Search Results

You are looking at 1 - 6 of 6 items for

  • Author: Stanisław Dubiel x
Clear All Modify Search
Open access

Stanisław Dubiel and Barbara Uliasz-Misiak

Wpływ ciśnienia różnicowego na wydatek wody złożowej podczas badań rurowymi próbnikami złoża utworów miocenu autochtonicznego w zapadlisku przedkarpackim

Przeprowadzono analizę wyników opróbowań utworów miocenu autochtonicznego wieku baden górny - sarmat dolny w zapadlisku przedkarpackim rurowymi próbnikami złoża. Testy złożowe były wykonywane w nieorurowanych oraz w orurowanych odcinkach odwiertów, z których otrzymano przypływy wody złożowej o różnym stopniu nagazowania, a niekiedy też zanieczyszczonej filtratem płuczki wiertniczej. Łącznie przeanalizowano 57 interwałów wytypowanych metodami geofizyki wiertniczej.

Metodami analizy statystycznej wyznaczono zależność ciśnienia złożowego od głębokości zalegania utworów miocenu, a także zależność początkowego przeciwciśnienia wytwarzanego na te utwory podczas testu RPZ, od głębokości zalegania tych utworów. Natomiast nie stwierdzono korelacji między wydatkiem wody a początkowym ciśnieniem różnicowym.

Dla wybranych 22 interwałów miocenu z rejonu Dębicy uzyskano zadowalającą korelację pomiędzy: wydatkiem wody złożowej a logarytmem naturalnym ilorazu: ciśnienia hydrostatycznego słupa wody przybitkowej w kolumnie próbnikowej i ciśnienia złożowego (w rejonie tym wartość ilorazu ciśnień: php/pz wahała się w bardzo szerokich granicach, tj od 0,05 do 0,57). Stwierdzono również korelację między początkowym przeciwciśnieniem a głębokością pomiaru ciśnienia oraz początkowym przeciwciśnieniem a wydatkiem wody złożowej.

Wyznaczone metodami statystycznymi równania regresji umożliwiają prognozowanie wartości ciśnienia złożowego, początkowej wartości przeciwciśnienia, podczas testów RPZ, wydatku wody złożowej oraz początkowego ciśnienia różnicowego i mogą być wykorzystane przy projektowaniu parametrów technologicznych kolejnych testów złożowych, w analizowanym obszarze zapadliska przedkarpackiego, a w szczególności w rejonie Dębicy.

Open access

Stanisław Dubiel and Barbara Uliasz-Misiak

Streszczenie

W publikacji przedstawiono wybrane wyniki analizy statystycznej właściwości zbiornikowych i parametrów złożowych utworów jury górnej-kredy dolnej określone na podstawie wyników testów rurowymi próbnikami złoża (RPZ) oraz badaniami geofizycznymi, przydatne przy opracowywaniu charakterystyki geologicznej złóż węglo­wodorów w utworach górnej jury-dolnej kredy.

Właściwości zbiornikowe (porowatość ogólna, miąższość efektywna) oraz parametry złożowe (przepuszczal­ność, gradient ciśnienia złożowego i wskaźnik wydobycia wody złożowej) jury górnej-kredy dolnej, usyste­matyzowano w postaci histogramów, w celu scharakteryzowania ich rozkładu i wyznaczenia wartości średnich. Wyznaczone średnie wartości mogą być wykorzystane przy projektowaniu procesów dowiercania, opróbowania i eksploatacji złóż węglowodorów w utworach górnej jury-dolnej kredy.

Wartość ciśnienia złożowego określona na podstawie wyników testów złożowych RPZ stanowi podstawę symulacji złożowych, a także projektowania konstrukcji otworów wiertniczych, technologii dowiercania oraz eksploatacji złoża. Metodami analizy statystycznej wyznaczono równanie regresji liniowej zmian ciśnienia złożowego w funkcji głębokości zalegania skał węglanowych jury górnej- kredy dolnej. Równanie to może być wykorzystywane do prognozowania wartości ciśnienia w danym rejonie wierceń.

Cechy produkcyjne badanych poziomów perspektywicznych jury górnej-kredy dolnej oceniono na podstawie zmian wskaźnika wydobycia wody złożowej (wydatek przypadający na jednostkę depresji ciśnienia) w funkcji miąższości efektywnej. Uzyskana korelacja pozwala na prognozowanie wskaźnika wydobycia wody złożowej na podstawie miąższości efektywnej w badanych utworach.

