Regulatory function of stress in the process of leukemia patients’ recovery after bone marrow transplantation

Open access

Abstract

The theoretical rationale was the author’s Functional Model of Health (FMH), where health is construed as a function of creative coping with stress. Participants in the study were 141 patients with blood cancer (80 men and 61 women) treated with bone marrow transplantation at the Hematology Clinic, Jagiellonian University Collegium Medicum. Besides a standardized interview the following instruments were used: STAI by Spielberger, CISS and CHIP by Endler and Parker, and SOC-29 by Antonovsky. Health status was operationalized using 10-point self-rating scales to assess the patients’ perceived health and sense of calmness, while their objective health was rated by a medical expert - hematologist. In the statistical analyses significant correlations were found between stress level and the patients’ subjective health (-0.34, p<0.001). The following variables predicted stress intensity: anxious personality (.585), distraction coping strategy (-.202), female sex (.201), and sense of meaningfulness (-.190). Subjective health predictors of leukemia patients are: objective health (β = .413), level of stress (β = -.285), by the patient’s sense of meaningfulness (β = .244) and focusing on negative emotions (β = -.193). To promote patients’ health moreover, their sense of meaningfulness in life and in being active should be supported and enhanced.

Akaho, R., Sasaki, T., Mori, S.L., Akiyama, H., Yoshino, M., Hagiya, K., Nakagome, K., Sakamaki, H. (2003). Psychological factors and survival after bone marrow transplantation in patients with leukemia. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 57, 91-96.

Aleksandrowicz, J., Ćwiklicka, A., Płużek, Z. (1971). Niektóre cechy osobowości chorych na różne typy białaczek [Some personality traits in patients with various types of leukemia]. Pol. Tyg. Lek., 26, 426-428.

Antonovsky, A. (1979). Health, Stress and Coping. San Francisco: Jossey- Bass.

Baltrusch, H.J.F. (1975). Ergebnisse Klinisch-Psychosomatischer Krebsforschung, Psychosom. Med., 5, 175-208.

Blicharski, J., Kwiatkowski, A., Pochopień, A. i Wolska, T. (1983). Ocena skuteczności leczenia i przeżywalności chorych z ostrymi białaczkami w latach 1970-1979. [Evaluation of treatment effectiveness and survival rate in patients with acute leukemia in the years 1970-1979]. Unpublished report, Archives of the Hematology Chair and Clinic, Collegum Medicum, Jagiellonian University.

Endler, N.S., Parker, J.D.A. (1994), Assessment of multidimensional coping: Task emotion and avoidance strategies, Psychological Assessment, 6, 50-60.

Heszen-Niejodek, I. (1996). Stres i radzenie sobie - główne kontrowersje [Stress and coping - major controversies]. In: I. Heszen-Niejodek & Z. Ratajczak (Eds.) Człowiek w sytacji stresu [Man in the situation of stress. Theoretical and methodological problems] (pp. 12-43). Katowice: Silesian University Press.

Heszen, I. (2013). Psychologia stresu [The Psychology of Stress]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Heszen, I., Sęk, H. (2007). Psychologia zdrowia [Health Psychology]. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Hobfoll, S.E. (1989). Conservation of resources. A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist 3, 513-524.

Hołowiecki, J. (2006). Przeszczepianie szpiku i komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej w nowotworach [Bone marrow and hematopoietic stem cell transplantation in neoplasms]. In: M. Krzakowski (Ed.) Onkologia kliniczna, [Clinical oncology], Warszawa: Wydawnictwo Medyczne BORGIS.

Jabłoński, M. (2004). Zaburzenia depresyjne a przebieg ostrej choroby białaczkowej [Depressive disorders and the course of acute leukemia]. Unpublished doctoral thesis, Library of the Hematology Chair and Clinic, Collegum Medicum, Jagiellonian University.

