 49., 70.,77. oraz 98. i rozpoczynamy konsolidację. Układ leczenia przedstawia tabela VII Nie wszystkie chłoniaki z tej grupy przebiegają w równym stopniu agresywnie, zwłaszcza MEITL może mieć przebieg powolny [14]. Podobny schemat postępowania może być zastosowany w HSTCL, bo i tu staramy się nie stosować schematu CHOP, preferujemy te z wykorzystaniem etopozydu, a w grupie odpowiadających na leczenie stosujemy jak najszybciej po uzyskaniu pierwszej odpowiedzi na leczenie transplantacje allogeniczną [2, 3, 5]. W pozostałej grupie chorych czas przeżycia rzadko przekracza 12 miesięcy. Białaczka T-komórkowa dorosłych również charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem, złą odpowiedzią na konwencjonalną chemioterapię oraz bardzo często złym wyjściowym stanem ogólnym chorych. Zastosowanie w początkowej fazie leczenia schematu CHOP-14 daje 70% odpowiedzi, ale nie chroni chorych przed szybkim nawrotem, przeszczepy autologiczne nie przynoszą chorym korzyści. Poprawę wyników leczenia można uzyskać poprzez jak najwcześniejsze zastosowanie leków przeciwretrowirusowych, jak zidovudine czy interferon alfa. Leczenie antywirusowe przynosi najlepszy efekt w ostrej postaci białaczkowej [15]. Obecnie trwają badania nad potwierdzeniem wartości mogamulizumabu, monoklonalnego przeciwciała anty-CD194 i przeciwko CCR4 (jeden z receptorów chemokin). W badaniach na populacji japońskiej wykazano odpowiedź 50% i 13,7 miesiąca czasu przeżycia w niepowodzeniu po 1. linii leczenia. W podobnym badaniu przeprowadzonym w USA wykazano przewagę mogamulizumabu nad wyborem lekarza 28% vs 8% [16]. Podobnie badania nad efektywnością lenalidomidu są w toku. Z uwagi na bardzo rzadkie występowanie ATLL rekomenduje się, aby wszyscy chorzy od początku byli objęci badaniami klinicznymi [16].

W leczeniu nawrotów choroby pojawia się coraz więcej nowych leków, co znajduje odzwierciedlenie w aktualnych zaleceniach NCCN, zaprezentowanych w skróconej wersji w tabeli VIII Wśród nowych leków warto poświęcić chwilę na inhibitory deacetylazy histonowej, z których 2 mają rejestrację FDA do leczenia zarówno chłoniaków skóry T-komórkowych, jak i do leczenia postaci węzłowych. Romidepsyna uzyskała rejestrację w 2011 roku, a belinostat w 2014 roku. Efektywność romidepsyny w monoterapii wynosi ok. 30% odpowiedzi (RR) dla AILT, a 29% w PTCL-NOS. Belinostat wykazuje 49% RR w AILT. Dla porównania RR po zastosowaniu brentuksymabu vedotin w ALCL to 85%, w AILT 50% [17, 18, 19]. Do głównych objawów ubocznych należy zaliczyć nudności, osłabienie i wymioty. Objawy ciężkie niepożądane występują jedynie u ok. 3% pacjentów. W 1., rejestracyjnym dla romidepsyny badaniu przebadano 130 pacjentów z chłoniakami węzłowymi opornymi na wcześniejsze leczenie, uzyskując średnio 28% RR, ale podkreśla się, że 30% z grupy badanej było opornych na wszelkie inne wcześniejsze linie leczenia [18]. Do nowych badanych leków należy zaliczyć także PI3K inhibitory, leki obecnie także szeroko badane w guzach litych. Duvelisib w badaniach I fazy w grupie chłoniaków T pierwotnie węzłowych i pierwotnie skórnych wykazał 50% RR, 2. lekiem z tej grupy jest copanlisib, posiadający już rejestrację FDA do leczenia nawrotowych chłoniaków grudkowych. Kombinacje nowych cząstek, np. lenalidomidu i romidepsyny, w badaniu II fazy potwierdzają swoją efektywność, RR u chorych z PTCL wynosi 67% [16, 20, 21].

