Vegetation changes and human activity around Lake Łańskie (Olsztyn Lake District, NE Poland) from the mid Holocene, based on palynological study

Open access

ABSTRACT

Bottom sediments of Lake Łańskie in NE Poland (Olsztyn Lake District) were studied by pollen analysis, and vegetation changes from ca 4800 BC to modern times were reconstructed based on the results. Due to rapid sedimentation the changes in plant cover are recorded with high resolution. The variation of pollen spectra composition reflects changing shares of deciduous trees and the continuous dominance of pine forest. Nowadays the surroundings of Lake Łańskie are also heavily forested but as early as 1100 AD the deciduous trees began to be eliminated. On the basis of pollen data, five phases of increased human activity were distinguished. Based on the available archaeological chronology of local settlements, the first stage is connected with para-Neolithic groups of Ząbie-Szestno type and the Lusatian culture. They are followed by the West Baltic Barrow culture, Wielbark culture and Early Medieval Prussian tribes. The pollen record shows low intensity of exploitation of the terrain around Lake Łańskie, probably attributable to the brevity of episodes of human occupation in the near vicinity of the lake. The last phase, covering part of the Middle Ages (since ca 1000 AD) and modern times, is reflected in the most distinct vegetation changes on the pollen diagram, caused by increased intensity of settlement. In spite of the distinct diminution of forest cover around the lake the scale of deforestation was much lower than at other sites in NE Poland.

The main aims of this paper were to describe the changes in the palaeoenvironment which took place around Lake Łańskie (Olsztyn Lake District) and to find those changes in the plant cover which were the effect of human activity, and to confirm whether the changes of palaeoenvironment around Lake Łańskie were noted at the same time in adjacent areas.

ACHREMCZYK S. 2010. Historia Warmii i Mazur. Tom 1: Pradzieje - 1772: 5-671. Towarzystwo Naukowe i Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie.

BEDNAREK R. & PRUSINKIEWICZ Z. 1999. Geografia gleb. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

BEHRE K-E. 1981. The interpretation of anthropogenic indicators in pollen diagrams. Pollen et Spores, 23: 225-245.

BERGLUND B.E. & RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1986. Pollen analysis and pollen diagrams: 455-484. In Berglund B.E. (ed.), Handbook of Holocene Palaeoecology and Palaeohydrology. J. Wiley & Sons Ltd., Chichester, New York.

BEUG H.-J. 2004. Leitfaden der Pollenbestimmung für Mitteleuropa und Angrenzende Gebiete. Verlag Dr. Friedrich Pfeil, München.

BIAŁKOWSKI W. 1990. Łańskie imperium. Ośrodek partyjny za zamkniętymi drzwiami. Wydawnictwa „Alfa”, Warszawa.

BÜNTGEN U., TEGEL W., NICOLUSSI K., McCORMICK, FRANK D., TROUET V., KAPLAN J.O., HERZIG F., HEUSSNER K-U., WANNER H., LUTERBACHER J. & ESPER J. 2011. 2500 Years of European Climate Variability and Human Susceptibility. Science, 331: 578-582.

CIEŚLIŃSKI A. 2009. Kultura wielbarska nad Łyną, Pasłęką i górną Drwęcą. Pruthenia, 4: 87-115.

CHARMAN D.J., BLUNDELL A., CHIVERRELL R.C., HENDON D. & LANGDON P.G. 2006. Compilation of non-annually resolved Holocene proxy climate records: stacked Holocene peatland palaeo-water table reconstructions from northern Britain. Quat. Sci. Rev., 25: 336-350.

CHOIŃSKI A. 1991. Katalog jezior Polski. Część druga. Pojezierze Mazurskie, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

DĄBROWSKI J. (ed). 1981a. Woryty - studium archeologiczno- przyrodnicze zespołu osadniczego kultury Lużyckiej (summary: Woryty - an archaeological and naturalistic study of the settlement complex of Lusatian Culture). Pol. Bad. Aecheol. 20. Ossolineum, Wrocław.

DĄBROWSKI J. 1981b. Próba charakterystyki zespołu osadniczego kultury łużyckiej w Worytach: 229-238. In: Dąbrowski J. (ed.), Woryty. Studium archeologiczno-przyrodnicze zespołu osadniczego kultury łużyckiej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii, Wrocław.

DĄBROWSKI J. 1997. Epoka brązu w północnowschodniej Polsce, Białystok.

