Chemical properties of organic soils developed from lacustrine chalk near the lakes Strzeszowskie, Sitno, and Sierakowo (Western Pomerania, north Poland)

Open access

Abstract

The genesis of organic soils is closely connected with water. The occurrence of carbonate deposits in the central and lower part of organic soil profile points to the link between their genesis and post-glacial lakes. The studies conducted in the years 2009–2012 focused on organic soils near lakes: Strzeszowskie, Sitno (Myśliborskie Lakeland) and Sierakowo (Ińskie Lakeland), north Poland. The goal of the present study was to characterize chemical properties of organic soils developed on carbonate deposits. The examined soils belonged to organic muck and sapric peat soils. They contained variable amount of organic matter (32,4–66,6%). The C/N ratio depended on the degree of mineralization. The soils under study, had a high level of available forms of Ca and low level of P, K, Cu, and Zn. Both in surface and subsurface horizons of muck and sapric peat soils the content of exchangeable cations may be ranked as follows: Ca > Mg > K > Na. Basic cations total in organic horizons was distinctly higher than in calcareous sediments. In organic horizons and limnic deposits, the share of exchangeable form of Ca in the sum of basic cations exceeded 95%.

Andrič M., Kroflič B., Toman M.J., Ogrinc N., Dolenec T., Dobnikar M., Čermelj B., 2008. Late quaternary vegetation and hydrological change at Ljubljansko barje (Slovenia). Paleogeography, Paleoclimatology, Paleścology 270: 150–165.

Berglund O., Berglund K., 2010. Distribution and cultivation intensity of agricultural organic soils in Sweden and estimation of greenhouse gas emissions. Geoderma 154: 173–180.

Bogacz A., Szulc A., Bober A., Pląskowska E., Matkowski K., 2004. Wpływ stopnia zmurszenia torfu na skład i liczebność grzybów glebowych obiektu Przedmoście. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 55(3): 39–51.

Chimner R.A., Cooper D.J., 2003. Influence of water table levels on CO2 emissions in a Colorado subalpine fen: an in situ microcosm study. Soil Biology and Biochemistry 35(3): 345–351.

Christanis K., Georgakopoulos A., Fernández-Turiel J.L., Bouzinos A., 1998. Geological factors influencing the concentration of trace elements in the Philippi peatland, eastern Macedonia, Greece. International Journal of Coal Geology 36: 295–313.

Dobrowolski R., Ziółek M., Bałaga K., Melke J., Bogucki A., 2010. Radiocarbon age and geochemistry of the infillings of small closed depressions from Western Polesie (Poland SE, Ukraine NW). Geochronometria 36: 39–46.

Ewing J.M., Verpaskas M.J., Broome S.W., White J.G., 2012. Changes in wetland soil morphological and chemical properties after 15, 20, and 30 years of agricultural production. Geoderma 179–180: 73–80.

Glooschenko W.A., 1982. Sediment trace metal chemistry of second marsh, Oshawa, Ontario. Wetlands 2: 207–15.

Grzywna A., 2014. Ocena zasobności gleb torfowo-murszowych zlewni Tyśmienicy w składniki pokarmowe. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 14(1): 19–26.

Jakubus M., Gajewski P., Kaczmarek Z., 2013. Właściwości fizykochemiczne i chemiczne poziomów wierzchnich wybranych gleb zlokalizowanych w sąsiedztwie planowanej odkrywki węgla brunatnego „Tomisławice”. Rocznik Ochrona Środowiska 15: 2232–2248.

Jarnuszewski G., Meller E., 2013. Właściwości płytkich gleb pobagiennych na kredzie jeziornej oraz ocena składu chemicznego wód gruntowych. Uniwersytet Zielonogórski, Zeszyty Naukowe, 149, Inżynieria Środowiska 29: 5–13.

Jaszczyński J., 2008. Groundwater quality against a background of human activities and impact of peatland area. Agronomy Research 6(1): 121–129.

Kabata-Pendias A., Piotrowska M., Motowicka-Terelak T., Maliszewska-Kordybach B., Filipiak K., Krakowiak A., Pietruch C., 1995. Podstawy oceny chemicznego zanieczyszczenia gleby. Metale ciężkie, siarka i WWA. IUNG Puławy, Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska: 1–136.