Cechą skał zbiornikowych, od której w znacznym stopniu zależy wielkość wskaźnika wydobycia tak wody złożowej, jak też i węglowodorów, jest ich przepuszczalność. Zróżnicowane zależności pomiędzy porowatością i przepuszczalnością występujące w skałach węglanowych są często przyczyną trudności i niejednoznaczności w interpretacji wyników testów złożowych. Metodami analizy statystycznej stwierdzono - dla wybranego obszaru poszukiwań naftowych - zadawalającą korelację między przepuszczalnością efektywną dla wody określoną testami RPZ, a porowatością oszacowaną na podstawie pomiarów geofizyki wiertniczej, nadającą się do progno­zowania wartości przepuszczalności skał jury górnej-kredy dolnej.

Open access

Sławomir Falkowicz, Stanisław Dubiel and Renata Cicha-Szot

Problemy ograniczania dopływu wody do odwiertów wydobywczych gazowych i ropnych

W publikacji przedstawiono wybrane wyniki badań laboratoryjnych dotyczące ograniczania dopływu wody złożowej do odwiertów wydobywczych gazu i ropy. Przeanalizowano wpływ nasycenia wodą gazonośnych utworów miocenu z rejonu zapadliska przedkarpackiego na ich przepuszczalność względną dla gazu. Dokonano przeglądu literatury pod kątem oceny rezultatów uzyskanych w zabiegach zmniejszania przepuszczalności względnej skał gazonośnych i roponośnych dla wody. Na podstawie testów laboratoryjnych dokonano próby oceny skuteczności zmian przepuszczalności względnej dla solanki i azotu próbek piaskowca szydłowieckiego pod wpływem oddziaływania czterech wyselekcjonownych produktów chemicznych w postaci polimerów oraz mikrożeli. Badania laboratoryjne wykazały, że trend zmian przepuszczalności jest również silnie powiązany z zastosowanym produktem - modyfikatorem przepuszczalności względnej (RPM). Ponadto, skuteczność działania cieczy zabiegowej zależy od prędkości przepływu (wydatku przepływu) solanki przez testowaną próbkę skały - skuteczność działania testowanego preparatu jest tym większa, im wydatek przepływu solanki jest mniejszy.

Wyniki testów wykazały selektywne działanie badanych produktów. W przypadku produktu nr 1 uzyskano średnie spadki przepuszczalności na poziomie 60% dla solanki oraz 18% dla gazu. W przypadku zastosowania produkt nr 2 opartego na technologii mikrożeli zaobserwowano znaczące obniżenie względnej przepuszczalności skały dla wody, z małym wpływem na przepuszczalność dla węglowodorów. Zmiany przepuszczalności dla solanki testowanych próbek piaskowca zawierały sięw przedziale od 65 do 90%, a dla gazu wynosiły około 50%.

Open access

Stanisław Dubiel and Barbara Uliasz-Misiak

Streszczenie

W publikacji przedstawiono problemy wykorzystania wyników testów DST w pracach zwią-zanych z rozpoznaniem i udostêpnianiem złóż wêglowodorów. Możliwośæ zastosowania wyników testów do projektowania technologii badañ DST w rozpoznawanych złożach oraz podejmowanie decyzji technologicznych w trakcie udostêpniania złóż przedstawiono na przykładzie utworów jury górnej-kredy dolnej zapadliska przedkarpackiego.

W projektowaniu technologii testów DST zaproponowano wykorzystanie: wyników badañ geofi-zycznych, prognozowania statystycznego warunków złożowych i parametrów technologicznych, wyników kontroli technicznej testu, stosowanych metod interpretacji oraz przetwarzania uzyskanych rezultatów.

Omówiono możliwośæ zastosowania informacji uzyskanych z interpretacji testów DST w rozpoz-nawaniu złóż wêglowodorów. Umożliwiają one określenie podstawowych parametrów złożowych, a także dokonanie szczegółowej diagnostyki złożowej możliwe dziêki oparciu na analizie i interpretacji rezultatów testów DST tradycyjną metodą Hornera oraz nowoczesną metodą log-log w za-leżności od jakości uzyskanych wykresów ciśnienia.

Na przykładzie utworów jury górnej-kredy dolnej zapadliska przedkarpackiego przedstawiono sposób wykorzystania danych statystycznych uzyskanych z testów DST w projektowaniu kolejnych testów.

Na podstawie opracowanych schematów blokowych wykazano, że dogłêbna analiza technologii testów DST może poprawiæ jakośæ i kompletnośæ uzyskiwanych rezultatów oraz umożliwiæ podejmowanie efektywnych decyzji technologicznych w procesie udostêpniania złóż oraz oceny produk-tywności badanych utworów.