Tabela VI

Schematy chemioterapii stosowane w leczeniu chłoniaków NK

Table VI. Regimens for NK-cell lymphomas

SchematLekiDawkaDzień cyklu
SMILEMetotreksat2000 mg/m21
Ifosfamid1500 mg/m21
Deksametazon40 mg2-4
Etopozyd100 mg/m22-4
L-asparaginaza6000 U/m28, 10, 12, 14, 16, 18, 20
DeVICKarboplatyna200 mg/m21
Etopozyd67 mg/m21-3
Ifosfamid1000 mg/m21-3
Deksametazon40 mg1-3
Tabela VII

Leczenie konsolidujące EATL i MEITL

Table VII. EATL/MEITL consolidation

Dzień 1.Dzień 21.Dzień 42.Dzień 49.Dzień 70.Dzień 77.Dzień 98.
CHOPIVE: Ifosfamid 3,0 mg/m2 1-3 Epirubicyna 50 mg/m2 1x Etopozyd 200 mg/m2 1-3ID-MTX 1500 mg/m2IVEID-MTXIVEID-MTX
Tabela VIII

Leczenie nawrotowych i opornych chłoniaków T-komórkowych, postaci węzłowych wg NCCN

Table VIII. Proposed by NCCN regimens for relapsed and reccurent nodal T-cell lymphoma

Monoterapia – I wybórMonoterapia – pozostałePolichemioterapia
PTCL-NOS, EATL, Tfh zależne LMBelinostat*AlemtuzumabDHAP
Brentuksymab vedotinBendamustynaESHAP
Pralatreksat *GemcytabinaGDP
Romidepsyna *LenalidomidGemOx ICE GVD
ICE
GVD
AITLBelinostatAlemtuzumabDHAP
Brentuksymab vedotinBendamustynaESHAP
RomidepsynaGemcytabinaGDP
LenalidomidGemOx
PralatreksatICE
ALCLBelinostatDHAP
BendamustynaESHAP
BortezomibGDP
Brentuksymab vedotinGemOx
GemcytabinaICE
PralatreksatGVD
Romidepsyna
*leki mające jedynie rejestrację FDA, niedopuszczone przez EMA

Podsumowanie

Chłoniaki T-komórkowe to schorzenia rzadkie o zróżnicowanym geograficznie występowaniu podtypów. Zakażenie wirusem HTLV-1, EBV jest związane z powstawaniem tych chłoniaków. Wymagana jest precyzyjna diagnostyka z immunofenotypowaniem, aby precyzyjnie określić podtyp chłoniaka. PET TK stanowi główne narzędzie diagnostyczne zaawansowania choroby. Schemat CHOP-21 nie jest obecnie rekomendowany jako standardowa pierwsza linia leczenia. Leczenie uwzględniające podtyp choroby jest wymagane. Choroba zlokalizowana powinna być leczona skojarzeniem chemioradioterapii. Portfolio leków rekomendowanych zawiera platyny, gemcytabinę, asparaginazę, bendamustynę, metotreksat. Nowe leki to przeciwciała skoniugowane jak brentuksymab vedotin czy mogalizumab, inhibitory HDAC, lenalidomid, inhibitory PI3K oraz anty PD1.

Wkład autorów/ Authors’ contributionsECH – opracowanie teksu i przygotowanie piśmiennictwa
Conflict of interestKonflikt interesu/ Conflict of interestNie występuje.
Finansowanie/ Financial supportNie występuje.
Etyka/ EthicsTreści przedstawione w artykule są zgodne z zasadami Deklaracji Helsińskiej, dyrektywami EU oraz ujednoliconymi wymaganiami dla czasopism biomedycznych.

Piśmiennictwo/References

  • [1]

    Wang SS Vose JM. Epidemiology and prognosis of T cell lymphoma. Contemporary Hematology Springer 2013:25–39

  • [2]

    Vose J Armitage J Weisenburger D. International T-Cell Lymphoma Project. International peripheral T-cell and natural killer/T-cell lymphoma study: pathology findings and clinical outcomes. J Clin Oncol. 2008;26(25):4124–30.

  • [3]

    D’Amore F Galuard P Trupmer L et al. Peripheral T cell lymphomas: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis treatment and follow-up. Ann Oncol 2015;26 Suppl 5:v 108–15.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [4]

    MD Anderson Cancer Center. Peripheral T-cell Lymphomas (PTCL) practice algorithm. 2017.

