Analysis of the use of selected reservoirs in the Wielkopolska province

Open access

Abstract

The paper presents characteristics of six selected retention reservoirs located in the Wielkopolskie province, i.e. the Radzyny and Przebędowo reservoirs located near the city of Poznań, the Miedzichowo reservoir situated at the western border of the province, as well as the Stare Miasto and Jutrosin and Pakosław reservoirs, situated at the eastern and southern parts of the province, respectively. The paper also presents results of studies concerning water quality parameters in the selected reservoir of Przebędowo (at the inflow, within the reservoir and at the outflow) for the example year of 2016. The greatest water area of approx. 110 ha and at the same time the greatest capacity (2.88 million m3) at normal level damming (NLD) was found for the Radzyny reservoir on the Sama river, constructed in 2000, whereas the smallest water area (5.3 ha) and the smallest capacity (0.1 million m3) at NLD were recorded for the Miedzichowo reservoir, which was constructed in 2013. Apart from the positive aspects related to the operation of water storage reservoirs we frequently observe problems with their operation and use. In the winter periods they are mainly connected with the so-called icing, which has a negative and often destructive effect both on the condition of reservoir dams and on their banks. In turn, in the summer months a common problem in the operation of reservoirs results from obstruction from vegetation accumulated on the damming structures, which frequently reaches the dams particularly in periods characterised by high daily precipitation totals. Another common problem in terms of the operation of retention reservoirs is also related with the process of their eutrophication, connected with the influx of biogens. Analyses of selected water quality indexes for the Przebędowo reservoir showed, particularly in relation to nitrates and nitrites, their higher values at the inflow to the reservoir, indicating a considerable effect of land use in adjacent areas primarily in terms of fertilisation and the resulting runoff of biogens to the watercourse supplying the reservoir.

BANACH M., GROBELSKA H. 2003: Stan dynamiki brzegów zbiornika Jeziorsko [State of the shores dynamics in the Jeziorsko]. Słup. Pr. Geogr. 1: 91–106.

Biuro Projektów Wodnych Melioracji i Inżynierii Środowiska BIPROWODMEL Sp. z o.o. w Poznaniu. Mała Retencja Wodna na terenie województwa wielkopolskiego – aktualizacja na lata 2005–2015 [Small water retention in Wielkopolskie Voivodeship – uptade for 2005–2015]. Opracowanie wykonane dla Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, Poznań [manuscript].

Biuro Projektów Wodnych Melioracji i Inżynierii Środowiska BIPROWODMEL Sp. z o.o. w Poznaniu. Program Małej Retencji Wodnej na terenie województwa wielkopolskiego na lata 2016–2030 [Small water retention in Wielkopolskie Voivodeship – uptade for 2016–2030]. Opracowanie wykonane dla Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, Poznań [manuscript].

DMITRUK U., JANCEWICZ A., TOMCZUK U. 2013: Występowanie niebezpiecznych związków organicznych i pier-wiastków śladowych w osadach dennych zbiorników zaporowych [Hazardous organic and trace element occurrence in bottom sediments of dam reservoirs]. Ochr. Środ. 2, 63–68.

Dyrektywa Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych. Dz.U. 2016, poz. 1187 [Directive of the Minister of Environment of 21st July, 2016, on the way of classification of surface water bodies and environmental norms of the contents of priority substances. Journal of Laws 2016, item 1187].

GROCHOWSKA J., TEODOROWICZ M. 2006: Ocena możliwości oddziaływania zlewni na jeziora górnej Pasłęki oraz podatności tych jezior na degradację [Assessment of potential impacts of catchement on upper Pasłęka lakes and of susceptibility of lakes to degradation]. Acta Sci. Pol. Form. Circ. 5 (1): 99–111.

GRUCA-ROKOSZ R., KOSZELNIK P., TOMASZEK J. 2011: Ocena stanu troficznego trzech nizinnych zbiorników zaporowych Polski południowo-wschodniej [Trophic state of three lowland reservoirs from se Poland]. Inż. Ekol. 26: 196–205.

JAGUŚ A., RZĘTAŁA M. 2009: Transformacja parametrów fizykochemicznych wód płynących w zbiornikach przepływowych [Transformation of physico-chemical parameters of waters flowing in transfer water reservoirs]. Ochr. Środ. Zasob. Natural. 38: 115–122.

KANCLERZ J., W I C H E R - D YSARZ J., DYSARZ T., SOJKA M., DWORNIKOWSKA Ż. 2014: Wpływ zbiornika Stare Miasto na jakość wody rzeki Powy [Influence of the Stare Miasto reservoir on the Powa river water quality]. Nauka Przyr. Technol. 54 (4): 1–11.

KANOWNIK W., KOWALIK T., BOGDAŁ A., OSTROWSKI K., RAJDA W. 2011: Jakość i walory użytkowe wód odpływających ze zlewni zbiorników małej retencji planowanych w rejonie Krakowa [Quality and usability of waters outflowing from the small retention reservoirs catchments in the Kraków area]. Wyniki badań przeprowadzonych w ra-mach projektu rozwojowego nr R12 001 02 sfinansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Uniwersytet Rolniczy im. H. Kołłątaja w Krakowie, Kraków.