Kalembasa D., Becher M., 2009. Frakcje azotu w glebach torfowo-murszowych w dolinie górnego Liwca. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 9(2): 73–82.

Kalembasa D., Pakuła K., Becher M., 2008. Profile differences of Fe, Al and Mn in the peat-muck soils in the upper Liwiec River valley. Acta Scientiarium Polonorum 8(2): 3–8.

Karaca A., Turgay O.C., Tamer N., 2006. Effects of humic deposit (gyttja) on soil chemical and microbiological properties and heavy metal availability. Biology and Fertility of Soils 42: 585–592.

Kiryluk A., 2008. Wpływ 20-letniego użytkowania łąk pobagiennych na zmianę niektórych właściwości fizyczno-wodnych gleb oraz kształtowanie się zbiorowisk roślinnych. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 8(1): 151–160.

Kiryluk A., 2009. Proces grądowienia w pobagiennych ekosystemach łąkowych. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 9(4): 59–69.

Kőlli R., Asi E., Apuhtin V., Kauer K., Szajdak L.W., 2010. Chemical properties of surface peat on forest land in Estonia. Mires and Peat 6: 1–12.

Koźmiński C., Michalska B., Czarnecka M., 2007. Klimat województwa zachodniopomorskiego. Akademia Rolnicza w Szczecinie, Uniwersytet Szczeciński: 1–147.

Krzywonos K., 1993. Organogeniczne gleby węglanowe na kredzie jeziornej. Charakterystyka i klasyfikacja. Wiadomości IMUZ 17(3): 37–55.

Lowe L.E., 1986. Application of a sequential extraction procedure to the determination of the distribution of sulphur forms in selected peat materials. Canadian Journal of Soil Science 66: 337–345.

Łachacz A., Nitkiewicz M., Pisarek W., 2009. Soil conditions and vegetation on gyttja lands in the Masurian Lakeland. Contemporary Problems of Management and Environmental Protection Wetlands – Their Functions and Protection 2: 61–94.

Łyduch L., 1968. Warunki glebowe zbiorowiska śmiałka darniowego i mozgi trzcinowatej okolic jeziora Będgoszcz. Zeszyty Naukowe WSR Szczec. 28: 93–112.

Marcinek J., Spychalski M., 1998. Degradacja gleb organicznych doliny Obry po ich odwodnieniu i wieloletnim rolniczym użytkowaniu. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 460: 219–236.

Markowski S., 1980. Struktura i właściwości podtorfowych osadów jeziornych rozprzestrzenionych na Pomorzu Zachodnim jako podstawa ich rozpoznawania i klasyfikacji. [W:] Kreda jeziorna i gytie. Materiały konferencji naukowo-technicznej, Gorzów Wlkp., Zielona Góra, 2: 44–55.

Meller E., 2004. Niektóre właściwości chemiczne różnie użytkowanych gleb gytiowo-murszowych w pobliżu jeziora Miedwie. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 55(3): 139–146.

Meller E., 2006. Płytkie gleby organogeniczno-węglanowe na kredzie jeziornej i ich przeobrażenia w wyniku uprawy. Akademia Rolnicza w Szczecinie, Rozprawy 233: 1–115.

Niedźwiecki E., Łyduch L., 1992. Zawartość niektórych mikroelementów w glebach gytiowo-murszowych oraz w roślinności trawiastej nad Jeziorem Miedwie. VII Sympozjum nt. Mikrślementy w rolnictwie. Kom. Gleboznawstwa i Chemii Rolnej PAN we Wrocławiu, Katedra Chemii Rolniczej AR we Wrocławiu. 16–17 września 1992: 340–342.

Okruszko H., 1960. Gleby murszowe torfowisk dolinowych i ich chemiczne oraz fizyczne właściwości. Roczniki Nauk Rolniczych F 74(1): 5–89.

Okruszko H., 1988. Zasady podziału gleb hydrogenicznych na rodzaje oraz łączenia rodzajów w kompleksy. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 39(1): 127–152.

Okruszko H., Gotkiewicz J., Szuniewicz J., 1993. Zmiany zawartości mineralnych składników gleby torfowej pod wpływem wieloletniego użytkowania łąkowego. Wiadomości IMUZ 17(3): 139–150.

Olkowski M., 1967. Niektóre właściwości chemiczne i fizyczne gytii osuszonych jezior mazurskich. Zeszyty Naukowe WSR Olszt. 23: 245–262.