  • [5]

    Foss FM Zinzani PL Vose JM et al. Peripheral T-cell lymphoma. Blood 2011;117:6756–67.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [6]

    Gallamini A Stelitano C Calvi R et. al. Peripheral T-cell lymphoma unspecified (PTCL-U): a new prognostic model from a retrospective multicentric clinical study. Blood 2004;103(7):2474–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [7]

    Yamaguchi M Tobinai K Oguchi M et al. Phase I/II study of concurrent chemoradiotherapy for localized nasal natural killer/T-cell lymphoma: Japan Clinical Oncology Group Study JCOG0211. J Clin Oncol 2009;27(33):5594–600.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [8]

    Kwong YL Kim WS Lim ST et al. SMILE for natural killer/T-cell lymphoma: analysis of safety and efficacy from the Asia Lymphoma Study Group. Blood 2012;120(15):2973–80.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [9]

    Jaccard A Gachard N Marin B et al GELA and GOELAMS Intergroup. Efficacy of L-asparaginase with methotrexate and dexamethasone (AspaMetDex regimen) in patients with refractory or relapsing extranodal NK/T-cell lymphoma a phase 2 study. Blood 2011;117(6):1834–9.

  • [10]

    Lesokhin AM Ansell SM Armand P et al. Nivolumab in Patients With Relapsed or Refractory Hematologic Malignancy: Preliminary Results of a Phase Ib Study. J Clin Oncol 2016;34(23):2698–704.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [11]

    Schmitz N trumper L Ziepert M et al. Treatment and prognosis of mature T-cell and NK-cell lymphoma: an analysis of patients with T-cell lymphoma treated in studies of the German High-Grade Non-Hodgkin Lymphoma Study Group. Blood 2010;116:3418–25.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [12]

    Horwitz S O’Connor OA Pro B et al. Brentuximab vedotin with chemotherapy for CD30-positive peripheral T-cell lymphoma (ECHELON-2): a global double-blind randomised phase 3 trial. Lancet 2019;393;229–40.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [13]

    Mehta-Shah N Clemens MW Horwitz SM. How I treat breast implant-associated anaplastic large cell lymphoma. Blood 2018;132(18): 1889–1898.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [14]

    Sieniawski M Angamuthu N Boyd K et al. Evaluation of enteropathy-associated T-cell lymphoma comparing standard therapies with a novel regimen including autologous stem cell transplantation. Blood 2010;115(18):3664–70.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [15]

    Hodson A Crichton S Montoto S et al. Use of zidovudine and interferon alfa with chemotherapy improves survival in both acute and lymphoma subtypes of adult T-cell leukemia/lymphoma. J Clin Oncol 2011;29(35):4696–701.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [16]

    Phillips AA Fields PA Hermine O et al 0761-009 Study Group. Mogamulizumab versus investigator’s choice of chemotherapy regimen in relapsed/refractory adult T-cell leukemia/lymphoma. Haematologica 2019;104(5):993–1003.

  • [17]

    O’Connor OA Horwitz S Masszi T et al. Belinostat in Patients With Relapsed or Refractory Peripheral T-Cell Lymphoma: Results of the Pivotal Phase II BELIEF (CLN-19) Study. J Clin Oncol. 2015;33(23):2492– 9.

    • PubMed
    • Export Citation
  • [18]

    Piekarz RL Frye R Prince HM et al. Phase 2 trial of romidepsin in patients with peripheral T-cell lymphoma. Blood 2011;117(22):5827– 34.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [19]

    Foss F Pro B Miles Prince H et al. Responses to romidepsin by line of therapy in patients with relapsed or refractory peripheral T-cell lymphoma. Cancer Med 2017;6(1):36–44.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [20]

    Horwitz SM Koch R Porcu P et al. Activity of the PI3K-δγ inhibitor duvelisib in a phase 1 trial and preclinical models of T-cell lymphoma. Blood 2018;131(8):888–898.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [21]

    Broccoli A Argnani L Zinzani PL. Peripheral T-cell lymphomas: Focusing on novel agents in relapsed and refractory disease. Cancer Treat Rev 2017;60:120–129.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • [1]

    Wang SS Vose JM. Epidemiology and prognosis of T cell lymphoma. Contemporary Hematology Springer 2013:25–39

  • [2]

    Vose J Armitage J Weisenburger D. International T-Cell Lymphoma Project. International peripheral T-cell and natural killer/T-cell lymphoma study: pathology findings and clinical outcomes. J Clin Oncol. 2008;26(25):4124–30.

  • [3]

    D’Amore F Galuard P Trupmer L et al. Peripheral T cell lymphomas: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis treatment and follow-up. Ann Oncol 2015;26 Suppl 5:v 108–15.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [4]

    MD Anderson Cancer Center. Peripheral T-cell Lymphomas (PTCL) practice algorithm. 2017.

