Profilowe zróżnicowanie form żelaza i glinu w glebach pod świerczyn górnoreglową Plagiothecio-Piccetum tatricum w Gorcach jako wskaźnik aktualnych procesów glebotwórczych / Distribution of Iron and Aluminum Forms as an Indicator of Present-Day Soil-Forming Processes in Soil Profiles under Wooded Spruce Plagiothecio-Piccetum Tatricum in the Gorce Mts. (Southern Poland)

Open access

Abstract

The aim of the study was to determine soil-forming processes in soils formed from the Magura sandstones (Carpathian flysch) under wooded spruce Plagiothecio-Piccetum tatricum in the Gorce Mts., southern Poland. The research focused on distribution of non-silicate forms of iron and aluminum in soil profiles. The content of pyrophosphate, oxalate, and dithionite phases of iron and aluminum in the genetic horizons of four soil profiles was measured and selected pedogenic factors were calculated. Based on the obtained results podzolization and brunification are dominant soil-forming processes in the studied soils. The brunification effect was more common in the soils under the large share of Athyrium distentifolium, whereas podzolization predominates in the soils where Vaccinium myrtillus prevails in forest floor. Studied soils were classified as Dystric Endoskeletic Cambisol (Loamic, Humic), Dystric Cambisol (Siltic, Humic) and Skeletic Folic Albic Podzol (Arenic).

Adamczyk B., 1966. Studia nad kształtowaniem siê związków pomiêdzy podłożem skalnym a glebą. Cz. II. Gleby leoene wytworzone z utworów fliszowych płaszczowiny magurskiej w Gorcach. Acta Agraria et Silvestra 6: 4-48.

Bascomb C.L., 1968. Distribution of pyrophosphate-extractable iron and organic carbon in soils of various groups. Journal of Soil Science 19(2): 251-268.

Blume H.P., Schwertmann U., 1969. Genetic evaluation of profile distribution of aluminium, iron, and manganese oxides. Soil Science Society of America Journal 33: 438-44.

Certini G., Ugolini F.C., Corti G., Agnelli A., 1998. Early stages of Podzolization under Corsican pine (Pinus nigra Arn. ssp. laurico). Geoderma 83: 103-125.

Chojnicki J., 2001. Formy żelaza w madach oerodkowej Doliny Wisły. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 52(supl.): 97-107.

Chojnicki J., Brzozowska A., Hryciuk A., Marczak R., 2010. Iron, aluminum and manganese forms as indicators of selected soilforming processes in soils of the “Rybitew” reservation in Kampinos National Park. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 61(2): 29-36.

Dahms D., Favilli F., Krebs R., Egli M., 2012. Soil weathering and accumulation rates of oxalate-extractable phases from alpine chronosequences of up to 1 Ma in age. Geomorphology 151-152: 99-113.

D′Amico M., Julitta F., Previtali F., Cantelli D., 2008. Podzolization over ophiolitic materials in the western Alps (Natural Park of Mont Avic, Aosta Valley, Italy). Geoderma 146: 129-137.

Degórski M., 2007. Spatial Variability in Podzolic Soils of Central and Northern Europe EPA/600/R-07/059: 1-175.

Gruba P., 2001. Rozmieszczenie kompleksów żelazisto-próchnicznych w glebach brunatnych wytworzonych z piaskowców. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 52(supl.): 127-133.

IUSS Working Group WRB, 2015. World Reference Base for Soil Resources 2014, update 2015. International soil classification system for naming soils and creating legends for soil maps. World Soil Resources Reports No. 106. FAO, Rome.

Hess M., 1965. Piêtra klimatyczne w polskich Karpatach Zachodnich. Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne 12.

Jankowski M., 2014. The evidence of lateral podzolization in sandy soils of Northern Poland. Catena 112: 139-147.

Kabała C., Waroszewski J., Szopka K., Bogacz A., 2010. Geneza, właoeciwooeci i rozprzestrzenienie stagnobielic w Sudetach. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 59(4): 78-92.

Kabała C., Waroszewski J., Bogacz A., Łabaz B., 2012. O specyfice bielic górskich. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 63, 2: 55-64.

Karczewska A., Bartoszewska K., Szerszeń L., 1998. Żelazo w wybranych profilach gleb wytworzonych z piaskowców na terenie Parku Narodowego Gór Stołowych. Zeszyty Problemowe Postêpów Nauk Rolniczych 464: 201-210.

Klasyfikacja gleb leśnych Polski, 2000. Centrum Informacyjne Lasów Pañstwowych, Warszawa: 1-123.

Kowalczyk E., Miechówka A., 2001. Klasyfikacja kwaoenych gleb Babiogórskiego Parku Narodowego na podstawie profilowego rozmieszczenia różnych form żelaza. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 52(supl.): 127-133.

Konecka-Betley K., 1967. Zagadnienie żelaza w procesie glebotwórczym. Dział Wydawnictw SGGW, Warszawa: 1-69.

Lityński T., Jurkowska H., Gorlach E., 1976. Analiza chemiczno- rolnicza. PWN, Warszawa: 129-132.

McKeague J.A., 1967. An evaluation of 0,1 M pyrophosphate and pyrophosphate-dithionite in comparison with oxalate as extractants of the accumulation products in Podzols and some other soils. Canadian Journal of Soil Science 47: 95-99.

Melke J., 1997. Niektóre prawidłowooeci w składzie chemicznym gleb brunatnych różnych regionów geograficznych. Rozprawy habilitacyjne 56, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Wydawnictwo UMCS, Lublin: 1-121.

