Differentiation of fen bedrock in the Mrągowo Lakeland (NE Poland) in relation to Pleistocene terrain morphogenesis

Open access

Abstract

The Mrągowo Lake District (NE Poland) with the area of 182 800 hectares was formed in 1/3 during the Poznań phase (POZ) of the Vistulian glaciation, and in 2/3 in the Pomeranian phase (POM) of that glaciation. A number of fens in the Mrągowo Lake District is 1164, and they occupy 5.9% of its total area. Majority of fens (1018) with an area of 8620 ha is located in the zone of POM phase, and the remaining fens (146) occupying 2157 ha occur within the zone of POZ phase. Peatlands cover 3.5% of area of POZ phase and 7% of area of POM phase. The mean size of fens in the Mrągowo Lake District is 9.3 ha (mean size in POZ phase zone is 14.8 ha and in POM zone – 8.5 ha). Limnic deposits predominate in the bedrock of fens (92.5% of the total number of fens). Originally, lakes occupied 11% of the Mrągowo Lake District, of which 1/2 was transformed into fens. More than 50% of peatlands developed on organic gyttja, 27% on calcareous gyttja, and almost 14% on mineral gyttja. About 7.5% of fens formed as a result of paludification.

Alonso-Zarza A.M., Wright V.P., 2010. Palustrine Carbonates. [In:] Carbonates in Continental Settings, Facies, Environments, and Processes. (Alonso-Zarza A.M., Tanner L.H., Eds.). Developments in Sedimentology 61: Elsevier Science Amsterdam, London: 103–131.

Błaszkiewicz M., 2005. Późnoglacjalna i wczesnoholoceńska ewolucja obniżeń jeziornych na Pojezierzu Kociewskim (Wschodnia część Pomorza). Prace Geograficzne IGiPZ PAN, Warszawa, 201: ss. 192.

Błaszkiewicz M., 2007. Geneza i ewolucja mis jeziornych na młodoglacjalnym obszarze Polski – wybrane problemy. Studia Limnologica et Telmatologica 1(1): 5–16.

Bukowska-Jania E., 2003. Rola systemu lodowcowego w obiegu węglanu wapnia w środowisku przyrodniczym. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice: ss. 247.

Churski Z., 1988. Wybrane zagadnienia dotyczące jezior i mokradeł w Polsce. [W:] Naturalne i antropogeniczne przemiany jezior mokradeł w Polsce (Churski Z., red.). Rozprawy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń: 9–31.

Dean W.E., 1999. The carbon cycle and biogeochemical dynamics in lake sediments. Journal of Paleolimnology 21: 375–393.

Dean W.E., Fouch T.D., 1983. Lacustrine environment. [In:] Carbonate Depositional Environments (Scholle P.A., Bebout D.G., Moore C.H., Eds), AAPG Memoir 33: 97–130.

Dembek W., 2000. Wybrane aspekty zróżnicowania torfowisk w młodo- i staroglacjalnych krajobrazach Polski wschodniej. Rozprawa habilitacyjna. Wydawnictwo IMUZ: ss. 175.

Gotkiewicz J., Smołucha J., 1996. Charakterystyka krajobrazów młodoglacjalnych Pojezierza Mazurskiego i Równiny Sępopolskiej. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 431: 119–136.

Ilnicki P., 2002. Torfowiska i torf. Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu: ss. 606.

Kern H., 1985. Odczyn i zawartość węglanu wapnia w profilach gleb użytków rolnych Polski. Wydawnictwo IUNG R(201), Puławy: ss. 97.

Kondracki J., 1972. Polska północno-wschodnia. PWN, Warszawa: ss. 272.

Kondracki J., 2009. Geografia regionalna Polski. Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa: ss. 443.

Lal R., 2008. Carbon sequestration. Philosophical Transactionsof the Royal Society B, The Royal Society, 363: 815–830.

Lemkowska B., 2015. Differentiation of fen bedrock in the Ełk Lakeland (NE Poland) in relation to late Pleistocene terrain morphogenesis. Soil Science Annual 66(4): 161–167.

Lemkowska B., Piaścik H., 2006. Differentiation of fens in landscapes of the Mazurian Lakeland. Polish Journal of Environmental Studies 15(5D): 43–46.

Lemkowska B., Orzechowski M., Smólczyński S., 2013. Zróżnicowanie podłoża torfowisk niskich Krainy Wielkich Jezior Mazurskich na tle morfogenezy terenu. [W:] Środowisko glebotwórcze i gleby dolin rzecznych. (Jonczak J., Florek W., red.). Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań: 95–102.