Jakitowicz, K., Piekarska, A. (2014). Psychological factors crucial in the process of hematopoietic stem cell transplantation. Psychoonkologia, 1, 1-7.

Janicki, K. (2001). Hematologia [Hematology], Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Kępiński, A. (1977). Lęk [Anxiety], Warszawa: PZWL

Kübler-Ross, E. (1972). Interviews mit Sterbenden. Stuttgart-Berlin: Kreuz-Verlag.

Lazarus, R.S. (1999). Stress and Emotion. A new Synthesis. New York: Springer.

Lazarus, R.S., Folkman, S. (1984). Stress, appraisal and coping. New York, Springer.

Lebiedowicz, H., Skotnicki, A.B. (2005). Wykorzystanie koncepcji fenomenologiczno-poznawczych w pracy klinicznej z pacjentami z chorobą nowotworową krwi. Doświadczenia własne [Application of phenomenological-cognitive theories in clinical work with leukemia patients. From the author’s own experience]. Psychoterapia, 1(132), 57-65.

Łosiak, W. (2007). Natura stresu. Spojrzenie z perspektywy ewolucyjnej [The nature of stress. Seen from the evolutionary perspective]. Kraków: Jagiellonian University Press.

Maruszewski, T. (2002). Psychologia poznania [Psychology of cognition]. Gdańsk: Wydawnictwo GWP.

Miller, S.M., Magnan, Ch.E. (1983). Interacting effects of information and coping style in adopting to gynecologic stress. Journal of Personality and Social Psychology, 45, 223-236.

Molassiotis, A. (1997). A conceptual model of adaptation to illness and quality of life for cancer patients treated with bone marrow transplants, Journal of Advanced Nursing, 26, 572-579.

Nęcka, E. (1994). TroP... Twórcze rozwiązywanie problemów [TroP.. Creative problem solving]. Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS.

Obuchowski, K. (1966). Psychologia dążeń ludzkich [The psychology of human aspirations]. Warszawa: PWN.

Rini, C., Redd, W.H., Austin, J. (2011). Effectiveness of Partner Social Support Predicts Enduring Psychological Distress after Hematopoietic Stem Cell Transplantation, J. Consult Clin Psychol. Feb., 79(1), 64-74.

Rusiewicz, A., Duhamel, K.N. (2008). Psychological distress in long-term survivors of hematopoietic stem cell transplantation, Psychoonkologia, 17(4), 329-37.

Schulz-Kindermann, F., Hennings, U., Ramm, G., Zander, A.R. i Hasenbring, M. (2002). The role of biomedical and psychosocial factors for the prediction of painand distress in patients undergoing highdose therapy and BMT/PBSCT. Bone Marrow Transplantation, 29, 341-351.

Selye, H. (1977). Stres okiełznany [Stress without distress], Warszawa: Wydawnictwo PZWL.

Skotnicki, A.B., Nowak, W.S. (1998). Podstawy hematologii dla studentów i lekarzy [Essentials of hematology for students and medical practitioners]. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna.

Solomon, G.F., Amkraut, A.A. (1972). Emotions, stress and immunity. Front. Radiation Ther. Onc., 7, 64-69.

Solomon, G.F. (1985). The Emerging Field of Psychoneuroimmunology Journal of the Institute for the Advancement of Health, 2(1), 6-19.

Solomon, G. (1990). Emocje, odporność i choroba Sol. [Emotions, immunity and illness]. Nowiny Psychologiczne, 1-2, 117-126.

Sosnowski, T. i Wrześniewski, K. (1983). Polska adaptacja inwentarza STAI do badania stanu i cechy lęku [Polish adaptation of the STAI for the assessment of state and trait anxiety], Przegląd Psychologiczny, 2, 393-411.

Styczyński, J., Dębski, R., Krenska, A., Czyżewski, K. i Irga, N. (2013). Disease relapse and infectious complications as the main cause of stem cell transplant failure. Postępy Nauk Medycznych, 26(9), 604-608.

