Search Results

You are looking at 1 - 7 of 7 items for

  • Author: Piotr Wyszomirski x
Clear All Modify Search
Open access

Piotr Wyszomirski

Open access

Piotr Wyszomirski, Ferdynand Gacki and Tadeusz Szydłak

Tureckie surowce skaleniowe w krajowej produkcji płytek ceramicznych

Surowce skaleniowe należą do tych surowców mineralnych, na które zapotrzebowanie w Polsce rośnie w ostatnich latach w najszybszym tempie. Dzieje się to głównie dzięki ekspansji krajowej branży płytek ceramicznych. Duży i ciągle rosnący popyt na surowce skaleniowe ze strony polskiego przemysłu płytek ceramicznych jest zaspokajany m.in. w coraz większym stopniu importem z Turcji.

Surowce skaleniowe w Turcji pozyskiwane są głównie ze skał zasobnych w albit, które występują w zachodniej części tego kraju w masywie Menderes, zwłaszcza w jego południowej części (submasyw Çine). Ich eksploatacją i przeróbką zajmuje się wiele firm, z których na polskim rynku największe znaczenie mają: KALTUN, ESAN ECZACIBASI, ÇINE AKMADEN, KALEMADEN i ERMAD. Surowiec najwyższej klasy (Na2O + K2O > 10%, Fe2O3 ≈ 0,02%, TiO2 ≈ 0,02-0,03%) jest pozyskiwany po wzbogaceniu wyjściowej kopaliny metodą flotacyjną.

Głównym - obok kwarcu - składnikiem badanych próbek analizowanych metodą mikroskopową są skalenie reprezentowane przede wszystkim przez albit. Minerał ten występuje w dwóch odmianach. Pierwszą z nich, zdecydowanie dominującą, jest tzw. albit szachownicowy powstający w wyniku albityzacji różnego typu skaleni. Znacznie rzadziej spotyka się typowe, wielokrotnie zbliźniaczone kryształy tego minerału. Albit zawiera najczęściej 5-10% mol. cząsteczki anortytowej.

W badanych próbkach sporadycznie występują minerały podrzędne i/lub śladowe (np. tytanit, rutyl, miki). Są one nośnikami tlenków barwiących Fe2O3 i TiO2, których obecność jest wybitnie niepożądana zwłaszcza w surowcach do produkcji płytek ceramicznych najwyższej klasy, tj. typu gres porcellanato. Cechą charakterystyczną tureckich surowców skaleniowych jest występowanie nieznacznej, czy wręcz śladowej ilości TiO2 w przewadze jednak nad na ogół bardziej pospolitym w surowcach skaleniowych tlenkiem barwiącym, jakim jest Fe2O3. Wiąże się to ze sporadycznym występowaniem takich minerałów tytanu jak tytanit CaTi[O|SiO4] i rutyl TiO2. W większości badanych próbek nie stwierdzono jednak obecności tych nośników tlenków barwiących, co potwierdza opinię o wysokiej jakości surowców skaleniowych produkcji tureckiej.

Open access

Joanna Babińska, Krystyna Dyrek and Piotr Wyszomirski

EPR Study of Paramagnetic Defects in Clay Minerals

Radiation induced defects (RID-s) and transition metal ion impurities were revealed by EPR (Electron Paramagnetic Resonance) spectroscopy in kaolinites from a number of Polish deposits. Arelationship between the intensity of the EPR signals of the RID-s and quantity of radioactive elements was defined in these minerals. In one of the deposits of kaolinites (Wyszonowice) the EPR signal intensity depends on grain size. Other clay minerals studied (illites, montmorillonites) only show weak signals of the RID type.

