Ecological, legal and economic aspects of evaluating the damages caused by wild animals / Ekologiczne, prawne i ekonomiczne aspekty oceny szkód wyrządzanych przez dzikie zwierzęta

Open access

Abstract

This paper presents the ecological grounds of interaction between animals and their living habitats, which in economic terms is referred to as damages. In addition, an analysis of the legal and economic aspects of the liability for damages caused by wild animals in different types of natural habitats was carried out. Liability for damages is a special law in relation to the general principles of civil law in this area. At the same time, it is also limited, both objectively and subjectively. The increase in the interaction of animals with environments, which results directly in the size of compensation amounts paid, is closely associated with the dynamics in the number of damaging species, whereas the specificity of the damage results from the behavior of perpetrator animals. Multidirectional preventive measures using different methods generally produce short-term effects and their use is not always economically justified.

BLEIER, N, LEHOCZKI, R, ÚJVÁRY, D, SZEMETHY, L, CSÁNYI, S 2012, ‘Relationship between wild ungulates density and crop damage in Hangary’, Acta Theriologica, vol. 57, pp. 351-359.

BOBEK, B, MOROW, K, PERZANOWSKI, K 1984, Ekologiczne podstawy łowiectwa, PWRiL, Warszawa.

BOROWSKI, Z, BORKOWSKI, J, NIEWĘGŁOWSKI, H 2005, ‘Przydatność repelentów w ochronie drzew przed zgryzaniem ich przez bobry’, Sylwan, vol. 11, pp. 13-17.

BRESIŃSKI, W 1994, ‘Penetracja i zajmowanie przez dziki krajobrazu rolniczego’, Łowiec Polski, vol. 10, pp. 6-7.

BUDNY, M, KAMIENIARZ, R, KOLANOŚ, B, MĄKA, H, PANEK, M 2010, ‘Sytuacja zwierząt łownych w Polsce w latach 2008-2009’, Biuletyn Stacji Badawczej w Czempiniu, vol. 6, pp. 23-25.

CZECH, A 2001, Bóbr. Monografie przyrodnicze. Lubuski Klub Przyrodników. Świebodzin.

CZECH, A, LISLE, S 2003, ‘Understanding and solving the beaver (Castor fiber L)-human-conflict: an opportunity to improve the environment and economy of Poland’, Neue Serie, vol. 2, pp. 91-98.

DUBAS, WJ 1996, ‘Szkody łowieckie w przyleśnych uprawach rolnych w północno-wschodniej Polsce’, Sylwan, vol. 10, pp. 45-56.

DROZD, L 1988, ‘Wpływ rozdrobnienia kompleksów leśnych na szkody wyrządzane przez dziki w uprawach polowych w makroregionie środkowowschodniej Polski’, Sylwan, vol. 11-12, pp. 79-84.

DZIĘCIOŁOWSKI, R 1994, Bóbr. Wydawnictwo SGGW. Warszawa.

FLIS, M 2008, ‘Procedura szacowania szkód wyrządzonych przez zwierzęta w uprawach rolniczych’, Biuletyn Instytutu Hodowlii Aklimatyzacji Roślin, vol. 248, pp. 117-123.

FLIS, M 2009a, Szkody w uprawach rolniczych w świetle szkodliwego oddziaływania rolnictwa na ekosystemy. Biotop. Zagrożenia biotopów leśnych. Uniwersytet Opolski Opole.

FLIS, M 2009b, ‘Wielkość szkód wyrządzanych przez dziki w uprawach rolniczych w obwodzie łowieckim polnym w latach 1999-2000 i 2008-2009’, Biuletyn Instytutu Hodowli i AklimatyzacjiRoślin, vol. 254, pp. 179-187.

FLIS, M. 2010, ‘Szkody łowieckie w świetle uwarunkowań ekonomicznych i prawnych’, Wieś i Rolnictwo 4, vol. 149, pp. 95-103.

FLIS, M 2011a, ‘Wild boar population management vs. damage conditions in economical and social grasps’, Annals of WarsawUniversity of Life Sciences, SGGW 50: pp. 43-50.

FLIS, M 2011b, ‘Zróżnicowanie szkód wyrządzanych przez dzikie zwierzęta w warunkach obwodu łowieckiego leśnego - nr 123’, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, vol. 262, pp. 215-224.

FLIS, M 2011c, ‘Profilaktyka w zakresie szkód wyrządzanych przez zwierzęta dzikie w uprawach rolniczych’, Biuletyn InstytutuHodowli i Aklimatyzacji Roślin, vol. 262, pp. 207-214.

FLIS, M 2011d, ‘Prawo własności i prawo do polowania a odpowiedzialność za szkody łowieckie’, Wieś i Rolnictwo 3, vol. 152, pp. 182-188.

FLIS, M 2012, ‘Skutki prawne objęcia ochroną gatunkową zwierząt dzikich a odpowiedzialność za szkody wyrządzane przez te gatunki’, Ekonomia i Środowisko, vol. 41, pp. 86-94.

FLIS, M 2013, ‘Synanthropic predators as an environmental threat’, ANNALES UMCS, Sec. EE, XXXI, vol. 1, pp. 1-9.