Miechówka A., Niemyska-Łukaszuk J., Nicia P., Kowalczyk E., 1998. Charakterystyka gleb pod zbiorowiskami: Dentario glandulosae- Fagetum athyrietosum alpestris i Piceetum tatricum athyrietosum alpestris w Babiogórskim Parku Narodowym. Zeszyty Problemowe Postêpów Nauk Rolniczych 464: 65-73.

Miechówka A., Zadrożny P., Kowalczyk E., 2006. Podzol soils of different climatic and vegetation belts of the Babiogórski National Park. Polish Journal of Soil Science 39, 1: 73-79.

Mokma D.L., 1983. New chemical criteria for defining the spodic horizon. Soil Science Society of America Journal, 47: 972-976.

Mokma D.L., Yli-Halla M., Lindqvist K., 2004. Podzol formation in sandy soils of Finland. Geoderma 120: 259-272.

Munsell soil color charts. 2000. Gretag Macbeth, New Windsor, NY.

Niemtur S., 1997. Skażenie antropogeniczne ekosystemów leoenych w Gorczañskim Parku Narodowym. Prace Instytutu Badawczego Leoenictwa ser. A 835: 1-121.

Oleksynowa K., Tokaj J., Jakubiec J., 1991. Przewodnik do æwiczen z gleboznawstwa i geologii. Cz. II. [red.] T. Komornicki. Metody laboratoryjne analizy gleb. Skrypty AR w Krakowie: 1-134.

PN-R 04032. 1998. Gleby i utwory mineralne. Pobieranie próbek i oznaczanie skladu granulometrycznego. Polski Komitet Normalizacyjny; 2 stycznia 1998 r. (Uchwała nr 1/98-0).

Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, 2009. Klasyfikacja uziarnienia gleb i utworów mineralnych - PTG 2008. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 60(2): 5-16.

Rapaport K., Vasu A., 1972. Contribution to the knowledge of podzolic soils by a comparative study of acid brown, brown podzolic and brown cryptopodzolic soils of Lotru Basin (South Carpathians). First National Soil Science Congress, Sofia 1972: 441-447.

Różański S., Bartkowiak A., Jaworska H., 2013. Forms of iron as an indicator of pedogenesis in profiles of selected soil types of the northern area of kujawsko-pomorskie province, Poland. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 64(3): 98-105.

Sauer D., Schülli-Maurer I., Sperstad R., Sorensen R., Stahr K., 2008. Podzol development with time in sandy beach deposits in southern Norway. Journal of Plant Nutrition and Soil Science 171: 483-497.

Schwertmann U., 1964. Differenzierung der Eisenoxide des Bodens durch Extraktion mit Ammoniumoxalat-Lösung. Z. Pflanzenernähr. Düng. Bodenkd. 105: 194-202.

Sommer M., Halm D., Weller U., Zarei M., Stahr K., 2000. Lateral Podzolization in a granite landscape. Soil Science Society of America Journal 64: 1434-1442.

Sommer M., Halm D., Geisinger C., Andruschkewitsch I., Zarei M., Stahr K., 2001. Lateral podzolization in a sandstone catchment. Geoderma 103: 231-247.

Strzemski M., 1953. Problem typologii górskich gleb leoenych. Sylwan 97, 1: 3-11.

Systematyka gleb Polski, 1989. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 40(3-4): 1-150.

Systematyka gleb Polski, 2011. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 62(3): 1-193.

Tůma I., Fiala K., Zahora J., 2012. The role of Athyrium distentifolium in reduction of soil acidification and base cation losses due to acid deposition in a deforested mountain area. Plant Soil 354(1-2): 107-120.

Tůma D., Tůmova J., Zahora J., 2014. The biological activity of soil in Norway spruce forests and in fern Athyrium distentifolium Tausch ex Opiz stands on deforested pollutedsites in the Beskydy Mts. Beskydy 7(1): 9-20.

Waroszewski J., Kabała C., Turska A., 2010. Specyficzne właoeciwooeci gleb Kowarskiego Grzbietu w Karkonoszach. Opera Corcontica 47, Suppl. 1: 47-56.

Waroszewski J., Malkiewicz M., Mazurek R., Labaz B., Jezierski P., Kabała C., 2015. Lithological discontinuities in Podzols developed from sandstone cover beds in the Stolowe Mountains (Poland). Catena 126: 11-19.

Zagórski Z., 2001. Formy żelaza jako wskaŸniki procesów pedoi litogenezy w glebach niecałkowitych. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual 52(2): 87-96.

Zanella A., Jabiol B., Ponge J.F., Sartori G., de Waal R., van Delft B., Graefe U., Cools N., Katzensteiner K., Hager H., Englisch M., Brethes A., Broll G., Gobat J.M., Brun J.J., Milbert G., Kolb E., Wolf U., Frizzera L., Galvan P., Kolli R., Baritz R., Kemmers R., Vacca A., Serra G., Banas D., Garlato A., Chersich S., Klimo E., Langohr R., 2011. European Humus Forms Reference Base, 56, http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/56/17/95/PDF/Humus_Forms_ERB_31_01_2011.pdf

Zanelli R., Egli M., Mirabella A., Giaccai D., Abdelmoula M., 2007. Vegetation effects on pedogenetic forms of Fe, Al and Si and clay minerals in soils in southern Switzerland and northern Italy. Geoderma 141: 119-129.

Soil Science Annual

formerly Roczniki Gleboznawcze

Journal Information

Index Copernicus Value- 93.69 pkt

CiteScore 2017: 1.13

SCImago Journal Rank (SJR) 2017: 0.468
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2017: 0.781

Cited By

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 111 111 6
PDF Downloads 68 68 9