  • [5]

    Foss FM Zinzani PL Vose JM et al. Peripheral T-cell lymphoma. Blood 2011;117:6756–67.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [6]

    Gallamini A Stelitano C Calvi R et. al. Peripheral T-cell lymphoma unspecified (PTCL-U): a new prognostic model from a retrospective multicentric clinical study. Blood 2004;103(7):2474–9.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [7]

    Yamaguchi M Tobinai K Oguchi M et al. Phase I/II study of concurrent chemoradiotherapy for localized nasal natural killer/T-cell lymphoma: Japan Clinical Oncology Group Study JCOG0211. J Clin Oncol 2009;27(33):5594–600.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [8]

    Kwong YL Kim WS Lim ST et al. SMILE for natural killer/T-cell lymphoma: analysis of safety and efficacy from the Asia Lymphoma Study Group. Blood 2012;120(15):2973–80.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [9]

    Jaccard A Gachard N Marin B et al GELA and GOELAMS Intergroup. Efficacy of L-asparaginase with methotrexate and dexamethasone (AspaMetDex regimen) in patients with refractory or relapsing extranodal NK/T-cell lymphoma a phase 2 study. Blood 2011;117(6):1834–9.

  • [10]

    Lesokhin AM Ansell SM Armand P et al. Nivolumab in Patients With Relapsed or Refractory Hematologic Malignancy: Preliminary Results of a Phase Ib Study. J Clin Oncol 2016;34(23):2698–704.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [11]

    Schmitz N trumper L Ziepert M et al. Treatment and prognosis of mature T-cell and NK-cell lymphoma: an analysis of patients with T-cell lymphoma treated in studies of the German High-Grade Non-Hodgkin Lymphoma Study Group. Blood 2010;116:3418–25.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [12]

    Horwitz S O’Connor OA Pro B et al. Brentuximab vedotin with chemotherapy for CD30-positive peripheral T-cell lymphoma (ECHELON-2): a global double-blind randomised phase 3 trial. Lancet 2019;393;229–40.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [13]

    Mehta-Shah N Clemens MW Horwitz SM. How I treat breast implant-associated anaplastic large cell lymphoma. Blood 2018;132(18): 1889–1898.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [14]

    Sieniawski M Angamuthu N Boyd K et al. Evaluation of enteropathy-associated T-cell lymphoma comparing standard therapies with a novel regimen including autologous stem cell transplantation. Blood 2010;115(18):3664–70.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [15]

    Hodson A Crichton S Montoto S et al. Use of zidovudine and interferon alfa with chemotherapy improves survival in both acute and lymphoma subtypes of adult T-cell leukemia/lymphoma. J Clin Oncol 2011;29(35):4696–701.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [16]

    Phillips AA Fields PA Hermine O et al 0761-009 Study Group. Mogamulizumab versus investigator’s choice of chemotherapy regimen in relapsed/refractory adult T-cell leukemia/lymphoma. Haematologica 2019;104(5):993–1003.

  • [17]

    O’Connor OA Horwitz S Masszi T et al. Belinostat in Patients With Relapsed or Refractory Peripheral T-Cell Lymphoma: Results of the Pivotal Phase II BELIEF (CLN-19) Study. J Clin Oncol. 2015;33(23):2492– 9.

    • PubMed
    • Export Citation
  • [18]

    Piekarz RL Frye R Prince HM et al. Phase 2 trial of romidepsin in patients with peripheral T-cell lymphoma. Blood 2011;117(22):5827– 34.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [19]

    Foss F Pro B Miles Prince H et al. Responses to romidepsin by line of therapy in patients with relapsed or refractory peripheral T-cell lymphoma. Cancer Med 2017;6(1):36–44.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
  • [20]

    Horwitz SM Koch R Porcu P et al. Activity of the PI3K-δγ inhibitor duvelisib in a phase 1 trial and preclinical models of T-cell lymphoma. Blood 2018;131(8):888–898.

    • Crossref
    • Export Citation
  • [21]

    Broccoli A Argnani L Zinzani PL. Peripheral T-cell lymphomas: Focusing on novel agents in relapsed and refractory disease. Cancer Treat Rev 2017;60:120–129.

    • Crossref
    • PubMed
    • Export Citation
Search
Journal information
Impact Factor


CiteScore 2018: 0.17

SCImago Journal Rank (SJR) 2018: 0.112
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2018: 0.108

Metrics
All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 144 144 60
PDF Downloads 30 30 12