Kan man tacka för senast eller för sig? Prepositionsfrasens struktur med utvalda svenska och polska tackformler som exempel

Open access

Abstract

The present paper focuses on some frequent Swedish thank formulas that do not seem to fit the pattern of thanking - either syntactically or semantically. One example of the syntactic irregularities is tack för senast, ‘thanks for last time’ (lit. ‘thanks for lastADV’), where the prepositional phrase consists of an adverbial (not a nominal) component relating to time. On the other hand, the Swedish tack för mig, ‘thanks for me / myself’, does not conform to the semantics of thanking, as it seems to suggest that the speaker himself is the only proper reason for thanking, not - as usually expected - ‘something good’ for the speaker, i.e. an action brought about for him or her by the addressee. Some similarities with the Polish phrases for thanking (which also include adverbs but are fewer and less frequent in comparison Swedish), e.g. dziękuję za dziś, ‘thanks for today’, have also been taken into consideration. Such constructions can be analysed and explained in terms of metonymy. Furthermore, the thank formulas including the temporal adverbs seem to reflect the significance of time as a special value in the Swedish culture.

Allwood, J. (1981). Finns det svenska kommunikationsmönster? I: Forskningsgruppen: Invandrare och svenskar, kulturkonflikt och kulturförändringar (utg.). Vad är svensk kultur? Uppsatser från ett symposium i Göteborg, maj 1981 (S. 6-50). Göteborg: Göteborgs universitet.

Andersson, E. (1994). Grammatik från grunden. En koncentrerad svensk satslära. 2:a uppl. Uppsala: Hallgren och Fallgren.

Anward, J., Linell, P. (1976). Om lexikaliserade fraser i svenskan. Nysvenska studier 55-56, 77-119.

Bolander, M. (2005). Funktionell svensk grammatik. Stockholm: Liber AB.

Elert, C.-Ch. (1980). Artighetsuttryck i svenskan. Yttranden i rutinmässiga interaktioner. Nysvenska studier 59-60, 429-442.

Hultman, T. G. (2003). Svenska Akademiens språklära. Stockholm: Norstedts Ordbok.

Josefsson, G. (2009). Svensk universitetsgrammatik för nybörjare. 2:a uppl. Lund: Studentlitteratur.

Karolak, S. (1999). Metonimia. I: K. Polanski (red.). Encyklopedia jezykoznawstwa ogólnego. 2:a uppl. (S. 364-365). Wrocław: Ossolineum.

Klemensiewicz, Z. (1953). Zarys składni polskiej. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe.

Marcjanik, M. (2000). Polska grzecznosc językowa. Kielce: Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego.

Marcjanik, M. (2001a). Granice polskiej grzecznosci językowej. I: M. Marcjanik. W kręgu grzecznosci. Wybór prac z zakresu polskiej etykiety językowej (S. 21-30). Kielce: Wydawnictwo Akademii Swietokrzyskiej.

Marcjanik, M. (2001b). Struktura komunikacyjna podziekowania. I: M. Marcjanik. W kręgu grzecznosci. Wybór prac z zakresu polskiej etykiety jezykowej (S. 109-121). Kielce: Wydawnictwo Akademii Swietokrzyskiej.

Meier, A. J. (1995). Defining politeness: Universality in appropriateness. Language Sciences 17(4), 345-356.

Ożóg, K. (2004). Ewolucja rytualizmów społecznych i towarzyskich (od roku 1945 do chwili obecnej). I: J. Mazur (red.). Rytualizacja w komunikacji społecznej i interkulturowej (S. 25-32). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Pedersen, J. (2009). The different Swedish tack: An ethnopragmatic investigation of Swedish thanking and related concepts. Journal of Pragmatics 42(5), 1258-1265.

SAG = Teleman, U. et al. (red.). (1999). Svenska Akademiens grammatik. Band 3-4. Stockholm: Norstedts Ordbok.

Saloni, Z., Swidzinski, M. (2001). Składnia współczesnego języka polskiego. 5:e uppl. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

SAOB = Svenska Akademiens ordbok. http://g3.spraakdata.gu.se/saob/ (’tacka för sig’, 2016-03-13).

Schegloff, E. A., Sachs, H. (1984). Opening Up Closings. I: J. Baugh, J. Sherzer (red.). Language in Use: Readings in Sociolinguistics (S. 69-99). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

Språkbanken. http://spraakbanken.gu.se/korp. (’tack för oss’; ’senast som’; 2016-03-13).

Stroh-Wollin, U. (1998). Koncentrerad nusvensk formlära och syntax. Lund: Studentlitteratur.

Thelander, M. (2000). Svenska språket mitt i världen. In: L. Lewin (red.). Svenskt kynne. En konferens anordnad av Humanistisk-samhällsvetenskapliga vetenskapsområdet vid Uppsala universitet den 29 februari 2000. Skrifter utgivna av Statsvetenskapliga föreningen i Uppsala 139 (S. 51-66). Uppsala: Uppsala universitet.

Thorén, A. (1991). Att tacka i Sverige och Tyskland. I: K.-J. Danell et al. (red.). Språket som kulturspegel. Umeforskare berättar. Symposium och språkdagar i Umeå 5-6 november 1990 (S. 47-52). Umeå: Umeå universitet.

Wierzbicka, A. (1987). English speech acts verbs: a semantic dictionary. Sydney: Academic Press.

Wróbel, H. (2001). Gramatyka jezyka polskiego. Kraków: Spółka Wydawnicza „Od Nowa” s.c.

Zaron, Z. (1980). Ze studiów nad składnia i semantyka czasownika: polskie czasowniki z uzupełnieniem werbalnym oznaczajace relacje osobowa z argumentem zdarzeniowym. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolinskich.

Zborowski, P. (2003). Höflichkeit, Dankbarkeit und sprachliche Routine: Dankakte im Schwedischen verglichen mit Polnisch und Deutsch. Diss. Poznan: Katedra Skandynawistyki i Baltologii UAM

Zborowski, P. (2005). Höflichkeit vs. Dankbarkeit und sprachliche Routine. Der Dankakt im Schwedischen verglichen mit Polnisch und Deutsch. Poznan: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Zgółkowa, H. (red.). (1997). Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny. Band 10. Poznan: Wydawnictwo Kurpisz.

Folia Scandinavica Posnaniensia

The Journal of Adam Mickiewicz University, Department of Scandinavian Studies

Journal Information

Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 0 0 0
Full Text Views 91 91 5
PDF Downloads 50 50 3