DĄBROWSKI J. & MOGIELNICKA-URBAN M. 1976. Wyniki prac wykopaliskowych na stanowiskach zespołu osadniczego kultury Łużyckiej we wsi Woryty, woj. Olsztyn (summary: Results of the excavations of the sites of the Lusatian settlement complex at Woryty, Province of Olsztyn). Spraw. Archeol., 22: 145-167.

DROZDOWSKI E. 1974. Geneza Basenu Grudziądzkiego w świetle osadów i form glacjalnych. (summary: Genesis of the Grudziądz Basin in the light of its deposits and glacial forms). Pr. Geogr., 104: 1-136

DROZDOWSKI E. & BERGLUND E.B. 1976. Development of the Lower Vistula River Valley, North Poland. Boreas, 5(2): 95-107.

EDDY J.A. 1976. The Maunder minimum. Science, 18: 1189-1202.

ELLENBERG H. 1996. Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen. UTB für Wissenschaft. Ulmer, Stuttgart.

FAEGRI K. & IVERSEN J. 1989. Textbook of Pollen Analysis. 4th edition. John Wiley & Sons, Chicester.

FALIŃSKI J.B. 1997. Pioneer woody species and their role in the regeneration and secondary succession: 33-54. In: Fałtynowicz W., Latałowa M. & Szmeja J. (eds), Dynamics and conservation conservation of the Pomeranian vegetation. Bogucki Wyd. Nauk. Gdańsk-Poznań.

FALIŃSKI J.B. & PAWLACZYK P. 1993. Zarys eklogii: 157-263. In: Bugała W. (ed.), Grab zwyczajny. Nasze drzewa leśne. Monografie popularnonaukowe. Tom 9. Sorus. Poznań-Kórnik.

FILBRANDT-CZAJA A. 1999. Zmiany szaty roślinnej okolic jeziora Oleczno w późnym holocenie pod wpływem czynników naturalnych i antropogenicznych: 61-67. In: Chudziak W. (ed.), Studia nad osadnictwem średniowiecznym ziemi chełmińskiej. Wydawnictwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

FILBRANDT-CZAJA A. & NORYŚKIEWICZ B. 2003. Osadnictwo na pograniczu słowiańsko-pruskim we wczesnym średniowieczu (Siedlungswesen in slowenisch-preussischen Grenzgebiet im frühen Mittelalter angesichts der Staubanalyse): 57-66. In: Grążawski K. (ed.), Pogranicze polsko-pruskie i krzyżackie. Muzeum w Brodnicy, Włocławskie Towarzystwo Naukowe, Włocławek-Brodnica.

FILBRANDT-CZAJA A., NORYŚKIEWICZ B. & PIERNIK A. 2003. Intensification gradient of settlement processes in pollen diagrams from Dobrzyńsko- Olsztyńskie Lake District. Ecol. Quest., 3: 125-137.

GAŁKA M., TOBOLKI K., ZAWISZA E. & GOSLAR T. 2013. Postglacial history of vegetation, human activity and lake-level changes at Jezioro Linówek in northeast Poland, based on multi-proxy data. Veg. Hist. Archaeobot. ARTICLE IN PRESS GIESECKE T. & BENNETT K.D. 2004. The Holocene spread of Picea abies (L.) Karst. in Fennoscandia and adjacent areas. J. Biogeogr., 31: 1523-1548.

GÓRSKI J., MAKAROWICZ P. & TARAS H. 2004. Podstawy gospodarcze ludności kręgu trzcinieckiego w dorzeczu Wisły i Odry. In: Szmyt M. (ed), Nomadyzm a pastoralizm w międzyrzeczu Wisły i Dniepru, Poznań.

GRABOWSKI P. 1997. Obraz terytorium Prus Wschodnich w kartografii XV-XIX w. In: Grabowski P. & Ostrowski J. (eds), Ziemie dawnych Prus Wschodnich w kartografii. Instytut Historii Nauki, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie. Olsztyn.

GRANOSZEWSKI W. 2003. Late Pleistocene vegetation history and climatic changes at Horoszki Duże, eastern Poland: a palaeobotanical study. Acta Palaeobot. Suppl. 4: 3-95.

GREGOROVIUS J. 1883. Die Ordensstadt Neidenburg in Ostpreussen. Marienwerde.

GROSS H. 1935. Die Steppenheidetheorie und die vorgeschichtliche Besiedlung Ostpreussen. Altpreussen 2(3): 152-168.

