Browse

1 - 10 of 114 items :

  • History of Sociology x
  • Architecture and Design x
  • Geosciences x
  • Social Sciences x
Clear All

Abstrakt

Tereny nieprzepuszczalne to miejsca powstałe głównie w wyniku działalności człowieka, w które nie może infiltrować woda. Do materiałów nieprzepuszczalnych zalicza się m.in. asfalt czy beton, czyli podstawowy budulec miast. W zależności od udziału terenów nieprzepuszczalnych zdefiniować można klasy gęstości tkanki miejskiej. Przykładowo, wartość wskaźnika w przedziale 10–30% świadczy o niskiej gęstości i jest charakterystyczna dla zabudowy jednorodzinnej rozproszonej. Zastosowanie metody analizy zmian tego wskaźnika może być pomocne w określeniu zasięgu suburbanizacji. Aby ocenić przydatność wspomnianej metody, przenalizowałem zmiany w udziale powierzchni nieprzepuszczalnych dla strefy demograficznej suburbanizacji Poznania w latach 1992–2018. W tym celu wykorzystałem otwarte dane satelitarne Landsat. Pobrane zdjęcia poddałem klasyfikacji pikselowej pozwalającej na stworzenie mapy obszarów przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych. W pierwszym kroku wyłączyłem z analizy obszary wodne, roślinność oraz większość gleb, używając metody progowania wskaźników spektralnych NDVI (pokazujących kondycję roślinności), NDWI (pozwalających na detekcję obiektów wodnych) oraz DBSI (pozwalających na odróżnienie gleb od powierzchni nieprzepuszczalnych). Pozostałe obszary poddałem klasyfikacji z wykorzystaniem algorytmu maszyny wektorów nośnych (SVM). Wyniki zostały zagregowane do siatki 25 ha heksagonów. Porównanie rezultatów dla dwóch okresów pozwoliło na wskazanie, w których miejscach poziom zainwestowania rósł najszybciej. W tych obszarach występowała suburbanizacja. Dla Poznania powierzchnie nieprzepuszczalne przyrastały najintensywniej na obszarze znajdującym się za jego zachodnią granicą. Przedstawiona metoda okazała się przydatna w określeniu zasięgu występowania procesów suburbanizacyjnych. Wskaźnik nieprzepuszczalności nie może być jednak stosowany jako samodzielny wskaźnik rozlewania się miast, gdyż pokazuje tylko jeden z wymiarów tego zjawiska.

Abstrakt

Bilans terenów przeznaczonych pod zabudowę jest jedną z ważniejszych analiz, którą należy wykonać w związku z opracowaniem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jego wynik decyduje o dalszym losie opracowywanej polityki przestrzennej. Wykazanie niedoboru terenów do zabudowy pozwala uwzględniać wnioski inwestorów i wskazywać nowe tereny na cele budowlane. Nadmiar terenów do zabudowy w studium stawia gminę w trudnej sytuacji, gdyż blokuje możliwość wyznaczania nowych terenów na cele inwestycyjne. Art. 10 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera nieprecyzyjne normy co do sposobu przeprowadzenia bilansu terenu, co rodzi szereg problemów aplikacyjnych. Artykuł stanowi głos w dyskusji prowadzonej w środowiskach naukowych i eksperckich dotyczącej poszukiwania optymalnych metod bilansowania terenów zgodnych z wymogami prawnymi oraz mających na uwadze interes samorządów. W pracy skupiono się wyłącznie na metodach bilansowania terenów na cele mieszkaniowe.

Abstrakt

Od dłuższego czasu różne środowiska podnoszą kwestię jakości planowania przestrzennego, a w szczególności jakości miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Analizując to zjawisko, należy postawić sobie następujące pytania: dlaczego plany miejscowe postrzegane są jako wadliwe, jakie są relacje pomiędzy ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a przepisami odrębnymi i jak wpływają one na konstruowanie zapisów planistycznych, jak znaczne jest regionalne zróżnicowania ustaleń planów miejscowych. Analiza wymienionych problemów ma na celu wskazanie, jakie są najistotniejsze problemy przy tworzeniu zapisów planów miejscowych i jak to wpływa na zagospodarowanie przestrzeni.