Open access

Leszek Marynowski, Piotr Wyszomirski and Sławomir Kurkiewicz

The Characteristics of Organic Matter from the Triassic Clays of nw Margin of the Holy Cross Mts (Poland) — Preliminary Report

The molecular character of organic matter in Triassic clays on the NW border of the Holy Cross Mts was determined in apolar, aromatic and polar fractions of extractable organic matter (OM) using GC-MS analysis. The contribution of terrestrial higher plants to the kerogene is revealed by the dominant presence of odd long-chain n-alkanes and by the occurrence of retene. Benzophenone, fluorenone, cyclopenta(def)phenanthrenone, antracenone and benzanthrone were among the compounds identified in polar fractions of the soluble organic matter. These commonly originate during strong oxidation of sedimentary organic matter. The aromatic fraction is characterised by the presence of phenyl derivatives (PhPAC) such as phenylnaphthalenes, terphenyls, phenyldibenzofurans and phenylphenanthrenes that are also products of the abiotic oxidation of organic matter. The oxidation processes that occurred during sedimentation and during early diagenesis resulted in a very significant decrease in the organic matter content in the clays. This decrease considerably influences their technological properties.

Open access

Ryszard Kryza, Marek Michalik and Piotr Wyszomirski

2009: 40th Birthday of the Mineralogical Society of Poland

Open access

Wojciech Panna, Piotr Wyszomirski and Ryszard Myszka

Streszczenie

Badaniom zostały poddane trzy próbki z nieeksploatowanego dotąd złoża Dylągówka-Zapady. Charakterystyka surowcowa tych próbek, pochodzących z różnych głębokości złoża, polegała na określeniu ich składu fazowego (przy użyciu takich metod jak: analiza rentgenograficzna, spek- troskopia w podczerwieni oraz analiza termiczna), składu chemicznego, ziarnowego oraz określenia właściwości sorpcyjnych. Badania te wykazały, że kopalina w przekroju pionowym złoża wykazuje zmienny skład chemiczny i mineralny, aczkolwiek generalnie jest zasobna w minerały grupy smektytu (montmorillonit). Zawartość tego minerału ilastego mieści się w przedziale 28^3%. Kolejną fazą mineralną, która ma istotny wpływ na właściwości technologiczne omawianej kopaliny jest opal. Obecność tej fazy krzemionkowej została potwierdzona analizą rcntgenograficzną i termiczną. Stwierdzono, że w próbkach pobranych z różnych głębokości złoża występuje zarówno opal-A jak i opal-CT. Ponadto, w próbce pobranej z nadkładu złoża, stwierdzono także obecność innego minerału palinic podwyższonej ilości smektytów, opalu i zcolitów, wiąże się jej wybitna drobnoziarnistość i dobre właściwości sorpcyjne, co predysponuje ją do wykorzystania jako sorbentu różnego rodzaju zanieczyszczeń.

Open access

Wojciech Panna, Piotr Wyszomirski and Marcin Gajek

Streszczenie

W celu zagospodarowania drobnych, odpadowych frakcji granitowych (0–2 mm) powstających podczas produkcji kruszywa łamanego przeprowadzono badania ich przydatności jako surowca skaleniowego (topniki) dla celów przemysłu ceramicznego. Przedmiotem badań były próbki pochodzące z sześciu kopalń zlokalizowanych w masywie granitoidowym Strzegom-Sobótka (Dolny Śląsk). Charakterystykę surowcową przeprowadzono metodą mikroskopową i na podstawie badań chemicznych. Przydatność tych surowców do produkcji płytek ceramicznych określono opierając się na mikroskopii wysokotemperaturowej oraz spektrofotometrycznym pomiarze barwy próbek po wypaleniu w 1200°C. Na ich podstawie stwierdzono, że w szczególności drobna frakcja ziarnowa granitu z Chwałkowa może stanowić wartościowy surowiec skaleniowy do produkcji płytek gresowych. Charakteryzuje się ona m.in. zawartością alkaliów przekraczającą 7,5% oraz modułem alkaliczności (K2O : Na2O) mniejszym od 1, co w znaczącym stopniu wpływa na obniżenie temperatury topnienia i pojawienie się – w przeciwieństwie do surowca z przewagą skaleni potasowych nad plagioklazami – w niższej temperaturze odpowiedniej ilości fazy ciekłej. Surowiec ten może być – podobnie jak i inne drobne frakcje granitowe – wykorzystywany jako substytut tradycyjnych surowców skaleniowych m.in. do produkcji płytek gresowych o barwnym czerepie.