GROSS H. 1936. Die Steppenheidetheorie und die vorgeschichtliche Besiedlung Ostpreussen. Altpreussen, 1(4): 193-216.

HEIKKILÄ M. & SEPPÄ H. 2003. A 11,000 yr palaeotemperature reconstruction from the southern boreal zone in Finland. Quat. Sci. Rev., 22: 541-554.

HOFFMAN J.M. 2000. Kultura i osadnictwo południowo- wschodniej strefy nadbałtyckiej w I tysiącleciu p.n.e.: 5-279. Rozprawy i Materiały Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie nr 191. Olsztyn.

HUNTLEY H. & BIRKS H.J.B. 1983. An atlas of past and present pollen maps for Europe: 0-13 000 years ago. Cambridge University Press, Cambridge.

HYNYNEN J., NIEMIESTÖ P., VIHERÄ-AARNIO A., BRENNER A., HEIN S. & VELING P. 2010. Silviculture of birch (Betula pendula Roth and Betulapubescens Ehrh.) in northern Europe. Forestry, 83(1): 103-119.

JANKOVSKÁ V. & KOMÁREK J. 2000. Indicative value of Pediastrum and other coccal green algae in palaeoecology. Folia Geobot., 35: 59-82.

JAREMEK A. & NOWAKOWSKA M. 2011. Swaderki, st. I („Wyspa na Jez. Świętym”), woj. warmińskomazurskie. Badania w roku 2010. (Pl. 140). Światowit, Rocznik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tom VIII(XLIX)/B: 253-254.

JUTRZENKA-TRZEBIATOWSKI A. 1995. Zboczowe lasy klonowo-lipowe Aceri-Tilietum Faber 1936 w Polsce północno-wschodniej (Summary: The Aceri-Tilietum Faber 1936 maple-linden slope forests in North-eastern Poland). Monogr. Bot., 78: 5-78.

KACZANOWSKI P. & KOZŁOWSKI J.K. 1998. Wielka historia Polski. Najdawniejsze dzieje ziem polskich. Oficyna Wydawnicza Forga, Kraków.

KĘPCZYŃSKI K. 1960. Ugrupowania roślinne rejonu jeziora Skępe i otaczających torfowisk (summary: Plant groups of the Lake District of Skępe and the surrounding peat-bogs). Studia Societatis Scientiarum Toruniensis (Suppl.), 6: 1-244.

KOŁACZEK P., KUPRYJANOWICZ M., KARPIŃ- SKA-KOŁACZEK M., SZAL M., WINTER H., DANEL W., POCHOCKA-SZWARC K. & STACHOWICZ- RYBKA R. 2013. The Late Glacial and Holocene development of vegetation in the area of a fossil lake in the Skaliska Basin (north-eastern Poland) inferred from pollen analysis and radiocarbon dating. Acta Palaeobot., 53(1): 23-52.

KOMÁREK J. & JANKOVSKÁ V. 2001. Review of the Green Algal Genus Pediastrum; Implication for the Pollen-analytical Research. Bibliot. Phycol., 108: 1-127.

KONDRACKI J. 2002. Geografia regionalna Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

KOPROWSKI M. 2013. Spatial distribution of introduced Norway spruce growth in lowland Poland: the influence of changing climate and extreme weather events. Quat. Int., 283: 139-146.

KOSSERT A. 2005. Prusy Wschodnie. Historia i mit. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

KOŻUCHOWSKI K. 2011. Klimat Polski. Nowe spojrzenie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

KUPRYJANOWICZ M. 2007. Postglacial development of vegetation in the vicinity of the Wigry Lake. Geochronometria, 27: 53-66.

KUPRYJANOWICZ M. 2008. Badania palinologiczne w Polsce północno-wschodniej. In: Wacnik A., Madeyska E. (eds), Polska północno-wschodnia w holocenie. Człowiek i jego środowisko. Botan. Guideb., 30: 77-95.

LARSEN L.B., VINTHER B.M., BRIFFA K.R., MELVIN T.M., CLAUSEN H.B., JONES P.D., SIGGAARD- ANDERSON M.-L., HAMMER C.U., ERONEN M., GRUDD H., GUNNARSON B.E., HANTEMIROV R.M., NAURZBAEV M.M. & NICOLUSSI K. 2008. New ice core evidence for a volcanic cause of the A.D. 536 dust veil. Geophys. Res. Lett. 35, L04708, doi: 10.1029/2007GL032450

LASOTA-MOSKALEWSKA A. 2005. Zwierzęta udomowione w dziejach ludzkości. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa.

