Search Results

You are looking at 1 - 2 of 2 items for

  • Author: Tadeusz Szydłak x
Clear All Modify Search
Open access

Piotr Wyszomirski, Ferdynand Gacki and Tadeusz Szydłak

Tureckie surowce skaleniowe w krajowej produkcji płytek ceramicznych

Surowce skaleniowe należą do tych surowców mineralnych, na które zapotrzebowanie w Polsce rośnie w ostatnich latach w najszybszym tempie. Dzieje się to głównie dzięki ekspansji krajowej branży płytek ceramicznych. Duży i ciągle rosnący popyt na surowce skaleniowe ze strony polskiego przemysłu płytek ceramicznych jest zaspokajany m.in. w coraz większym stopniu importem z Turcji.

Surowce skaleniowe w Turcji pozyskiwane są głównie ze skał zasobnych w albit, które występują w zachodniej części tego kraju w masywie Menderes, zwłaszcza w jego południowej części (submasyw Çine). Ich eksploatacją i przeróbką zajmuje się wiele firm, z których na polskim rynku największe znaczenie mają: KALTUN, ESAN ECZACIBASI, ÇINE AKMADEN, KALEMADEN i ERMAD. Surowiec najwyższej klasy (Na2O + K2O > 10%, Fe2O3 ≈ 0,02%, TiO2 ≈ 0,02-0,03%) jest pozyskiwany po wzbogaceniu wyjściowej kopaliny metodą flotacyjną.

Głównym - obok kwarcu - składnikiem badanych próbek analizowanych metodą mikroskopową są skalenie reprezentowane przede wszystkim przez albit. Minerał ten występuje w dwóch odmianach. Pierwszą z nich, zdecydowanie dominującą, jest tzw. albit szachownicowy powstający w wyniku albityzacji różnego typu skaleni. Znacznie rzadziej spotyka się typowe, wielokrotnie zbliźniaczone kryształy tego minerału. Albit zawiera najczęściej 5-10% mol. cząsteczki anortytowej.

W badanych próbkach sporadycznie występują minerały podrzędne i/lub śladowe (np. tytanit, rutyl, miki). Są one nośnikami tlenków barwiących Fe2O3 i TiO2, których obecność jest wybitnie niepożądana zwłaszcza w surowcach do produkcji płytek ceramicznych najwyższej klasy, tj. typu gres porcellanato. Cechą charakterystyczną tureckich surowców skaleniowych jest występowanie nieznacznej, czy wręcz śladowej ilości TiO2 w przewadze jednak nad na ogół bardziej pospolitym w surowcach skaleniowych tlenkiem barwiącym, jakim jest Fe2O3. Wiąże się to ze sporadycznym występowaniem takich minerałów tytanu jak tytanit CaTi[O|SiO4] i rutyl TiO2. W większości badanych próbek nie stwierdzono jednak obecności tych nośników tlenków barwiących, co potwierdza opinię o wysokiej jakości surowców skaleniowych produkcji tureckiej.

Open access

Katarzyna Górniak, Tadeusz Szydłak, Adam Gaweł, Agnieszka Klimek, Anna Tomczyk, Jerzy Motyka and Krzysztof Bahranowski

Abstract

This paper summarizes information about recently worked bentonite deposits in Slovakia and presents the results of studies on bentonite from the Central Slovakia Volcanic Field (CSVF). The authors compared the mineralogy of commercial bentonites exploited in the Stara Kremnička (Jelšový potok), Kopernica, and Hliník nad Hronom deposits. X-ray diffraction (XRD), chemical analyses and microscopy showed that the main component is montmorillonite (37–88%), followed by opal C/CT (5–25%), clinoptilolite (up to 15%), feldspars (3–12%), quartz (up to 8%), biotite (2–5%), and kaolinite (up to 2%). The microscopic imaging provided information valuable for the technological assessment of bentonites, particularly the evaluation of mineralogy determined by XRD. The low variability of the mineral composition of commercial bentonites exploited in the western CSVF, together with the significant reserves and localization of deposits close to the Polish–Slovak state border prove that this raw material deserves more attention from Polish industry.