Susułowska, M. (1989). Psychologia starzenia się i starości. [Psychology of aging and old age]. Warszawa: Wydawnictwo PWN

Taylor, S.E. (1983). Adjustment to threatening events: A theory of cognitive adaptation. American Psychologist 38(11), 1161-1173.

Witt, M., Szczepański, T. i Dawidowska, M. (red.) (2009). Hematologia molekularna [Molecular hematology]. Poznań: Ośrodek Wydawnictw Naukowych.

Wrona-Polańska, H. (2007). Coping process with Disease and Changes of Self-Concept in Leukemia Patients. Polish Journal of Environ. Stud. Vol. 16, No 5A, 541-545.

Wrona-Polańska, H. (1985). Poziom lęku a czas trwania choroby u chorych na białaczkę [Anxiety level and disease duration in leukemia patients]. Polski Tygodnik Lekarski, 40, 1304-1307.

Wrona-Polańska, H. (1991). Self-concept and adjustment to illness in leukemia patients. Polish Psychological Bulletin, 22/3, 169-178.

Wrona-Polańska, H. (1989). Sposoby obrony przed lękiem a obraz samego siebie u chorych na białaczkę [Defenses against anxiety and self-concept in leukemia patients]. Polski Tygodnik Lekarski, 44, 446-448.

Wrona-Polańska, H. (2011). Twórcze zmaganie się ze stresem szansą na zdrowie [Creative coping with stress as a chance for health]. Kraków: Jagiellonian University Press.

Wrona-Polańska, H. (2003). Zdrowie jako funkcja twórczego radzenia sobie ze stresem [Health as a function of creative coping with stress]. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.

Wrona-Polańska, H., Skotnicki, A.B., Piątkowska-Jakubas, B. (2013). Zdrowie pacjentów leczonych metodą transplantacji szpiku kostnego a radzenie sobie ze stresem - perspektywa psychologiczna i medyczna [Health of patients undergoing bone marrow transplantation and their coping with stress - from the psychological and medical perspectives]. Przegląd Lekarski, 2013, 70/9, 1-4.

Wrona-Polańska, H. (1984). Zmiany obrazu samego siebie u pacjentów z chorobą białaczkową [Changes of self-concept in leukemia patients]. Zeszyty Naukowe UJ, Prace Psychologiczne 1, 137-161.

Wrześniewski, K. (1996). Style i strategie radzenia sobie ze stresem. Problemy pomiaru [Styles and strategies of coping with stress. Problems of assessment]. In: I. Heszen-Niejodek & Z. Ratajczak (Eds.) Człowiek w sytuacji stresu. Problemy teoretyczne i metodologiczne [Man in the situation of stress. Theoretical and methodological problems], (pp. 44-64). Katowice: Silesian University Press.

Wrześniewski, K. (2004). Interakcyjny model radzenia sobie ze stresem po zawale serca [Interactive model of coping with stress after myocardial infarction]. In: K. Wrześniewski & D. Włodarczyk (Eds.) Choroba niedokrwienna serca. [Ischemic heart disease]. Gdańsk: GWP.

Zajonc, R.B., Marphy, S.T., Inglehart, M. (1989). Feeling and facial efference: Implications of the vascular theory of emotion. Psychological Review, 96, 395-416.

Zespół Kliniki Hematologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie [Therapeutic team of the Hematology Clinic, University Hospital in Cracow] (Eds.) (2015). Krakowski Ośrodek Hematologiczny w 65-lecie istnienia [The Hematology Center in Cracow - 65-year anniversary]. Kraków: Wydawnictwo PROMO

Polish Psychological Bulletin

The Journal of Committee for Psychological Sciences of Polish Academy of Sciences

Journal Information


CiteScore 2016: 0.33

SCImago Journal Rank (SJR) 2016: 0.185
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2016: 0.258

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 231 192 19
PDF Downloads 114 106 12