LITYŃSKA-ZAJĄC M. 1997. Roślinność i gospodarka rolna w okresie rzymskim. Studium archeobotaniczne. Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków.

LITYŃSKA-ZAJĄC M. 2005. Chwasty w uprawach roślinnych w pradziejach i wczesnym średniowieczu. Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków.

LITYŃSKA-ZAJĄC M. & WASYLIKOWA K. 2005. Przewodnik do badań archeologicznych. Sorus, Poznań.

MADEJA J. 2012. Local Holocene vegetation changes and settlement history based on pollen analysis of Lake Kwiecko sediments, West-Pomeranian Lake District, NW Poland. Acta Palaeobot., 52(1): 105-125.

MADEJA J., WACNIK A., ZYGA A., STANKIEWICZ E., WYPASEK E., GUMIŃSKI W. & HARMATA K. 2009. Bacterial ancient DNA as an indicator of human presence in the past: its correlation with palynological and archaeological data. Journ. Quatern. Sci., 24(4): 317-321.

MAKOHONIENKO M., LATAŁOWA M., MILECKA K., OKUNIEWSKA-NOWACZYK I. & NALEPKA D. 2004. Artemisia L.: 253-261. In: Ralska-Jasiewiczowa M., Latałowa M., Wasylikowa K., Tobolski K., Madeyska E., Wright H.E. Jr. & Turner Ch. (eds), Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.

MANASTERSKI D. 2009. Pojezierze Mazurskie u schyłku neolitu i na początku epoki brązu w świetle zespołów typu Ząbie-Szestno: 4-327. Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski.

MANGERUD J., ANDERSEN S.T., BERGLUND B.E. & DONNER J. 1974. Quaternary stratigraphy of Norden, a proposal for terminology and classification. Boreas, 3: 109-126.

MARUSZEWSKI E. 1976. Historia Nidzicy: 62-94. In: Korzeniowski W., Krygier M., Stańczuk J., Wakar A. & Wojnicz T. (eds), Nidzica. Z dziejów miasta i okolic. Wydawnictwo Pojezierze - Olsztyn.

MATUSZKIEWICZ J.M. 2008. Potential natural vegetation of Poland (Potencjalna naturalna roślinność Polski). Map sheet A3. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Warszawa.

MATUSZKIEWICZ W., SIKORSKI P., SZWED W. & WIERZBA M. (eds), 2012. Zbiorowiska roślinne Polski. Lasy i zarośla. Wydawnictwo Naukowe PWN.

MOORE P.D., WEBB J.A. & COLLINSON M.E. 1991. Pollen Analysis (Second Edition). Blackwell Scientific Publications. London.

NAKAGAWA T., BRUGIAPAGLIA E., DIGERFELDT G., REILLE M., BEAULIEU J. & YASUDA Y. 1998. Dense-media separation as a more efficient pollen extraction method for use with organic sediment/ deposit samples: comparison with the conventional method. Boreas, 27(1): 15-24.

NALEPKA D. & WALANUS A. 2003. Data processing in pollen analysis. Acta Palaeobot., 43(1): 125-134.

NIEWIAROWSKI W. & NORYŚKIEWICZ B. 1983. Some problems concerning the development of the Vistula and the Drwęca Valley floors in the Toruń Region. Das Jungquartär und seine Nutzung im Küsten- und Binnentiefland der DDR und VR Polen. Ergänzungsheft 282: 144-155.

NORYŚKIEWICZ A.M. 2008. Stan badań palinologicznych na Pojezierzu Chełmińskim i na przyległych częściach doliny Wisły i Drwęcy. In: Wacnik A., Madeyska E. (eds), Polska północno-wschodnia w holocenie. Człowiek i jego środowisko. Bot. Guideb., 30: 97-113.

NORYŚKIEWICZ A.M. 2013. Historia roślinności i osadnictwa ziemi chełmińskiej w późnym holocenie. Studium palinologiczne. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Toruń.

NORYŚKIEWICZ A.M., FILBRANST-CZAJA A., NORYŚKIEWICZ B & NALEPKA D. 2004. Acer L. - Maple: 39-46. In: Ralska-Jasiewiczowa M., Latałowa M., Wasylikowa K., Tobolski K., Madeyska E., Wright H.E. Jr. & Turner Ch. (eds), Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.