Orzechowski M., Smólczyński S., Sowiński P., 2004. Przekształcenia antropogeniczne gleb obniżeń śródmorenowych Pojezierza Mazurskiego. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 55(2): 311–320.

Pawluczuk J., 2008. Mineralizacja organicznych związków azotu w glebach murszowych Łąk Dymerskich na Pojezierzu Mrągowskim. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 59(1): 183–191.

Pawluczuk J., Szymczyk S., 2008. Dynamika mineralizacji organicznych związków azotu w glebach murszowych a zawartość azotu azotanowego i amonowego w wodach gruntowych na obiekcie Łąki Dymerskie. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 8 (2b): 105–115.

Piaścik H., Bieniek B., 2001. Zmiany w zawartości form żelaza powodowane procesem murszenia w warunkach zróżnicowanego odwodnienia. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 52: 119–125.

Piaścik H., Gotkiewicz J., 2004. Przeobrażenia odwodnionych gleb torfowych jako przyczyna ich degradacji. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 55 (2): 331–338.

Prosowicz D., 2008. Metale w osadach dennych Jeziora Wigry. Geologia 34(1): 85–108.

Reddy K.R., 1982. Mineralization of nitrogen in organic soils. Soil Science Society of America Journal 46: 561–566.

Rozporzadzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. 2002, nr 165, poz. 1359).

Sapek A., Gotkiewicz J., 1977. Rozmieszczenie składników mineralnych w profilach gleby torfowej z obiektu Kuwasy różnie użytkowanej i nawożonej. Roczniki Nauk Rolniczych, F 79(3): 113–134.

Sapek B., 2011. Sorpcja fosforu przez mursze i utwory torfowe w rejonie doliny Biebrzy. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 11(3): 219–235.

Scherer H.W., 2009. Sulfur in soils. Journal of Plant Nutrition and Soil Science 172: 326–335.

Schöner A., Noubactep C., Büchel G., Sauter M., 2009. Geochemistry of natural wetlands in former uranium milling sites (eastern Germany) and implications for uranium retention. Chemie der Erde 69: 91–107.

Skłodowski P., 1968. Rozmieszczenie siarki w profilach glebowych niektórych typów gleb Polski. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 19(1): 99–119.

Smólczyński S., Orzechowski M., 2010. Distribution of elements in soils of moraine landscape in Masurian Lakeland. Journal Elementology 15(1): 177–188.

Stüben D., Walpersdorf E., Voss K., Rönicke H., Schimmele M., Baborowski M., Luther G., Elsner W., 1998. Application of lake marl at Lake Arendsee, NE Germany: First results of a geochemical monitoring during the restoration experiment. The Science of the Total Environmen 218: 33–44.

Systematyka gleb Polski, 2011. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 62(3): 1–193.

Turbiak J., 2009. Aktywność respiracyjna gleb pobagiennych w warunkach ich utrzymania w czarnym ugorze. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 9(1): 161–170.

Uggla H., 1968. Bagienne i murszowe gleby gytiowiska Gązwa. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 18(2): 369–413.

Uggla H., 1969. Gleby gytiowe Pojezierza Mazurskiego. Cz. II. Właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleb gytiowobagiennych i gytiowo-murszowych. Zeszyty Naukowe WSR Olszt. 25(3): 583–605.

Uggla H., 1971. Charakterystyka gytii i gleb gytiowych Pojezierza Mazurskiego w świetle dotychczasowych badań Katedry Gleboznawstwa WSR w Olsztynie. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 107: 13–25.

Uggla H., 1976. “Rędziny” Pojezierza Mazurskiego. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 27 (2): 113–125.

Verhoeven J.T.A., 2014. Wetlands in Europe: perspectives for restoration of a lost paradise. Ecological Engineering 66: 6–9.

Volungevičius J., Amalevičiűtë K., Liaudanskienë I., Šlepetys J., 2015. Chemical properties of Pachiterric Histosol as influenced by different land use. Zemdirbyste-Agricultre 102(2): 123–132.

Soil Science Annual

formerly Roczniki Gleboznawcze

Journal Information

Index Copernicus Value- 93.69 pkt

CiteScore 2017: 1.13

SCImago Journal Rank (SJR) 2017: 0.468
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2017: 0.781

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 90 90 11
PDF Downloads 38 38 5