Lipka K., 2000. Torfowiska w dorzeczu Wisły jako element środowiska przyrodniczego. Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej w Krakowie. Rozprawa 255: ss. 148.

Lisicki S., 1997. Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski. Arkusz Mrągowo 1:50 000, 141: ss. 58.

Lossow K., 1996. Znaczenie jezior w krajobrazie młodoglacjalnym Pojezierza Mazurskiego. Zeszyty Problemowe Postepów Nauk Rolniczych 431: 47–59.

Marks L., 2005. Pleistocene glacial limits in the territory of Poland. Przegląd Geologiczny 53(10/2): 988–993.

Mitsch W.J., Gosselink J.G., 1993. Wetlands. Van Nostrand Reinhold and John Wiley & Sons: pp. 722.

Petelski K., Sadurski A., 1987. Kreda jeziorna wskaźnikiem holoceńskiej wymiany wód podziemnych. Przegląd Geologiczny 3: 143–147.

Piaścik H., Lemkowska B., 2004. Genese der niedermoore in der Masurischen Seeplatte. Telma 34: 31–37.

Przeniosło S. (red.), 1988–2005. Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce – edycje według stanu na 31.XII.1987–31.XII.2004, Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa.

Punning J.M., Kapanen G., Hang T., Davydova N., Kangur M., 2008. Changes in the water level of Lake Peipsi and their reflection in a sediment core. Hydrobiologia 599: 97–104.

Rzepecki P., 1985. Jeziorne osady wapienne Polski Północnej miedzy Łyną a Brdą. Geologia 11(3): 5–78.

Sowiński P., Smólczyński S., Orzechowski M., 2004. Gleby obniżeń śródmorenowych jako bariery biogeochemiczne w krajobrazie rolniczym Pojezierza Mazurskiego. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 55(2): 365–372.

Stasiak J., 1971a. Holocen Polski Północno-Wschodniej. Rozprawy Uniwersytetu Warszawskiego, PWN, Warszawa, 47: ss. 110.

Stasiak J., 1971b. Geneza basenów sedymentacyjnych na obszarach sandrowych. Zeszyty Problemowe Postepów Nauk Rolniczych 107: 103–112.

Szuflicki M., Malon A., Tymiński M. (red.), 2016. Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31.XII.2015 r. Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa: ss. 476.

Świerczyński K., 1959. Stosunki geomorfologiczne. [W:] Z badań środowiska geograficznego w powiecie mrągowskim. (Kondracki J., red.), Prace Geograficzne, Instytut Geografii PAN, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 19: 11–36.

Świerczyński K., 1967. Morfologia rynny Mrągowskiej. Prace i Studia Instytutu Geograficznego, Uniwersytet Warszawski, Geografia Fizyczna 1: 125–141.

Świerczyński K., 1972. Formy wytopiskowe w południowej części Pojezierza Mrągowskiego. Prace i Studia Instytutu Geograficznego, Uniwersytet Warszawski, Geografia Fizyczna, 10(4): 85–113.

Tobolski K., 2000. Przewodnik do oznaczania torfów i osadów jeziornych. PWN, Warszawa: ss. 508.

Uggla H., 1971. Charakterystyka gytii i gleb gytiowych Pojezierza Mazurskiego w świetle dotychczasowych badań Katedry Gleboznawstwa Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie. Zeszyty Problemowe Postepów Nauk Rolniczych 107: 13–25.

Werner-Więckowska H., 1959. Wody. [W:] Z badań środowiska geograficznego w powiecie mrągowskim. (Kondracki J., red.), Prace Geograficzne, Instytut Geografii PAN, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 19: 36–49.

Więckowski K., 1993. Procesy sedymentacji i tempo akumulacji osadów dennych w wybranych jeziorach. [W:] Przemiany stosunków wodnych w Polsce w wyniku procesów naturalnych i antropogenicznych (Dynowska I., red.), Kraków: 88–97.

Więckowski K., 2009. Zagadnienia genezy, wieku i ewolucji jezior poszczególnych regionów Polski w świetle badań ich osadów dennych. Studia Limnologica et Telmatologica. Suplement 1: 29–72.

Żurek S., 1990. Związek procesu zatorfienia z elementami środowiska przyrodniczego wschodniej Polski. Roczniki Nauk Rolniczych D-220: ss. 174.

Soil Science Annual

formerly Roczniki Gleboznawcze

Journal Information

Index Copernicus Value- 93.69 pkt

CiteScore 2017: 1.13

SCImago Journal Rank (SJR) 2017: 0.468
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2017: 0.781

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 104 104 3
PDF Downloads 44 44 4