NORYŚKIEWICZ B. 1982. Lake Steklin - a reference site for the Dobrzyń-Chełmno Lake District, N Poland. Report on palaeoecological studies for the IGCP-Project No. 158B. Acta Palaeobot., 22(1): 65-83.

NORYŚKIEWICZ B. 1987. History of vegetation during the Late-Glacial and Holocene in Brodnica Lake District in light of pollen analysis of Lake Strażym deposits. Acta Palaeobot., 27(1): 283-304.

NORYŚKIEWICZ B. 1997. Zmiany szaty roślinnej okolicy Jeziora Klasztornego (woj. elbląskie) pod wpływem czynników antropogenicznych w czasie ostatnich 5 tysięcy lat: 57-74. In: Chudziak W. (ed.), Studia nad osadnictwem średniowiecznym ziemi chełmińskiej. Wydawnictwa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.

NORYŚKIEWICZ B. & RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1989. Type region P-w: Dobrzyń-Olsztyn Lake District. In: Ralska-Jasiewiczowa M. (ed.), Environmental changes recorded in lakes and mires of Poland during the last 13000 years. Part three. Acta Palaeobot., 29(2): 85-93.

OKULICZ J. 1981. Osadnictwo ziem pruskich od czasów najdawniejszych do XIII wieku. Dzieje Warmii i Mazur w zarysie. PWN, Warszawa.

PAWLIKOWSKI M., RALSKA-JASIEWICZOWA M., SCHÖNBORN W., STUPNICKA E. & SZEROCZYŃSKA K. 1982. Woryty near Gietrzwałd, Olsztyn Lake District, NE Poland - vegetational history and lake development during the last 12 000 years. Acta Paleobot., 22(1): 85-116.

PIĄTKOWSKA-MAŁECKA J. 2003. Zwierzęta w gospodarce ludności zamieszkującej ziemie Polski północno- wschodniej we wczesnej epoce żelaza. Ośrodek badań naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn.

PIOTR Z DUSBURGA. 1326. Kronika ziemi pruskiej. Przetłumaczył Sławomir Wyszomirski. Wstępem i komentarzem opatrzył Jarosław Wenta. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Toruń. 2004.

PLANTER M. & WRÓBLEWSKA H. 2004. Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2003 roku: 3-200. In: Kochańska E. (ed.), Inspekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Olsztyn.

PLIT J. 2012. Mapa Henneberga i mapa Lubinusa jako źródło informacji o stanie środowiska geograficznego na przełomie XVI i XVII w. Studium metodyczne. Pr. Kom. Krajobr. Kultur. 16: 33-47.

RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1989. Environmental changes recorded in lakes and mires of Poland during the last 13000 years. Part III. Acta Palaeobot., 29(2): 1-120.

RALSKA-JASIEWICZOWA M. 1981. Wpływ zasiedleń prahistorycznych na kształtowanie się szaty roślinnej okolic Worytów w ciągu ostatnich 5000 lat (wyniki analizy pyłkowej): 33-42. In: Dąbrowski J. (ed.), Woryty. Studium archeologiczno-przyrodnicze zespołu osadniczego kultury łużyckiej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii, Wrocław.

RALSKA-JASIEWICZOWA M., GOSLAR T., MADEYSKA T. & STARKEL L. (eds.), 1998. Lake Gościąż, central Poland. A monographic study. Part 1. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

RALSKA-JASIEWICZOWA M., LATAŁOWA M., WASYLIKOWA K., TOBOLSKI K., MADEYSKA E., WRIGHT H.E. JR. & TURNER CH. (eds). 2004. Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.

RATAJCZAK T. & RZEPA G. 2011. Lokalne kopaliny mineralne a możliwości ich wykorzystania w ochronie środowiska (na przykładzie mazurskich rud darniowych). Inż. Ekol., 27: 161-169.

REIMER P.J., BAILLIE M.G.L., BARD E., BAYLISS A., BECK J.W., BLACKWELL P.G., RAMSEY C.B., BUCK C.E., BURR G.S., EDWARDS R.L., FRIEDRICH M., GROOTES P.M., GUILDERSON T.P., HAJDAS I., HEATON T.J., HOGG A.G., HUGHEN K.A., KAISER K.F., KROMER B., McCORMAC F.G., MANNING S.W., REIMER R.W., RICHARDS D.A., SOUTHON J.R., TALAMO S., TURNEY C.S.M., VAN DER PLICHT J. & WEYHENMEYER C.E. 2009. IntCal09 and Marine09 radiocarbon age calibration curves, 0-50,000 years CAL BP. Radiocarbon, 51(4): 1111-1150.