KONDRACKI J. 2000: Geografia regionalna Polski [Polish Regional Geography]. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

KUNDZEWICZ Z., ZALEWSKI M., KĘDZIORA A., PIERZGALSKI E. 2010: Zagrożenia związane z wodą [Water-related threats]. Nauka 4: 87–96.

KUNDZEWICZ Z.W. 2000: Gdyby mała wody miarka – Zasoby wodne dla trwałego rozwoju [Had a small water scoop – Water resources for sustainable development]. PWN, Warszawa.

ŁAWNICZAK A. 2016: Ocena źródeł zanieczyszczeń wód silnie zarastających zbiorników Miedzichowo i Przebędowo [Assessment of pollution sources in waters from overgrowing reservoirs – Miedzichowo and Przebędowo reservoirs]. Praca wykonana pod kierunkiem dr hab. inż. Agnieszki Ławniczak, prof. UP na zlecenie Zarządu Melioracji i Gospodarki Wodnej w Poznaniu (umowa nr 1/2016/Pń).

MAŁECKI Z. 2008: Funkcje zbiornika wodnego i stawów parkowych w Gołuchowie [Function of water reservoir and park ponds in Gołuchów]. Inż. Ekol. 20: 7–15.

MAŁECKI Z., POKŁADEK R. 2010: Istotne procesy zagrażające bezpieczeństwu zbiorników wodnych [Important processes threatening the safety of water reservoirs]. Zeszyty Naukowe – Inżynieria Lądowa i Wodna w Kształtowaniu Środowiska 2: 33–43.

NACHLIK E. 2006: Ochrona przeciwpowodziowa w powiązaniu z ochroną walorów przyrodniczych rzek i ich dolin [Flood protection and preservation of natural values of rivers and their valleys]. Infr. Ekol. Ter. Wiej. 4 (1): 47–62.

PĘCZUŁA W., SUCHORA M. 2011: Analiza przyczyn występowania złej jakości wody w zbiorniku retencyjnym w Kraśniku w pierwszych latach jego funkcjonowania [Analysis of causes of poor water quality in water retention reservoir in Kraśnik in the first years of its functioning]. Prz. Nauk. Inż. Kszt. Środ. 54: 321–332.

PRZYBYŁA C., KOZDRÓJ P. 2013: Wpływ zbiornika lateralnego Pakosław na położenie zwierciadła wód gruntowych terenów przyległych [Impact of Pakosław lateral reservoir on groundwaters levels in adjacent areas. Annual Set The Environment Protection]. Ann. Set Environ. Protect. 15: 1673–1688.

PRZYBYŁA C., KOZDRÓJ P., SOJKA M. 2014: Ocena jakości wód w lateralnych zbiornikach Jutrosin i Pakosław w pier-wszych latach funkcjonowania [Evaluation of the quality of water in reservoirs lateral Jutrosin and Pakosław in the first years of operation]. Inż. Ekol. 39: 123–135.

RYSZKOWSKI L., BA Ł AZY S., KĘDZIORA A. 2003: Kształtowanie i ochrona zasobów wodnych na obszarach wiejskich [Management and protection of water resources in the rural areas]. Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, Poznań.

SOJKA M., JASKUŁA J., WICHER-DYSARZ J., DYSARZ T. 2017: Analysis of selected reservoirs functioning in the Wielkopolska region. Acta Sci. Pol. Form. Circ. 16 (4): 205–215.

SZAFRAŃSKI C., STEFANEK P. 2008: Wstępna ocena wpływu zbiornika Mściwojów na przepływy w rzece Wierzbak i głębokości zwierciadła wody gruntowej w terenach przyległych [Preliminary evaluation of the Impact of Mściwojów storage reservoir on Wierzbak river runoff and groundwater levels in surrounding area]. Rocz. Ochr. Środ. 10: 491–502.

WIATKOWSKI M. 2008: Wyniki badań jakości wody dopływającej i odpływającej z małego zbiornika wodnego „Młyny” na rzece Julianpolka [Quality study results of water inflowing and outflowing from small water reservoir Mlyny on river Julianpolka]. Infr. Ekol. Ter. Wiej. 9: 297–318.

WIATKOWSKI M., GŁOWSKI R., KASPEREK R., KOŚCIAŃSKI S. 2007: Ocena sposobu użytkowania zbiorników zaporowych małej retencji na terenie województwa opolskiego [Characteristic and exploitation of the small dam reservoirs in Opole voivodeship]. Nauka Przyr. Technol. 1 (2): 1–9.

WOŚ A. 1993: Regiony klimatyczne Polski w świetle częstości występowania różnych typów pogody [Climatic regions of Poland in the light of the frequency of various weather types]. Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Polska Akademia Nauk 20.

Annals of Warsaw University of Life Sciences – SGGW. Land Reclamation

The Journal of Warsaw University of Life Sciences

Journal Information

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 25 25 16
PDF Downloads 27 27 14