Open access

Stanisław Dubiel, Adam Zubrzycki, Czesław Rybicki and Michał Maruta

Abstract

In the south part of the Carpathian Foredeep basement, between Bochnia and Ropczyce, the Upper Jurassic (Oxfordian, Kimmeridian and Tithonian) carbonate complex plays important role as a hydrocarbon bearing formation. It consists of shallow marine carbonates deposited in environments of the outer carbonate ramp as reef limestones (dolomites), microbial - sponge or coral biostromes and marly or micrite limestones as well. The inner pore space system of these rocks was affected by different diagenetic processes as calcite cementation, dissolution, dolomitization and most probably by tectonic fracturing as well. These phenomena have modified pore space systems within limestone / dolomite series forming more or less developed reservoir zones (horizons). According to the interpretation of DST results (analysis of pressure build up curves by log - log method) for 11 intervals (marked out previously by well logging due to porosity increase readings) within the Upper Jurassic formation 3 types of pore/fracture space systems were distinguished:

- type I - fracture - vuggy porosity system in which fractures connecting voids and vugs within organogenic carbonates are of great importance for medium flow;

- type II - vuggy - fracture porosity system where a pore space consists of weak connected voids and intergranular/intercrystalline pores with minor influence of fractures;

- type III - cavern porosity system in which a secondary porosity is developed due to dolomitization and cement/grain dissolution processes.

Open access

Sławomir Falkowicz, Stanisław Dubiel and Renata Cicha-Szot

Streszczenie

W publikacji przedstawiono procedury doboru i oceny skuteczności technologicznej środków chemicznych stosowanych w zabiegach selektywnego ograniczania dopływu wody złożowej do odwiertów wydobywczych gazu ziemnego. W zabiegach, nazywanych dalej zabiegami RPM (od angielskiego Relative Permeability Modification), wykorzystuje siê zjawisko zmniejszania przepusz-czalności wzglêdnej skał zbiornikowych dla wody po zatłoczeniu do nich specjalnych środków chemicznych zwanych produktami RPM. Na podstawie danych literaturowych opisano efekty kilku zabiegów typu RPM wykonanych w ostatnich latach w zawodnionych odwiertach gazowych na złożach o różnych parametrach geologiczno-eksploatacyjnych. Przeprowadzono analizê danych eks-ploatacyjnych kilku odwiertów gazowych pod kątem zasadności stosowania w tych odwiertach zabiegów typu RPM. Przedstawiono sposób oceny charakteru przypływu wody do odwiertu (stożkiem lub warstwowy), co ma podstawowe znaczenie przy wyborze odwiertu do zabiegu typu RPM. Oceny charakteru przypływu wody do odwiertu dokonano metodą graficznej analizy zmian przebiegu wykresu zależności pierwszej pochodnej wykładnika wodno-gazowego od czasu eksploatacji złoża gazu danym odwiertem. Przedstawione w układzie podwójnie logarytmicznym kształty tych wy-kresów stanowią podstawê rozróżnienia charakteru dopływu wody złożowej do odwiertu gazowego oraz doboru technologii zabiegu RPM.

Opierając siê na danych producentów, wybrano cztery komercyjne środki typu RPM, które przetestowano laboratoryjnie realizując zabiegi RPM w symulowanych warunkach złożowych. Re-alizując testy laboratoryjne, uwzglêdniono specyficzne właściwości dostêpnych na rynku środków chemicznych (polimery lub mikrożele), odmienny mechanizm zmian przepuszczalności wzglêdnej skały kolektorskiej dla wody złożowej oraz charakterystykê eksploatacyjną odwiertów wydobywczych gazu ziemnego na przedgórzu Karpat. Na podstawie uzyskanych danych laboratoryjnych i zaproponowanej procedury, dokonano oceny skuteczności technologicznej każdego z wytypo-wanych produktów, w przypadku ich zastosowania w zawodnionych odwiertach produkujących gaz ziemny.

W zakresie analizy doboru parametrów technologicznych zabiegu RPM wykonano obliczenia umożliwiające porównanie wartości strat ciśnienia na pokonanie oporów hydraulicznych przepływu dwóch cieczy zabiegowych o różnym współczynniku lepkości dynamicznej przez przewody zatła-czające o różnej średnicy, w zależności od wydatku zatłaczania. Uwzglêdniono przy tym charak-terystyki reologiczne wyznaczone laboratoryjnie dla tych wytypowanych produktów.