Abstrakt

Baza Ewidencji Gruntów i Budynków, czyli rejestr danych liczbowych i opisowych, wykorzystywana jest m.in. w procesie planowania przestrzennego, ustalania wysokości podatków i świadczeń, a brak zmodernizowanej i aktualnej bazy może pociągnąć za sobą spore konsekwencje zarówno dla pojedynczych zainteresowanych, jak i jednostek samorządu terytorialnego. Od lutego 2019 r. na potrzeby prowadzonych badań pozyskuje się dane z ewidencji gruntów i budynków od 314 powiatów oraz 66 miast na prawach powiatów w Polsce. Baza zebranych w tym procesie informacji posłużyła do stworzenia poniższego artykułu. Ukazane w nim zostały procedury składania wniosków wraz z zasadami udostępniania danych. Przeanalizowano również szybkość odpowiedzi w poszczególnych powiatach oraz kompletność udostępnionych danych i ich zgodność z wytycznymi narzuconymi przez Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dotychczas dane ewidencji gruntów i budynków uzyskano z 378 jednostek samorządu terytorialnego, a średni czas odpowiedzi wynosił 1 miesiąc.

Abstrakt

Pod pojęciem ekomiasta rozumiano miasto ekologiczne działające zgodnie z koncepcją zrównoważonego rozwoju. Celem opracowania jest przedstawienie działań proekologicznych w zakresie poprawy klimatu w mieście. Na wstępie opisano niekorzystne cechy klimatu miasta w aspekcie globalnego ocieplenia na przykładzie danych klimatologicznych z Krakowa. Zwrócono uwagę na zróżnicowanie przestrzenne warunków klimatycznych w zależności od zagospodarowania terenu. Przedstawiono sposoby poprawy warunków aerosanitarnych i adaptacji miasta do zmian klimatu. Wykazano, że działania proekologiczne podejmowane w Krakowie dają podstawę do stwierdzenia, że Kraków już wkrótce może stać się przykładem ekomiasta, a także wzorem dla innych miast w Polsce.

Abstrakt

Artykuł powstał w nawiązaniu do poprzedniego artykułu autora dotyczącego komunikacji tramwajowej w Polsce. Omawia on zagadnienie organizacji i funkcjonowania przedsiębiorstw transportu tramwajowego znajdujących się na terenie Białorusi i Ukrainy. Przedstawione zostały – wzorem poprzedniego opracowania – podstawowe regulacje prawne, uwarunkowania organizacyjne przedsiębiorstw, a także zaprezentowano i omówiono informacje dotyczące tramwajów eksploatowanych w wyżej wymienionych krajach. Autor podjął również próbę podsumowania funkcjonowania komunikacji tramwajowej w Polsce w porównaniu z Białorusią i Ukrainą.

Abstrakt

Proces suburbanizacji jest zjawiskiem dobrze rozpoznanym w literaturze polskiej oraz zagranicznej. Dzięki temu mamy dostęp do szerokiego wachlarza literatury, który pozwala spojrzeć na problem suburbanizacji z wielu perspektyw badawczych na przestrzeni długiego okresu, a jego uwarunkowania są najchętniej wskazywaną grupą w większości opracowań poświęconych problemowi. Dla potrzeb artykułu dokonano przeglądu i analizy zagranicznych i krajowych opracowań literaturowych poświęconych zagadnieniu suburbanizacji. Rozpoznany obszar badań dotyczy aspektów suburbanizacji na wszystkich zamieszkanych przez człowieka kontynentach, co daje bardzo różnorodny przegląd obszarów badawczych. Kwerenda literatury pozwoliła na wyodrębnienie łącznie 274 różnych szczegółowych przyczyn, które według autorów odpowiadają za powstawanie zjawiska suburbanizacji. Znaczna złożoność uwarunkowań pozwoliła na pogrupowanie i wydzielenie 10 głównych kategorii przyczyn zachodzenia suburbanizacji.

