Genesis and classification of the soils developed from the sediments of the former Oleszek mill pond basin (the Chełmińskie Lakeland, N Poland) / Geneza i pozycja systematyczna gleb wykształconych z osadów niecki dawnego stawu młyńskiego Oleszek (Pojezierze Chełmińskie)

Open access

Abstract

Construction and operation of water mills had influenced the transformation of the relief and water conditions, as well as the soil cover around them. The study area includes the former Oleszek mill pond basin, located near the Borówno village, western part of the Chełmińskie Lakeland, about 20 km northeast of Toruń. The objective of the study was to determine the genesis of the soils developed from the Oleszek mill pond basin sediments. Five soil profiles were selected in the basin of the former mill pond, within the 550 m transect located along the Struga Rychnowska river. All of the analysed soils developed from the sediments filling the former mill pond basin. They have been developed as a result of a number of overlapping processes such as mud-forming, alluvial, colluvial and gleyic process. According to the Polish classification system (Classification of Polish Soils 2011) (CPS) two of the soils (profiles 3 and 4) derived from organo-mineral and organic materials are typical organic limnic soils. Systematic position of another two soils (2 and 5) was proposed as muddy soils. Due to the problems of classification of such soils, implementation of the muddy soils or muddy-gleyic soils subtypes (in Polish: gleby mułowate lub mułowato-glejowe) should be considered during developing of the next update of Classification of Polish Soils. These four profiles were classified as Histosols (profiles 3 and 4) and Gleysols (profiles 2 and 5) in WRB (2014). Pedons developed from alluvial materials (alluvial soils in CPS 2011 or Fluvic Phaeozems in WRB 2014) occurred in the proximal part of the basin.

Baranowski B., 1977. Polskie Młynarstwo. Zakład Narodowy im. Ossoliñskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdañsk: 144 pp. (In Polish).

Classification of Polish Soils (Systematyka gleb Polski), 2011. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 62(3): 1-193. (In Polish with English summary).

Dembińska M., 1973. Przetwórstwo zbożowe w Polsce OEredniowiecznej (X-XIV wiek). PAN, IHKM, Wyd. PAN, Wrocław- Warszawa-Kraków-Gdañsk: 270 pp. (In Polish with French summary).

IUSS Working Group WRB, 2014. World Reference Base for Soil Resources 2014. International soil classification system for naming soils and creating legends for soil maps. World Soil Resources Reports, 106. FAO, Rome.

Jonczak J., Florek W., 2013. Wiek i właoeciwooeci gleb wykształ- conych z osadów stawu młyñskiego w dolinie Jarosławianki (Równina Sławieñska). [In:] OErodowisko glebotwórcze i gleby dolin rzecznych (Jonczak J., Florek W., Editors). Bogucki Wydwnictwo Naukowe, Poznañ-Słupsk: 33-40. (In Polish with English summary).

Kalisz B., £achacz A., 2008. Morfologia i systematyka gleb mu- łowych w dolinie Omulwi i Rozogi na Równinie Kurpiowskiej. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 59(3/ 4): 89-96. (In Polish with English abstract)

Klimek K., Kocel K., £okas E., Wachniew W., 2003. Osady denne stawu w dolinie Rudy. Dorzecze górnej Odry. Zastosowanie metod kartograficznych i radioizotopowych w okreoelaniu tempa sedymentacji. [In:] Człowiek w oerodowisku przyrodniczym - zapis działalnooeci (Waga J.M., Kocel K., Editors). PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec: 74-78. (In Polish with English summary).

Kocel K., 1997. Osady denne stawów jako wskaŸnik zmian zaistnia łych w oerodowisku przyrodniczym doliny Rudy. [In:] Park Krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”. Scripta Rudensia 7, Rudy Wielkie: 75-84. (In Polish with English summary).

Madeyski M., Tarnawski M., 2006. Ocena stanu ekologicznego osadów dennych wybranych małych zbiorników wodnych. Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich, PAN, Oddział w Krakowie, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi, Nr 4/3: 107-116. (In Polish with English summary).