FRUZIŃSKI, B, WLAZEŁKO, M 1991, Saisonale Dynamik der vom Schwarzwald im Feldanbau verursachten Schäd im Forschungsgebiet Zielonka. Zeitschrift für Jagdwissenschaft, vol. 37, pp. 250-257.

GEISSER, H, REYER, HU 2004, ‘Efficacy of hunting, feeding, and fencing to reduce crop damage by wild boars’, Journal WildlifeManagement, vol. 68, pp. 939-946.

GOETEL, M 2002, ‘Zasady wynagradzania szkód wyrządzonych przez zwierzęta wolno żyjące’, Cz. I, OŚPiP, vol. 4, pp. 33-34.

GUS. 2011. INFORMACJE i opracowania statystyczne - Ochrona Środowiska. GUS Warszawa.

HERRERO, J, GARCIA-SERRANO, A, COUTO, S, ORTUÑO, MV, GARCIA-GONZÁLEZ, R 2006, ‘Diet of wild boar Sus scrofa L. and crop damage in an intensive agroecosystem’, EuropeanJournal Wildlife Research, vol. 52, pp. 245-250.

IGNATOWICZ, J 1995, Prawo rzeczowe. Wyd. PWN Warszawa.

KAMIENIARZ, R 2010, ‘Czas na redukcje’, Łowiec Polski, vol. 11, pp. 18-22.

KLOSOWSKI, J 2011, ‘Human-wildlife conflicts at pond fisheries in eastern Poland: perceptions and management of wildlife damage’, European Journal Wildlife Research, vol. 57, pp. 295-304.

KOŚCIELNIAK-MARSZAŁ, M 2009, Problemy prawne regulacji współdziałania myśliwych i rolników w celu ograniczania szkód łowieckich. Biotop. Zagrożenia biotopów leśnych. Uniwersytet Opolski. Opole.

KOZDROWSKI, R, DUBIEL, A 2004, ‘Biologia rozrodu dzika’, MedycynaWeterynaryjna, vol. 60, pp. 1251-1253.

MACKIN, R 1970, ‘Dynamics of damage caused by wild boar to different agricultural crops’, Acta Theriologica, vol. 15, pp. 447-458.

MERTENS, A, PROMBERGER, C 2001, ‘Economic aspects of large carnivore-livestock conflicts in Romania’, Ursus, vol. 12, pp. 173-180.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2010roku, w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniuszkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawachi płodach rolnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 45, poz. 272).

RADECKI, W 2006, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz. Wyd. Difin S.A. Warszawa.

RADECKI, W 2010, Prawo łowieckie. Komentarz. Wydanie III zaktualizowane. Wyd. Difin S.A. Warszawa.

SCHLEY, L, DUFRÊNE, M, KRIER, A, FRANTZ, AC 2008, ‘Patterns of crop damage by wild boar (Sus scrofa) in Luxembourg over a 10-year period’, European Journal Wildlife Research, vol. 54, pp. 589-599.

SIDOROVICH, VE, TIKHOMIROVA, LL, JĘDRZEJEWSKA, B 2003, ‘Wolf Canis lupus numbers, diet and damage to livestock in relation to hunting and ungulate abundance in northeastern Belarus during 1990-2000’, Wildlife. Biology, vol. 9, pp. 103-111.

Ustawa z dnia 13 października 1995 roku - Prawo łowieckie (Dz. U. 05.175.1462).

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku - O ochronie przyrody (Dz. U. 09.92.753).

WELANDER, J 2000, ‘Spatial and temporal dynamics of wild boar (Sus scrofa) rooting in a mosaic landscape’, Journal of Zoology vol. 252, pp. 263-271.

WĘGOREK, P 1999, ‘Czy można skutecznie chronić pola uprawne przed szkodami powodowanymi przez dziki?’, Ochrona Roślin, vol. 10, pp. 36-38.

WĘGOREK, P 2002, ‘Cykl zasiedlania wielkoobszarowych upraw kukurydzy przez subpopulacyjne ugrupowania dzików i dynamika narastania skód w zależności od fazy rozwojowej tych upraw’, Progres in Plant Protection, vol. 42, pp. 730-736.

WĘGOREK, P 2004, ‘Ekologiczne aspekty uodparniania się dzików na stosowane repelenty’, Ochrona Roślin, vol. 6/7, pp. 24-27.

WĘGOREK, P, GIEBEL, J 2008, ‘Działanie wybranych substancji aktywnych w odstraszaniu dzika (Sus scrofa L.) od żerowania w uprawach kukurydzy’, Progress in Plant Protection, vol. 48, pp. 1002-1006.

WĘGOREK, P 2011, Damage caused by game animals and other mammal or bird species in agricultural crops and woodlands - etiological aspect, prevention possibilities. Institute of Plant Protection, National Research Institute. Poznań.

Journal Information

CiteScore 2017: 0.26

SCImago Journal Rank (SJR) 2017: 0.137
Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2017: 0.211

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 90 89 7
PDF Downloads 34 34 5