Abstrakt

Artykuł obejmuje analizę wpływu suburbanizacji na sferę społeczną, kulturową, funkcjonalno-przestrzenną, gospodarczą oraz na środowisko naturalne Polski. Opracowanie rozpatruje konsekwencje zjawiska z perspektywy suburbiów oraz miasta centralnego. Dla celów niniejszej publikacji dokonano analizy publikacji krajowych opisujących badania procesu w miastach Polski oraz publikacji zagranicznych. Pozycje anglojęzyczne obejmowały badaniami skutki suburbanizacji w miastach Europy, Azji, Ameryki Północnej, Ameryki Łacińskiej oraz Afryki. Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu zaproponowano kategoryzację konsekwencji suburbanizacji. Kategoryzacja obejmuje skutki gospodarcze, funkcjonalno-przestrzenne, społeczno-kulturowe oraz przyrodnicze.

Abstrakt

Badania dotyczące urbanizacji, z uwagi na jej złożony, wieloaspektowy charakter, były dotychczas przedmiotem wielu prac naukowych. Podstawy teoretyczne i metodologiczne geograficznych studiów miejskich zaczęły kształtować się w pierwszej połowie XX w., a wraz z nimi pojawiały się nowe koncepcje i orientacje badawcze oddziałujące na całą geografię społeczno-ekonomiczną. Celem artykułu jest przegląd wybranych zagranicznych i krajowych koncepcji i metod badawczych dotyczących przestrzeni zurbanizowanej, realizowanych od przełomu XIX i XX do XXI w. W pracy przedstawiono główne metody i kierunki badań nad urbanizacją. Analizie poddano dorobek i rozwój geografii osadnictwa oraz podstawy teoretyczno-metodologiczne z dziedziny studiów miejskich mające wpływ na rozwój struktur osadniczych. Zwrócono uwagę głównie na prace poświęcone przekształceniom urbanistycznym oraz studiom nad przestrzenią zurbanizowaną miast, a także na zastosowanie badań geografii osadnictwa dla celów planistycznych. Z uwagi na złożoność poruszanej problematyki w pracy odniesiono się tylko do wybranych koncepcji i metod uznanych za najbardziej znaczące z punktu widzenia badań nad urbanizacją.

Abstrakt

Analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym, ocena postępów w opracowywaniu planów miejscowych i opracowanie wieloletnich programów ich sporządzania w nawiązaniu do ustaleń studium opracowywana w trybie art. 32 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest dokumentem, który w założeniu odgrywać ma ważną rolę w ocenie aktualności realizowanej polityki przestrzennej gminy oraz aktualności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jej główna funkcja – ocena – polega na zbadaniu skali zmian w zagospodarowaniu przestrzennym i wynikającej z tego potrzeby dokonywania korekt obowiązujących aktów planowania przestrzennego. Analiza ta ma także zawierać ocenę postępów w opracowywaniu planów miejscowych i ustalać wieloletnie programy ich sporządzania. Artykuł jest przeglądem różnych metod tworzenia analiz zmian w zagospodarowaniu przestrzennym poprzez analizę zawartości przygotowywanych przez samorządy dokumentów. Badanie wykazało, że w zdecydowanej większości przypadków analizy te mają charakter ułomny, niewiele wnoszący do gospodarowania przestrzenią w gminie. Są one nierzadko atrapą dokumentu planistycznego, który ma za zadanie spełnić podstawowy ustawowy wymóg – być. Jednocześnie wskazać należy, że na drugim biegunie znajdują się mądre, przemyślane i wnikliwe opracowania, z których wynikają dla władz konkretne wnioski i powiązane z nimi zadania. W podsumowaniu artykułu zawarto także rekomendacje metodyczne dotyczące tworzenia analiz zmian w zagospodarowaniu przestrzennym. Ich źródłem są najlepsze zastosowane przez gminy rozwiązania oraz doświadczenia własne autora.