Michalska G., Szpikowski J., 1999. Akumulacja osadów w Stawie Młyñskim na Parsêcie (Storkowo, Górna Parsêta). [In:] Funkcjonowanie geosystemów zlewni rzecznych. Cz. 2 (Kostrzewski A., Editor). UAM, Zakład Geoekologii i Monitoringu OErodowiska Przyrodniczego, Stacja Geoekologiczna w Storkowie, Poznañ: 131-136. (In Polish).

Munsell Soil Colour Charts, 2000. GreagMacbeth, New Windsor.

Niewiarowski W., 1984. Osady czwartorzêdowe i rzeŸba terenu. [In:] Województwo toruñskie. Przyroda - ludnooeæ i osadnictwo- gospodarka. (Galon R., Editor) PWN, Warszawa: 57-60. (In Polish).

Niewiarowski W., 1968. Morfologia i rozwój pradoliny i doliny dolnej Drwêcy. Studia Societatis Scientiarum Torunensis, Seria C, 6 (6) Toruñ: 132 pp. (In Polish with English summary).

Okruszko H., 1969. Powstawanie mułów i gleb mułowych. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 20(1): 25-49. (In Polish with English summary).

Podgórski Z., 2004. Wpływ budowy i funkcjonowania młynów wodnych na reŸbê terenu i wody powierzchniowe Pojezierza Chełmiñskiego i przyległych czêoeci Dolin Wisły i Drwêcy. Wyd. UMK, Toruñ: 203 pp. (In Polish with English summary).

Roj-Rojewski S., 2003. Właoeciwooeci chemiczne gleb mułowych wykształconych w dolinach zalewowych Narwi i Biebrzy. Acta Agrophysica, 87 (1, 2): 287-293. (In Polish with English summary) Roj-Rojewski S., 2009. Gleby mułowate - nie wyróżniane dotychczas ogniwo w sekwencji gleb na mułowiskach. Roczniki Gleboznawcze - Soil Science Annual, 60(4): 79-84. (In Polish with English abstract).

Roj-Rojewski S., Walasek M., 2013. Katena gleb mułowo-madowych w okolicy Suraża w Dolinie Górnej Narwi. Soil Science Annual, 64(2): 34-40. (In Polish with English abstract).

Sypka M., Szwarczewski P., Ciszewski D., £okas E., Wachniew P., 2007. Osady wypełniaj¹ce dna niecek dawnych stawów młyñskich - wybrane cechy teksturalne oraz tempo sedymentacji okreoelane różnymi metodami (na przykładzie doliny rzeki Okrzeszy). [In:] Zapis działalnooeci człowieka w oerodowisku przyrodniczym (Szwarczewski P., Smolska E., Editors). Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW, Wydawnictwo Szkoły Wyższej Przymierza Rodzin, Warszawa, T. 3: 137-146. (In Polish).

Szwarczewski P., 2003. Zapis naturalnych i antropogenicznych zmian oerodowiska przyrodniczego w okolicach ¯yrardowa na przykładzie osadów wypełniaj¹cych nieckê stawu młyñskiego. [In:] Człowiek w oerodowisku przyrodniczym - zapis dzia- łalnooeci. (Waga J.M, Kocel K., Editors). PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec: 213-219. (In Polish with English summary).

Tarnawski M., Michalec B., 2006. Charakterystyka ilooeciowa i jakooeciowa osadów dennych zbiornika wodnego w Wilczej Woli. Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich, PAN, Oddzia ł w Krakowie, Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi, Nr 3 (1): 31-43. (In Polish with English summary).

Soil Science Annual

formerly Roczniki Gleboznawcze

Journal Information

Index Copernicus Value- 93.69 pkt

CiteScore 2017: 1.13

SCImago Journal Rank (SJR) 2017: 0.468
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2017: 0.781

Cited By

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 110 110 14
PDF Downloads 55 55 8