SEPPÄ H & POSKA A. 2004. Holocene annual mean temperature changes in Estonia and their relationship to solar insolation and atmospheric circulation patterns. Quat. Res., 61: 22-31.

STANČIKAITE M., KABAILIENE M., OSTRAUSKAS T. & GUOBYTE R. 2002. Environment and man around Lakes Dűba and Pelesa, SE Lithuania, during the Late Glacial and Holocene. Geol. Quart., 46(4): 391-409.

STARKEL L. 1999. Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

STOCKMARR J. 1971. Tablets with spores used in absolute pollen analysis. Pollen et Spores, 13: 615-621.

STUIVER M. & REIMER P.J. 1993. Extended 14C data base and revised CALIB 3.0 14C age calibration program. Radiocarbon, 35: 215-230.

SZAFER W. & ZARZYCKI K. (eds). 1972. Szata roślinna Polski. Tom 2, PWN, Warszawa.

SZAL M., KUPRYJANOWICZ M. & WYCZÓŁKOWSKI M. 2013. Wpływ długotrwałej antropopresji na roślinność mikroregionu osadniczego nad jeziorem Salęt (Pojezierze Mrągowskie) - wstępne wyniki: 325-338. In: Ciecierska H. & Hołdyński C. (eds.), Przewodnik do warsztatów terenowych 56. Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego 24-30 czerwca 2013, Olsztyn.

SZCZEPANEK K., TOBOLSKI K. & NALEPKA D. 2004. Alnus Mill. - Alder: 47-55. In: Ralska-Jasiewiczowa M., Latałowa M., Wasylikowa K., Tobolski K., Madeyska E., Wright H.E. Jr. & Turner Ch. (eds), Late Glacial and Holocene history of vegetation in Poland based on isopollen maps. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.

TOEPPEN M. 1859. Geschichte des Amtes und der Stadt Hohenstein nach den Quellen dargestellt von Dr. M. Töppen, Gymnasialdirector, Hohenstein, in Commission bei C.H. Harich, 1859 (Issue in Polish: Max Toepen, Historia okręgu i miasta Olsztynka; translation: M. Socha. Moja Biblioteka Mazurska, Dąbrówno 2004.

TYSON R.V. 1995. Sedimentary Organic Matter. Organic facies and palynofacies. Chapman & Hall, London.

WACNIK A. 2009. From foraging to farming in the Great Mazurian Lake District - palynological studies of Lake Miłkowskie sediments, North-East Poland. Veget. Hist. Archaeobot., 18: 187-203.

WACNIK A., GOSLAR T. & CZERNIK J. 2012. Vegetation changes caused by agricultural societies in the Great Mazurian Lake District. Acta Palaeobot., 52(1): 59-104.

WALUŚ A. 2004. Schyłek epoki kamienia i początek epoki brązu na Warmii i Mazurach, w świetle prac wykopaliskowych prowadzonych na stanowisku X w Ząbiu, gm. Stawiguda, woj. warmińsko-mazurskie: 33-53. In: Hoffman M. J., Sobieraj J. (eds), Pruthenia Antiqua. Studia do pradziejów i wczesnej historii ziem pruskich, vol. 1. Człowiek a środowisko w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza u południowowschodnich pobrzeży Bałtyku, Olsztyn.

WALUŚ A. 2011. Ząbie, st. X, woj. warmińsko-mazurskie. Badania w roku 2010 (Pl. 151-153). Światowit, Rocznik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tom 8(49)/B: 283-284.

WALUŚ A. & MANASTERSKI D. 2002. Stanowisko X w Ząbiu, gm. Stawiguda, woj. warmińsko-mazurskie w świetle dotychczasowych badań: 63-74. W: Karczewska M. & Karczewski M (eds), Badania archeologiczne w Polsce północno-wschodniej i na zachodniej Białorusi w latach 2000-2001. Materiały z konferencji, Białystok 6-7 grudnia 2001 roku. Uniwersytet w Białymstoku, Instytut Historii.

WOŚ A. 1999. Klimat Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Acta Palaeobotanica

The Journal of W. Szafer Institute of Botany of Polish Academy of Sciences

Journal Information


CiteScore 2016: 1.17

SCImago Journal Rank (SJR) 2016: 0.524
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2016: 0.513

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 41 41 10
PDF Downloads 6 6 2